About
Menu

excitare

excitare [CL] 1 to arouse, call forth. b to awaken (from sleep). c to raise (from death). si ~atus veniat post misam, quicquid cantaverunt replicet ex ordine fratres Gildas Pen. 19; ~atur, evocatur GlC E 452; ~a hos pisces ‥ et orationibus tuis effice ut sint homines, sicut antea fuerunt Wulf. Æthelwold 39; excĭtat hinc oritur, excītat nascitur inde H. Avr. CG 7v. 12.  b [corcodrilli] sunt rapaces si quos a somno ~ati sibi vicinos persenserint Lib. Monstr. II 25; Ælf. Coll. 103 (v. duriter 1); qui stupuit nimium, quod tempestate soporis / excitat hospes eum Wulf. Swith. I 273; quam quietius possit infantes ~et Lanfr. Const. 142; gallus dormientes in profunda nocte cantando ~at Ord. Vit. VI 4 p. 13; “dormisne? ” ‥ “dormiebam, sed ~atus sum” W. Cant. Mir. Thom. II 21; ~at gubernator Jonam dormientem in navi, tropologicus intellectus de excitatione Christi dormientis Ad. Dore Pictor 157; Cust. Cant. 106 (v. 1 dependere 1a).  c excitat horrenda constrictum morte cadaver Aldh. VirgV 290; Bede Hom. II 9. 143 (v. desipere a). 2 to excite, stimulate (body or mind). b to spur (horse). c to stir, cause to move. qui semen dormiens ‥ fuderit iij dies jejunet. si [se] ~at ipse, primo xx dies, iterans xl dies Theod. Pen. I 8. 9; novis quibusdam ‥ lectoris animum ~are Gir. TH intr. p. 7.  b sunt ‥ calcaria huic militi ad ~andum equum suum pernecessaria Simil. Anselmi app. 193.  c 801 quievit calamus meus quia non fuit qui ~aret eum Alcuin Ep. 214. 3 to encourage, provoke, urge; b (w. ad or in); c (w. ut); d (w. inf.). quidam ‥ invidia quadam ~ati ‥ amaricati sunt Asser Alf. 96.  b homines ‥ ad dilectionem ‥ bonae actionis ~are curabat Bede HE IV 22 p. 261; plura sunt quae videntur liberum arbitrium ad bene operandum ~are Anselm (Praesc. 3. 1) II 264; ad sequendum se ~arunt Ord. Vit. III 3 p. 54; mentem suam in Dei amorem ~at Alex. Cant. Dicta 20 p. 194; si [picture] ‥ literatos ad amorem ~ent scripturarum Ad. Dore Pictor 142; octo sunt que nos ~ant ad vigilandum [ME: laðieð us to waken] in bono AncrR 46 (cf. ib. 115: diabolus non potest aliquem cogere ad peccandum licet ad hoc ~et [ME: eggi]).  c bona voluntas amica monitione ut plus ferveat ~atur Anselm (Ep. 324) V 255; s1346 ut per hoc ~aret populum regni, ut eo ferventius diligerent regem Ad. Mur. Chr. 211; 1423 licet sanctos ut orent pro miseris ~are, que quidem excitacio ad sanctos immediate et oracio eciam immediate ad dominum Deum dirigitur Reg. Cant. III 163.  d 1336 ~at nos dilectio spiritalis ‥ universitatem vestram ‥ deprecari, ut ‥ Lit. Cant. II 117; a1350 ne quis eorum absenciam contemptui vel arrogancie ~etur ascribere StatOx 57; 1463 veremur ne populus ‥ ecclesiam ‥ contemnere ~entur Conc. III 586b; Hedda episcopus ~ans Inas regem fundare [ecclesiam] W. Worc. Itin. 126. 4 a to generate (heat). b to ignite (spark), to kindle or stir up (fire; also fig.). c to heat (water). a ut ex magni caloris excitatione et ‥ veloci confricationis inculcatione calor ~etur et humor dissolvatur Quaest. Salern. B 12; propter ‥ corporis exercitationem que ‥ pulsum fecit fortem ‥ quia calor naturalis ‥ ~atur Bart. Angl. III 24.  b flante maximo vento, ignis ~atus est V. Cuthb. II 7; flamma pinguedine ~ata majoris incendii increments concipit Alex. Cant. Mir. 35 (I) p. 227; scintilla ‥ fomentis ~ata ‥ erumpit ‥ in flammam Pull. Sent. 721A; quos in reipublicae salutem ‥ educabamus jam in faces publicaque incendia ‥ ~ari nostro et omnium malo conspiciemus Ferr. Kinloss 6.  c (Quad.) GAS 386 (v. bullitus). 5 to raise, stir up (element or force). Bede Luke (v 1) 381 (v. crispare 3b); diabolus ‥ ~at ventos et tempestates Alex. Cant. Dicta 5 p. 131; clamore ipsius ~abuntur maria G. Mon. VII 4; ~abitur Daneum nemus et in humanam vocem erumpens clamabit Ib.. 6 to erect (structure). Ferr. Kinloss 71 (v. corollarium 2); si quis ‥ imaginem ~et in templis Christianorum Jewel Apol. E 5. 7 (w. abstr. obj.) to bring into existence, cause, arouse. b (w. verba); c (log. & phil.). ille neglegentiam ~at Alch. Ep. 299; non debet esse contentiosus nec lites ~are Ælf. Ep. 2. 177; unde assumam, nisi de vobis, quod ad ~andam misericordiam vestram obtendam vobis Anselm (Or. 10) III 38; ideo voluit [Deus] in hac sciencia [sc. theologia] ‥ in cordibus nostris divinam ~are dileccionem; et eciam per modum maxime dileccionis excitativum Middleton Sent. I 8; orchis ‥ dicitur multas vires coeundi ~are Alph. 131.  b s1253 (v. cubicularius 1b).  c excitacio †sit [l. fit] semper propter aliquid, quia adminus ~atur substancia ad audiendum vel percipiendum Bacon XV 111; si ‘~are’ non sit ‘aliquid causare’ in potencia intellectiva non aliter se habet in se post excitacionem quam ante, et ita non magis ~atur nunc quam prius Duns Ord. III 253.

Saved

Recent