ferveo

ferveo, to be boiling hot, boil, ferment, glow, steam

ferveō, ferbuī, 2, n., and fervō, fervī, 3, n.: to boil; (fig.), to blaze, be bright, 4.567; flash, 8.677; glow, 11.195; stir, be alive, teeming, 4.407; move, speed on, 1.436; rage, 9.693.

fervĕo, bŭi, 2, or fervo, vi, 3 (the latter form ante-and post-class., Plaut. Pseud. 3, 2, 51 (840); Lucr. 2, 41 al.; poet. in class. per., e.g. Verg. G. 1, 456; id. A. 8, 677; Prop. 2, 8, 32; not in Hor.: si quis antiquos secutus fervĕre brevi media syllaba dicat, deprehendatur vitiose loqui, etc., Quint. 1, 6, 7), v. n. [root φρυ-, to wave, flicker; Sanscr. bhur-, be restless; cf. φρέαρ, Germ. Brunnen, Lat. fretum; v. Fick, Vergl. Wört. p. 140; Curt. Gr. Etym. p. 304], to be boiling hot, to boil, ferment, glow (class.; most freq. in poets.; syn.: calere, aestuare, ebullire, ardescere, ignescere; ardere, flagrare, tepere).

I Lit.
- - - - α Form ferveo: cum aliqua jam parte mustum excoctum in se fervebit, Col. 12, 19, 5: quaecumque immundis fervent allata popinis, steam, smoke, Hor. S. 2, 4, 62: bacas bullire facies: et ubi diu ferbuerint, Pall. Jan. 19: exemptusque testa, Qua modo ferbuerat Lyaeus, Stat. S. 4, 5, 16: stomachus domini fervet vino, Juv. 5, 49.—
      - β Form fervo: fervit aqua et fervet: fervit nunc, fervet ad annum, Lucil. ap. Quint. 1, 6, 8: quando (ahenum) fervit, Titin. ap. Non. 503, 5: facite ut ignis fervat, Pomp. ap. Non. 504, 27: postea ferve bene facito (brassicam): ubi ferverit, in catinum indito, Cato R. R. 157, 9: sol fervit, is hot, Gell. 2, 29, 10.—
      - γ In an uncertain form; ferventem, Plin. 32, 5, 18, § 51: fervere, id. 14, 9, 11, § 83.—
II Poet. transf.
- - 1 To boil up, foam, rage: omne Excitat (turbo) ingenti sonitu mare, fervĕre cogens, Lucr. 6, 442: omnia tunc pariter vento nimbisque videbis Ferĕre, Verg. G. 1, 456.—
  - 2 To be in a ferment, to swarm with numbers; to come forth in great numbers, to swarm forth: fervĕre piratis vastarique omnia circum, Varr. ap. Non. 503, 22: Marte Fervĕre Leucaten, Verg. A. 8, 677; cf.: opere omnis semita fervet ... Quosque dabas gemitus, cum litora fervĕre late Prospiceres, id. ib. 4, 407 sq.: fora litibus omnia fervent, Mart. 2, 64, 7: forte tuas legiones per loca campi fervere cum videas, Lucr. 2, 41: fervere classem, id. 2, 47; Att. ap. Paul. ex Fest. p. 78 Müll. (Trag. v. 483 Rib.): fervent examina putri De bove, Ov. F. 1, 379; Val. Fl. 6, 588; Sil. 6, 317; 9, 243 al.—
III Trop., to burn or glow, to be heated, inflamed or agitated, to rage, rave.
- - - - α Form ferveo: usque eo fervet efferturque avaritia, ut, etc., Cic. Quint. 11, 38; cf.: fervet avaritiā miseroque cupidine pectus, Hor. Ep. 1, 1, 33: et fervent multo linguaque corque mero, Ov. F. 2, 732: animus tumida fervebat ab ira, id. M. 2, 602: fervet immensusque ruit profundo Pindarus ore, rages, Hor. C. 4, 2, 7: fervet opus redolentque thymo fragrantia mella, glows, i. e. is carried on briskly, Verg. G. 4, 169; Lucil. Aetna, 167: inter vos libertorumque cohortem Pugna fervet, Juv. 5, 29: equus cui plurima palma fervet, shines, id. 8, 59.—Poet., with inf.: sceptrumque capessere fervet, burns, i. e. eagerly desires, Claud. ap. Ruf. 2, 295: stagna secare, id. B. Gild. 350.—
      - β Form fervo: heu cor irā fervit caecum, amentiā rapior ferorque, Att. ap. Non. 503, 7; cf.: cum fervit maxime, Ter. Ad. 534 (Prisc. p. 866 P.): hoc nunc fervit animus, hoc volo, Afran. ap. Non. 503, 9: domus haec fervit flagiti, Pomp. ib. 8: se fervere caede Lacaenae, Val. Fl. 7, 150; cf.: hostem fervere caede novā, Verg. A. 9, 693.—Pass. impers.: quanta vociferatione fervitur! Afran. ap. Non. 505, 25.— Hence, fervens, entis, P. a., boiling hot, glowing, burning.
- A Lit.: foculi, Plaut. Capt. 4, 2, 67 (847): aqua, Cic. Verr. 2, 1, 26, § 67; cf.: ferventissima aqua, Col. 12, 50, 21: ferventes fusili ex argilla glandes, * Caes. B. G. 5, 43, 1: rotae, swift, Sil. 2, 199; cf. Ov. P. 1, 8, 68: aurum, shining, Mart. 10, 74, 6: in cinere ferventi leniter decoquere, Plin. 25, 8, 50, § 90: saxa vapore, Lucr. 1, 491: cera, Plin. 11, 37, 45, § 127: dictamnum fervens et acre gustu, id. 25, 8, 53, § 92: horae diei, id. 17, 22, 35, § 189: vulnus, smoking, warm, Ov. M. 4, 120: ferventia caedibus arva, Sil. 9, 483: (fluvius) Spumeus et fervens, raging, Ov. M. 3, 571: vultus modesto sanguine, glowing, blushing, Juv. 10, 300.— Subst.: si ferventia os intus exusserint, Plin. 30, 4, 9, § 27.—
- - 2 Transf., of sound, hissing: (sono) resultante in duris, fervente in umidis, Plin. 2, 80, 82, § 193.—
- B Trop., hot, heated, inflamed, impetuous: fortis animus et magnus in homine non perfecto nec sapiente ferventior plerumque est, too ardent and impetuous, Cic. Off. 1, 15, 46: ferventes latrones, violent, furious, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 23, 3: quale fuit Cassi rapido ferventius amni Ingenium, impetuous, Hor. S. 1, 10, 62: meum Fervens difficili bile tumet jecur, id. C. 1, 13, 4: fervens ira oculis, sparkling, Ov. M. 8, 466: mero fervens, drunken, Juv. 3, 283.—Sup.: in re ferventissima friges, Auct. Her. 4, 15, 21.— Hence, adv.: ferventer, hotly, warmly: ferventer loqui, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8, 2; cf.: ferventissime concerpi, id. ib. 8, 6, 5: ferventius, Aug. de Genes. ad Lit. 2, 5.

ferveo, ferbuī, ēre u. (altlat. u. poet.) fervo, fervī, ere, sieden, wallen, I) intr.: A) im engern Sinne: 1) sieden, wallen, kochen, aqua fervens, Cic.: ius fervens, Cic.: fons mediā nocte fervet, Mela: validum posito medicamen aëno fervet, Ov. – 2) glühen, siedend heiß sein, a) eig.: aula oleo indiget, et, ut video, intolerandum fervit (und die Speise ist noch ungenießbar siedend heiß), Gell. 17, 8, 8; vgl. PAdi. fervens. – b) übtr.: α) vor Leidenschaft glühen, erglühen, fervent multo linguaque corque mero, Ov.: fervet avaritiā pectus, Hor.: avaritiā fervet alienarum opum violentus ereptor? Boëth.: qui usque fervet ferturque avaritiā, ut etc., der sich so von der glühendsten H. hinreißen läßt, daß er usw., Cic.: hostem fervere caede novā, Verg. – m. allg. Acc., hoc nunc fervit (danach glüht) animus, hoc volo, Afran. com. 269. – m. in u. Akk., in Christianos ferbuit (wütete) persecutio, Augustin. de civ. dei 18, 52. p. 339, 35 D.² – m. Infin. = vor Begierde brennen, sceptrumque capessere fervet, Claud. in Rufin. 2, 295: iam stagna secare fervet, Claud. de b. Gild. 351. – bes. (mit u. ohne ab ira) vor Zorn (Wut) glühen, aufbrausen, wüten, amens irā fervĕre, Afran. fr.: fervens irā, Sil.: cor irā fervit caecum, Acc. fr.: cum fervat pectus iracundiā, Acc. fr.: ubi commotā fervet plebecula bile, Pers.: animus tumida fervebat ab ira, Ov.: cum fervit maxime, tam placidum quasi ovem reddo, Ter.: fervet (fera) et a trepido vix abstinet ira magistro, Lucan. – β) hitzig betrieben werden, fervet opus, Verg.: vindemia fervet collibus in summis, Calp.: terrā marique fervebat obsidio, Flor.: inter vos quotiens libertorumque cohortem pugna Saguntinā fervet commissa lagonā, es im Kampfe heiß hergeht, geliefert mit sag. Fl., Iuven. – 3) glühen = glänzen, iam fervĕre litora flammis, Verg. Aen. 4, 567. – B) im weitern Sinne: 1) wallen, brausen, toben, dröhnen, zischen, a) eig., v. Gewässern u. Stürmen, fremitus ferventis aestus, Iustin.: turbo ingenti sonitu mare fervĕre cogens, Lucr.: fervet fretis spirantibus aequor, Verg.: omnia turn pariter vento nimbisque videbis fervĕre, Verg. – b) übtr., v. Dichter, monte decurrens velut amnis fervet (Pindarus), braust, Hor. carm. 4, 2, 5. – 2) in lebendiger Bewegung sein, a) v. einer Menge, hin und her wogen, fervĕre cum videas classem lateque vagari, Lucr.: fervent examina putri de bove, wogen (schwärmen) hervor, Ov. – b) v. einer Örtl., von geschäftigen Leuten usw. wimmeln, litora fervĕre late, Verg.: instructo Marte videres fervĕre Leucaten, Verg.: opere omnis semita fervet, Verg. – m. Genet., domus haec fervit flagiti, Pompon. com. 101. – II) tr. entzünden, quam melius thalamo dulcis petulantia fervet, Mart. Cap. poët. 7. § 725.

…veri. Nec contentus eo est missi de gente Molossa obsidis unius iugulum mucrone resolvit, atque ita semineces partim ferventibus artus mollit aquis, partim subiecto torruit igni. Quod simul inposuit mensis, ego vindice flamma in domino dignos…

Ovid, Metamorphoses
…de qua multa iam dicta sunt, iustitia. Nam fortis animus et magnus in homine non perfecto nec sapiente ferventior plerumque est, illae virtutes bonum virum videntur potius attingere. Atque haec in moribus. De benivolentia autem ,…

M. Tullius Cicero, De Officiis
…Rubri atque hospitis iactatur domi suae vir primarius et homo honestissimus ; pro se quisque manus adfert ; aqua denique ferventi a Rubrio ipso Philodamus perfunditur. haec ubi filio nuntiata sunt, statim exanimatus ad aedis contendit, ut et…

Cicero, in Verrem
…, falces testudinesque, quas idem captivi docuerant, parare ac facere coeperunt. Septimo oppugnationis die maximo coorto vento ferventes fusili ex argilla glandes fundis et fervefacta iacula in casas, quae more Gallico stramentis erant tectae, iacere coeperunt…

Julius Caesar, Gallic War
…ac necessarios caros et honestos esse atque haberi volunt, id Sex. Naevius non faceret, qui usque eo fervet ferturque avaritia ut de suis commodis aliquam partem velit committere ne quam partem huic propinquo suo ullius ornamenti relinquat et…

Cicero, pro Quinctio
…discessus nihil fugae simile haberet, non miles ullus, non eques, non quicquam impedimentorum amitteretur aut ab illis ferventibus latronibus interciperetur. itaque pridie Nonas Iunias omnis copias Isaram traieci pontisque quos feceram interrupi, ut spatium ad colligendum…

Cicero, Epistulae ad Familiares
…sed vide audaciam ; etiam Hirtio cenam dedi, sine pavone tamen. in ea cena cocus meus praeter ius fervens nihil ; non ; potuit imitari. haec igitur est nunc vita nostra mane salutamus domi et bonos…

Cicero, Epistulae ad Familiares
…cohorticularum amisit. hoc sic nuntiatum est. quod tibi supra scripsi Curionem valde frigere, iam calet ; nam ferventissime concerpitur. levissime enim, quia de intercalando non obtinuerat, transfugit ad populum et pro Caesare loqui coepit legemque…

Cicero, Epistulae ad Familiares
…, tum milia Gergeseorum effundunt aciem toto volitantia campo ; eminus hi feriunt, confligunt comminus illi. ecce Zebusiacae fervent ad proelia turmae, aurea tela quibus de sanguine tincta draconis mortifero splendore micant radiantque necantque. nec non terrificas…

Prudentius, Hamartigenia
…iudicio, simile fecisti, deus bone, quid illic inesse fellis leporis piperataeque facundiae minime tacitus inspexi nisi quod ferventis fulmen ingenii et eloquii salsa libertas plus personis forte quam causis impediebantur ; ut mihi non figuratius Constantini domum vitamque…

Sidonius Apollinaris, Epistulae, Books I-VII

Frequency

2017th

most frequent word

Most used by

Persius
Prudentius
Juvenal
Pliny the Elder
Silius Italicus

Collocations

aqua 48
cum 24
dies 19
aut 19
per 17
corpus 16
sol 16
multus 15
deus 15
ignis 15

ferveo

Saved

Recent