duplus
duplus, double, twice as large, twice as much
dū̆plus, a, um, adj. [duplex], double, twice as large, twice as much.
- I Adj.: dupla et tripla intervalla, Cic. Univ. 7: pars, id. ib.: scrobes, Plaut. Fragm. ap. Prisc. p. 751 P.: pecunia, Liv. 29, 19: donativum, Suet. Dom. 2.—
- II Subst.
- A dū̆plum, i, n., the double of any thing: a terra ad lunam centum viginti sex milia stadiorum esse, ab ea usque ad solem duplum, Plin. 2, 21, 19, § 83; Plaut. Poen. 1, 1, 56 (184): furem dupli condemnari, feneratorem quadrupli, Cato R. R. praef.; Cic. Off. 3, 16, 65: decrevit, ut, si judicatum negaret, in duplum iret, id. Fl. 21: in duplum, Dig. 40, 12, 20 al.: duplo major, Plin. 27, 11, 74, § 98.—
- B dū̆pla, ae, f. (sc. pecunia), a double price, Plaut. Capt. 4, 2, 39 (819); Varr. R. R. 2, 10, 5; Dig. 21, 1, 31, § 20; cf. ib. 21, 2, 6 tit.: de evictionibus et duplae stipulatione.—Hence, adv.: dū̆plo, doubly, twofold, Vulg. Matt. 23, 15.
duplus, a, um (duo u. Wurzel *pel, falten, griech. διπλόος, vgl. altind. puţa-ḥ, Falte, got. twei-fl-s, Zweifel), zweifach, doppelt, noch einmal so viel, -so groß, -so lang, -so weit, I) adi.: pars, Cic.: figura, Manil.: pecunia, Liv. u. Sen. rhet.: annona, Veget. mil.: donativum, Suet.: dupla et tripla intervalla, Cic.: d. condicio, Amm. – II) subst.: A) duplum, ī, n., das Doppelte, griech. τὸ διπλάσιον (Ggstz. simplum), a terra ad lunam centum viginti sex milia stadiorum esse, ad solem ab ea duplum, Plin.: numerus est duplex nec duplum virium, Quint.: folia duplo maiora, noch einmal so große, Plin.: duplo emere, Sen. rhet. – bes. als Ersatz, Strafe, das Doppelte = der doppelte Betrag, die doppelte Summe, actio dupli od. in duplum, ICt.: dupli vel et quadrupli irrogatio, Plin. pan.: poenam dupli subire od. in duplum ire, das Doppelte der Strafe, noch einmal so viel Strafe geben, Cic.: iudicium dare in duplum, Cic.: in duplum cavere, Suet.; u. populo in duplum praediis cavere, Tac.: ut sit duplum quam (noch) einmal so viel als sie) colligere malebant, Vulg. exod. 16, 5: facitis eum filium gehennae duplo quam vos, zweimal mehr als euch, Vulg. Matth. 23, 15. – duplum eius quanti emisset in aerarium inferre, Corp. inscr. Lat. 10, 1401, 12. – B) dupla, ae, f. (sc. pecunia), der doppelte Preis, das doppelte Kaufgeld (Ggstz. simpla), stipulatio duplae, actio duplae, ICt.: duplam dare, Sen. rhet.: duplam cavere, ICt.: qui duplā agninam danunt, Plaut.: duplā promitti solet aut simplā, Varro.
spiritus ac castae conjungant foedera carnis, / dum divina docet duplam sententia vitam
qui numerus ‥ significat simplam mortem Dei Christi ad ~am nostram; quia nos duabus mortibus fuimus obnoxii, id est animae et carnis
vestibus ornantur famuli, quas ordine duplo / ejus in activis fert operosa manus
que quidem crux ideo ~a partita appellatur quia, si esset secundum longum aut secundum latum partita ‥, adhuc remaneret ibi una crux ~a‥. variatur autem ‥ aliquando ‥; et tune vocatur crux ~a partita florida
gemellos / edidit in mundo sortitos nomina dupla [sc. Cosmam et Damianum ]
patet quod adhuc sufficio durare per ~a instancia
[peon primus ] sescupla divisione dirimitur, quia caret aequa divisionis regula et ~a et tripla
utrum quadratum quadrato ~um sit, ut Plato docuit, an non, ut numerorum ratio exigere videtur
motus ~us ad alium
~a proportio
quaternarius est ~us ad binarium
bidentum numerus ‥ in ~um restitutus [cf. ]Job xlii 12
ipsum scambium valet ~um
terra arabilis ad ~um
radix ducentorum subtractis 10 addita ad ~um subtracti, sc. ad 20
~o fere angustiore spatio mare coarctatur
quando prosa vel psalmus ~benedictus’ sive ~magnificat’ solemniter in ~um cantatur
habemus ‥ idem et diversum, ~um et dimidium
ad furcas in ~o furcis communibus alciores ‥ tracti et suspensi fuerunt
causant eas [sic ] sc. pisces magis ~o carius vendi
computus de ~o walle, quod vocatur(twysket
de ‥ ~o walliarum maris, viz., quando dominus reficit wallias maris propriis custibus ob defectum tenencium, capiet custus eosdem in ~o de eisdem tenentibus per predictum tempus(
in ea [Alexandria ] ‥ doubla de auro [valet ] xxviij [Venetos grossos ]
dŭplus, (16) a, um (duo), double, deux fois aussi considérable : Cic. Tim. 22 ; 25 ; Liv. 29, 19.
duplus
adj.
- DVA- + PLE-, double, twice as large, twice as much: intervalla: pecunia, L.—As substn., the double, twice as much: dupli poena: in duplum ire, have a(new) trial for twice the amount.