edico
edico, Of a magistrate or officer, to declare, publish, make known, proclaim, order, establish, decree, ordain
Frieze-Dennison Vergil
- I A t. t. of magistrates, to declare, publish, make known a decree, ordinance, etc.; hence, to establish, decree, ordain by proclamation (cf.: praecipio, mando, jubeo).
- A In gen., with ut or ne: consulem edicere, ut senatus senatusconsulto ne obtemperet ... edicere est ausus, ut senatus ad vestitum rediret, Cic. Pis. 8; so id. Vatin. 14; id. Q. Fr. 1, 1, 9 al.; cf. in the abl. part. perf.: edicto, ut and ne, Liv. 10, 36; 5, 19; Cic. Att. 11, 7, 2; and with a simple subj.: cum tribuni plebis edixissent, senatus adesset, etc., id. Fam. 11, 6; so Verg. A. 10, 258; 3, 235.—With acc.: non proscriptā neque edictā die, Cic. Verr. 2, 1, 54; so, dies edicta, Liv. 33, 14 fin.: diem comitiis, id. 26, 18; 31, 49 fin.: diem exercitui ad conveniendum, id. 31, 11; cf. id. 22, 12; 29, 1: justitium, Cic. Phil. 6, 1, 2: comitia a. d. XI. Kal. Febr., id. Q. Fr. 2, 2, 2: senatum in diem posterum, Liv. 3, 38 fin.; cf. Suet. Caes. 80: conventum sociis Tarraconem, Liv. 26, 51: novemdiale sacrum, id. 21, 62; cf.: supplicationem populo in diem unum, id. 32, 1 fin.: delectum, id. 2, 55: praedam omnem militibus, id. 8, 36 et saep.—With an obj. acc. and inf.: edixit, sese judicium injuriarum non daturum, Cic. Verr. 2, 2, 27; so Liv. 21, 11; 26, 27.— Absol.: quod Vitellius de caerimoniis publicis edixisset, Tac. H. 2, 91; cf.: de natali suo, Suet. Calig. 26: de iisdem, id. Rhet. 1. —
- B In partic., of the praetor, to make known, on entering upon his office, the principles on which he intends to administer it: est tibi edicendum quae sis observaturus in jure dicendo, Cic. Fin. 2, 22, 74; v. edictum.
- II Transf. in gen., to make known, declare, appoint, establish, order, ordain any thing (freq. and class.): ut tu scire possis, edico tibi: Si falsa dices, etc., Plaut. Mil. 3, 2, 29 (841); cf. id. ib. 2, 2, 4 (159); id. Capt. 4, 2, 23 (803).—With ut or ne, id. Ps. 1, 1, 125 (127); 1, 5, 91 (505); 3, 2, 66 (855); id. Pers. 2, 2, 58 (240); id. Truc. 4, 3, 6 (780); Ter. Eun. 578; id. Hec. 565; Hor. S. 2, 3, 227 al.—With acc. and inf.: dico, edico vobis, nostrum esse illum erilem filium, Ter. Eun. 990; nullus fere ab eo (sc. Demosthene) locus sine quadam conformatione sententiae edicitur, Cic. Or. 39 fin.— With rel. clause: jussus a consule, quae sciret edicere, to discover, communicate, give notice, Sall. C. 48, 4 Kritz.: si prius, quid maxime reprehendere Scipio solitus sit, edixero, Cic. Lael. 16, 59: hoc simul edixi, Hor. Ep. 1, 19, 10; id. S. 2, 2, 51: incipiens stabulis edico in mollibus herbam Carpere oves, Verg. G. 3, 295; cf. id. A. 11, 463; Sil. 7, 313; 528: legem remittere edixit (rex), Curt. 6, 11, 20.—
- B To explain, interpret (late Lat.): sensum hujus sermonis, Vulg. Dan. 5, 15; 4, 15.
➳ impér. edice Virg. En. 11, 463 || arch. exdeico S. C. Bacch. CIL 1, 581, 23.
- 1. verkondigen, bekendmaken, proclameren (m. acc.; aci.; afh. vr.);
- 2. bepalen, vaststellen, verordenen (krachtens een ambt of wet) (m. acc.; ut, ne; mbt.: de) [diem comitiis; senatum in posterum diem];
- 3. (Laatl.) verklaren, uitleggen [sensum huius sermonis]; / imp.: ēdīc en (poët.) ēdīce.
出命。傳説。 言。— justitiam 示收印。— senatum 示聚議事廳。— militibus praedam 示准兵搶物。
Suggest a Translation
See an image
- (imper.ējīce for ēdīc, V.).—Of a magistrate or officer, to declare, publish, make known, proclaim, order, establish, decree, ordain: edictā die: diem comitiis, L.: diem ad conveniendum militibus, L.: iustitium: senatum in diem posterum, a session of, L.: ut senatus ad vestitum rediret: edicto, ne quis iniussu pugnaret, L.: cum edixissent, senatus adesset: sociis, arma capessent, V.: sese iudicium non daturum. — Of the praetor, to announce a policy, make an inaugural address: est tibi edicendum quae sis observaturus.—To make known, announce, declare, appoint, establish, order, ordain, warn: Hoc, H.: ne vir ad eam adeat, T.: uti turba veniant, H.: nostrum esse filium, T.: mergos suavīs assos (esse), H.: iussus quae sciret edicere, S.: quid reprehendere Scipio solitus sit: herbam Carpere ovīs, V.
-
…cum se diceret indicaturum de coniuratione, si fides publica data esset, iussus a consule, quae sciret, edicere, eadem fere, quae Volturcius, de paratis incendiis, de caede bonorum, de itinere hostium senatum docet…
Sallust, Catilina
-
…mihi videntur iniuriam facere ii qui haec disputant, quam si cuius aures ad hanc disputationem patent. Romae composui edictum ; nihil addidi, nisi quod publicani me rogarunt, cum Samum ad me venissent, ut de tuo edicto…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…mulierum hereditatibus. nam in utroque genere video non modo ceteros, sed te ipsum totidem verbis edixisse quot verbis edici Romae solet. quae Romae magna cum infamia pretio accepto edixeras, ea sola te, ne gratis in provincia…
Cicero, in Verrem
-
…vero praeclara est clausula edicti, quod omnium controversiarum quae essent inter aratorem et decumanum, si uter velit, edicit se recuperatores daturum. primum quae potest esse controversia, cum is qui petere debet aufert, et cum is…
Cicero, in Verrem
-
…praetor te quem ad modum possidere iussit opinor, ex edicto. sponsio quae in verba facta est si ex edicto praetoris bona P. Quincti possessa non sunt. Redeamus ad edictum. id quidem quem ad modum iubet possidere…
Cicero, pro Quinctio
-
…Dolabellae dixisse ut ad me scriberet ut in Italiam quam primum venirem ; eius me litteris venisse. tum ille edixit ita ut me exciperet et Laelium nominatim. quod sane nollem ; poterat enim sine nomine res ipsa excipi .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…perseverare et transigere potuisse. quid si tu ipse, Sex. Naevi, statuisti bona P. Quincti ex edicto possessa non esse opinor, tuum testimonium, quod in aliena re leve esset, id in tua, quoniam…
Cicero, pro Quinctio
-
…ostendere omnis antea ius ita dixisse, et hoc vetus edictum translaticiumque esse. cognoscite hominis aliud in re vetere edictum novum, et simul, dum est unde ius civile discatur, adulescentis in disciplinam ei tradite mirum est hominis…
Cicero, in Verrem
-
…rei publicae statum, ut senatus auctoritatem, ut civis optime meriti fortunas provinciarum foedere addiceres te consule, tuis edictis et imperiis senatui populi Romani non est licitum non modo sententiis atque auctoritate sua, sed ne luctu quidem ac…
Cicero, post Reditum in Senatu
-
…eius suavissimos atque optimos mores praestantissimumque ingenium certatim amamus omnibusque horis oculis, auribus, complexu tenemus nam me isdem edictis nescit laedat an laudet. cum idem supplicium minatur optimis civibus quod ego de sceleratissimis ac pessimis sumpserim, laudare…
Cicero, Philippicae