formo
formo, to shape, fashion, form, build
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.: omnis fere materia nondum formata rudis appellatur, Paul. ex Fest. p. 265: materia, quam fingit et format effectio, Cic. Ac. 1, 2, 6: utcumque temperatus sit aër, ita pueros orientes animari atque formari, id. Div. 2, 42, 89: lapsos formare capillos, to adjust, Prop. 1, 3, 23: classem in Ida, Verg. A. 9, 80: vultus, Plin. 35, 8, 34, § 56: e Pario formatum marmore signum, Ov. M. 3, 419.— Absol.: (individua corpora, i. e. atomi) formare, figurare, colorare, animare (se ipsa) non possent, Cic. N. D. 1, 39, 110.—
- II Trop., to shape, form, regulate, dispose, direct; to prepare, compose, etc. (in Cic. only with abstr. objects): verba nos, sicut mollissimam ceram, ad nostrum arbitrium formamus et fingimus, Cic. de Or. 3, 45, 177: orationem, id. ib. 2, 9, 36: verba recte formare, Quint. 1, 12, 9; 10, 7, 7: ea quae inter se discrepant, Cic. de Or. 3, 9, 34: eloquentiam, Quint. 2, 10, 2: actionem, id. 11, 3, 180: disciplinam filii, id. 4 praef. § 1; cf.: studia ejus, id. prooem. § 5: consuetudinem partim exercitationis assiduitate partim ratione formare, Cic. Ac. 1, 5, 20: mores, Quint. 12, 2, 27: vitam et mores juventutis, Plin. Pan. 47, 1: custodireque in aetate prima pudorem, Quint. 1, 2, 4: nulla res magis penetrat in animos, eosque fingit, format, flectit, etc., Cic. Brut. 38, 142: quae formabat canendo Heroum mentes, Sil. 11, 452; cf. Quint. 1, 12, 10: animum judicum, id. 4, 1, 60: mentes, id. 2, 16, 10: mores juventutis quam principaliter formas! Plin. Pan. 47, 1; 88, 3: epistolas orationesque et edicta alieno formabat ingenio, Suet. Dom. 20; cf.: si quid res exigeret, Latine formabat, id. Aug. 89: inventus est ejus de hac re sermo formatus, id. Ner. 47: personam formare nevam, to invent, Hor. A. P. 126: versus meos cantat formatque citharā, qs. trims, embellishes them, Plin. Ep. 4, 19, 4: cogitet oratorem institui, rem arduam, etiam cum ei formando nihil defuerit, Quint. 1, 1, 10; cf.: (juvenis) ita a me formari et institui cupit, ut, etc., Plin. Ep. 1, 14, 3: perfectum ora torem, Quint. 2, 15, 33: sapientem, id. 1, 10, 5: virum, id. 12, 1, 44: puerum dictis, Hor. S. 1, 4, 121: feros cultus hominum recentum dictis, id. C. 1, 10, 3: tenerae nimis mentes asperioribus formandae studiis, id. ib. 3, 24, 54: poëtam (with alere), id. A. P. 307: format enim natura prius nos intus ad omnem Fortunarum habitum, id. ib. 108: ad credendum ante formatus, Quint. 5, 7, 8; 7, 3, 14: opus movendi judicum animos atque in eum quem volumus habitum formandi, id. 6, 2, 1; 11, 1, 2: at quae non tacita formavi gaudia mente, Ov. Am. 3, 7, 63: se in mores alicujus, Liv. 1, 21, 2: in admirationem formata, i. e. feigning, simulans, Suet. Claud. 37.
- 1. vormen, vormgeven [materiam; terram; ceram; in anguem tot een slang]; ➤ verba recte ~;
- 2. uitbeelden [Ammonem cum cornibus; versūs citharā begeleiden met];
- 3. maken, produceren, vervaardigen [signum e marmore; simulacrum hominis; classem bouwen; metaf. gaudia tacitā mente zich voorstellen, zich indenken; personam een karakter scheppen; librum schrijven];
- 4. (metaf.) doen wennen aan, inrichten naar, aanpassen aan (m. in m. acc.) [se in alterius (alios in suos) mores];
- 5. vormen, onderwijzen, opleiden tot, africhten [disciplinam filii; puerum praeceptis; animos vormen; boves ad usum agrestem africhten]; ➤ artibus formatus.
修。成。敎訓。— gaudia tacita mente 心中想樂。— recte verba 言淸楚。— classem 備諸船。
Suggest a Translation
See an image
- forma, to shape, fashion, form, build: materiam, signum in muliebrem figuram: in Idā Classem, V.: signum e marmore, O.: formatus cum cornibus, depicted, O.—Fig., to shape, form, regulate, dispose, direct, prepare, compose: verba sicut ceram: ea quae inter se discrepant: consuetudinem: Personam, invent, H.: puerum dictis, H.: poëtam, H.: se in mores alcuius, L.: gaudia tacitā mente, imagine, O.
-
…Inachidos. et modo solvebam nostra de fronte corollas ponebamque tuis, Cynthia, temporibus ; et modo gaudebam lapsos formare capillos ; nunc furtiva cavis poma dabam manibus ; omniaque ingrato largibar munera somno, munera de prono saepe voluta…
Propertius, Elegies
-
…te sequerer, coniunx, et me quoque pontus haberet. O utinam possim populos reparare paternis artibus atque animas formatae infundere terrae Nunc genus in nobis restat mortale duobus sic visum superis hominumque exempla manemus. Dixerat, et flebant…
Ovid, Metamorphoses
-
…igitur eae in quas genus sine ullius praetermissione dividitur ; ut si quis ius in legem morem aequitatem dividat. Formas qui putat idem esse quod partis, confundit artem et similitudine quadam con turbatus non satis acute quae sunt secernenda…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…et parere voluntati architecti aer ignis aqua terra potuerunt ; unde vero ortae illae quinque formae, ex quibus reliqua formantur, apte cadentes ad animum afficiendum pariendosque sensus longum est ad omnia, quae talia sunt ut optata magis quam…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…esset proprium et ingenii ; morum autem putabant studia esse et quasi consuetudinem, quam partim assiduitate exercitationis partim ratione formabant, in quibus erat ipsa philosophia ; in qua quod inchoatum est neque absolutum progressio quaedam ad virtutem appellatur ,…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…, fra ctae et disiectae iacent, Fa na flamma de flagrata, to sti alti stant pa rietes De formati atque a biete crispa scitis quae sequantur, et illa in primis O pa ter, o patria, o…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…necessaria, maiore imaginum varietate distinguitur ; multa enim sunt verba, quae quasi articuli conectunt membra orationis, quae formari similitudine nulla possunt ; eorum fingendae sunt nobis imagines, quibus semper utamur ; rerum memoria propria est oratoris ;…
Cicero, de Oratore
-
…concursione fortuita loqui nostra tu physica nosti ; quae cum contineantur ex effectione et ex materia ea quam fingit et format effectio, adhibenda etiam geometria est ; quam quibusnam quisquam enuntiare verbis aut quem ad intellegendum poterit adducere Haec ipsa…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…, praeclaram ille quidem fortasse, sed a vita hominum abhorrentem et moribus, reliqui disseruerunt sine ullo certo exemplari formaque rei publicae de generibus et de rationibus civitatum ; tu mihi videris utrumque facturus ; es enim ita ingressus ,…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…, actionem ; quid secundum, idem et idem tertium respondisse. Nulla res magis penetrat in animos eosque fingit format flectit talisque oratores videri facit, qualis ipsi se videri volunt. huic alii parem esse dicebant, alii anteponebant…
M. Tullius Cicero, Brutus