exanimis
exanimis, lifeless, dead
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.
- α Form exanimis: (columba) Decidit exanimis, Verg. A. 5, 517; cf. id. ib. 5, 481: ut exanimem labentem ex equo Scipionem vidit, Liv. 25, 34 fin.: aliquamdiu jacuit, Suet. Caes. 82 et saep.: corpus, Ov. M. 14, 728; 10, 721; 13, 438; Plin. Ep. 3, 14, 2; Curt. 8, 11, 16; 9, 5, 8; Plin. 9, 21, 38, § 74: caro, id. 11, 33, 39, § 114; Quint. 4, 2, 13; cf. artus, Ov. M. 2, 336.—Poet.: gelidae exanimesque favillae, i.e. dead, extinguished, Stat. Th. 12, 418: hiems, i.e. calm, without wind, id. ib. 7, 88.—
- β Form exanimus: pueri, Lucr. 6, 1256: nos juvenem exanimum ... vano maesti comitamur honore, Verg. A. 11, 51: pacem me exanimis et Martis sorte peremptis Oratis? id. ib. 11, 110: partim exanimos ante vallum aut in amnem Rhenum proiciunt, Tac. A. 1, 32: corpus exanimum, Lucr. 6, 705; so, corpus (corpora), id. 6, 1273; Col. 12, 45, 4; Curt. 10, 10, 12; Verg. A. 1, 484; 6, 149; 9, 444; Liv. 25, 26; Plin. 10, 3, 3, § 8.—As subst.: exănĭma, ōrum, n., lifeless things, Lact. 2, 2, 17; id. Epit. 25, 15.—
- II Transf., half dead with fear, terrified, dismayed (very rare; only in form exanimis): audiit exanimis, Verg. A. 4, 672; cf. Hor. S. 1, 1, 76; 2, 6, 114; Liv. 1, 25, 6.
unum ex fratribus ‥ de summo cacumine ligni deorsum cadentem fracto corpore ~em audierunt
in capite illum percussit et ~em reddit
~es et mortui reperti sunt
vivo, sed exanimis transivi viscera matris
delicatissimi quondam libri, corrupti ‥ jam effecti, ‥ jacebant ~es
~us, ‥ †siminecem [MS: seminecem ]
dolor ‥ [eam ] tam exsensem pene quam ~em reddidit
solotenus prostratus jacuit quasi in extasi et ~is
~us, exsanguis
➳ au plur. seulement le nom. et lʼacc.
- 1. ontzield, dood, levenloos [corpus; artus]; ➤ aspexit matrem exanimem;
- 2. bewusteloos;
- 3. (poët.) ontsteld, verbijsterd [metu].
- ex + anima, lifeless, dead: (columba) Decidit exanimis, V.: ut exanimem labentem ex equo Scipionem vidit, L.: artūs, O.— Fig., breathless, terrified, dismayed: legiones vice unius, with suspense for the fate of, etc., L.: Audiit exanimis, V.: metu, H.
-
…fidus Achates it comes, et paribus curis vestigia figit. Multa inter sese vario sermone serebant, quem socium exanimem vates, quod corpus humandum diceret. Atque illi Misenum in litore sicco, ut venere, vident indigna morte…
Vergil, Aeneid
-
…. ut sanies purgata vado membrisque reversus mortis honos, ignem miserae post ultima quaerunt oscula ; sed gelidae circum exanimesque favillae putribus in foveis, atque omnia busta quiescunt. stabat adhuc seu forte rogus, seu numine divum ,…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…convehens, non procedens ; tristi tantum murmure glomeratur circa corpus eius. subtrahitur itaque deductae multitudini. alias spectantes exanimem luctum non minuunt ; tunc quoque ni subveniatur, fame moriuntur. hilaritate igitur et nitore sanitas aestimatur. sunt…
Pliny the Elder, Natural History
-
…in consequentibus charta deportat, quae pro me interim, dum venio, diebus tibi pauculis sermocinetur. cui si exanimis tui quoque puncta tribuantur, aeque gratum mihi ac si me in comitio vel inter rostra contionante ad sophos meum…
Sidonius Apollinaris, Epistulae, Books I-VII
-
…Theodori caesorum, per quietem stridendo carmina quaedam neniarum horrenda, multos diris terroribus agitabant. Vaccula gurgulione consecto, exanimis visa est iacens, cuius mors publicorum funerum aerumnas indicabat amplas et pervulgatas. Denique cum Chalcedonos subverterentur veteres muri…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…iterauit ; in quem insignem inter suos cientem pugnam magister equitum Romanus infesta cuspide ita permisit equum ut uno ictu exanimem equo praecipitaret. nec, ut fit, ad ducis casum perculsa magis quam inritata est multitudo ; omnes qui…
Livy, ab Urbe Condita
-
…glutinosissim a maximeque terebenthina demittendum, idque in aurem coiciendum ibique uertendum est utique enim conprehendit eximet. Sin aliquid exanime est, specillo oriculario protrahendum est aut hamulo retuso paulum recuruato. Si ista nihil proficiunt, potest eodem modo…
Celsus, De Medicina
-
…ac meo condant solo et patria tellus Hectorem leviter premat, ut luce caruit inter extinctos iacet datumque tumulo debita exanimis tulit. Vlix. Expleta fata stirpe sublata Hectoris solidamque pacem laetus ad Danaos feram quid agis, Vlixe Danaidae…
Seneca, Troades
-
…vagabantur. Et quia me obsidionales aerumnae terrebant, intra semiclausam posticam exposito puero, nostrorum agmen agilitate volucri repetebam exanimis, nec multum afuit quin caperer. Nam cum Abdigildum quendam tribunum, fugientem cum calone ala sequeretur hostilis ,…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…communia lugens fata, Creon grandem subiti cum fulminis ictum, non secus ac torta traiectus cuspide pectus, accipit exanimis sentitque Menoecea posci. monstrat enim suadetque timor ; stupet anxius alto corda metu glaciante pater Trinacria qualis ora repercussum…
Statius, P. Papinius, Thebais