excio
excio, to bring out; to rouse
- I Lit.: auxilia e Germania Britanniaque excivit segniter, Tac. H. 2, 97: consulem ab urbe, Liv. 3, 2: homines sedibus, id. 32, 13: sellularii exciti (ad militiam) dicuntur, id. 8, 20 init.: animas imis sepulcris, Verg. E. 8, 98: suem latebris, Ov. M. 10, 711: Urgulaniam domo principis, Tac. A. 4, 21: quid est quod me excivisti ante aedes? Plaut. Ep. 4, 2, 1 (570); so, aliquem foras, id. Trin. 5, 2, 52 (1176): hostem ad dimicandum acie, Liv. 2, 30: Volscos ad expugnandam secum Ardeam, id. 4, 9, 11: auxilia, id. 45, 4, 3: juventutem Celtiberorum, id. 28, 24, 4; cf.: in pugnam, Luc. 6, 12: in arma, Stat. Th. 4, 146: in proelia, Luc. 7, 361: principibus coloniae Romam excitis, Liv. 3, 4, 5.—Absol.: exciente buccina Tritone, Suet. Claud. 21 fin.—
- B Transf., of inanim. and abstr. objects, to bring out or forth; to call forth, produce: semina per artus, Lucr. 4, 1215: lacrimas alicui, Plaut. Cist. 1, 1, 114 (114); Tac. A. 11, 2: crepitum, Plaut. Curc. 2, 3, 16 (295): sonitum pedibus, Lucr. 2, 327: molem (i. e. tempestatem) in undis, Verg. A. 5, 790: vim morbi, Lucr. 4, 665 et saep.—
- II Trop.
- A To rouse, excite; to frighten, terrify any one: sopore, Lucr. 4, 37; cf.: excita anus, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 36 ed. Vahl.); cf. also: clamor subito ortus dictatorem quoque ex somno excivit, Liv. 4, 27, 6: somno excitus, Sall. J. 72 fin.: Mauri atque Gaetuli, ignoto et horribili sonitu repente exciti, id. ib. 99, 2: inter cetera, quae ad exciendum in Graeciam Antiochum dicere est solitus, Liv. 36, 7: excivit ea caedes Bructeros, etc., Tac. A. 1, 51: qualis commotis excita sacris Thyias, Verg. A. 4, 301; esp. freq. in the part. perf.; see the passages quoted init.; cf. also: (juventus) privatis atque publicis largitionibus excita, Sall. C. 37, 7: ita conscientia mentem excitam vastabat, id. ib. 15, 4: Evander concursu pastorum, excitus, Liv. 1, 7, 9: Britanni omnium civitatium vires exciverant, Tac. Agr. 29.—Poet.: pulsuque pedum tremit excita tellus, frightened, quaking, Verg. A. 7, 722; 12, 445.—
- B To stir up, excite any passion (very rare): terrorem, Liv. 10, 4; cf. tumultum, id. 3, 39; 7, 11 fin.
呼出。呌醒。勉勵。— ei lacrymas 招其淚。 — tumultum 滋事。起衅端。— molem in undis 起風暴于海。
Suggest a Translation
See an image
-
…fuisse facinus maturandi. Namque animus inpurus, dis hominibusque infestus neque vigiliis neque quietibus sedari poterat ita conscientia mentem excitam vastabat. Igitur color ei exsanguis, foedi oculi, citus modo, modo tardus incessus prorsus in facie vultuque…
Sallust, Catilina
-
…ex victoria talia sperabat. Praeterea iuventus, quae in agris manuum mercede inopiam toleraverat, privatis atque publicis largitionibus excita urbanum otium ingrato labori praetulerat. Eos atque alios omnis malum publicum alebat. Quo minus mirandum est homines egentis…
Sallust, Catilina
-
…re obligavit In hoc genere oratoribus et philosophis concessum est, ut muta etiam loquantur, ut mortui ab inferis exciten tur, ut aliquid quod fieri nullo modo possit augendae rei gratia dicatur aut minuendae, quae ὑπερβολὴ dicitur ,…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…τρῖψιν, εὐλυσίαν κοιλίας. fac bellus revertare ; non modo te sed etiam Tusculanum nostrum plus amem. Parhedrum excita ut hortum ipse conducat ; sic holitorem ipsum commovebis. Helico nequissimus HS co dabat nullo aprico horto, nullo…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…fortuna fore. Num te ad fabulas revoco vel nostrorum vel Graecorum poëtarum narrat enim et apud Ennium Vestalis illa excita cum tremulis anus attulit artubu lumen, talia tum memorat lacrimans exterrita somno Eurydica prognata, pater quam noster amavit…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…, inde ea quae meus amicus Appius νεκυομαντεῖα faciebat, inde in vicinia nostra Averni lacus, u nde animae excita ntur obscura u mbra opertae, ima gines mo rtuorum, alto o stio Acheru ntis, salso sa nguine…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…. hospitium multis annis ante hoc tempus cum L. Cornelio Gaditanos fecisse publice dico. Proferam tesseram ; legatos excito ; laudatores ad hoc iudicium, summos homines ac nobilissimos, deprecatores huius periculi missos videtis ; re denique multo…
Cicero, pro Balbo
-
…, extrema illa longa sit an brevis ; deinde Patris dictum sapiens temeritas fili comprobavit hoc dichoreo tantus clamor contionis exci tatus est, ut admirabile esset. Quaero nonne id numerus effecerit Verborum ordinem immuta, fac sic Comprobavit fili…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…scripsi ad Ummium. audio te animo angi et medicum dicere ex eo te laborare. si me diligis, excita ex somno tuas litteras humanitatemque, propter quam mihi es carissimus. nunc opus est te animo valere, ut…
Cicero, Epistulae ad Familiares