genetrix
genetrix, she that has borne, a mother
- I Lit.: Venus, genetrix patris nostri (Aeneae), Enn. ap. Non. 378, 16 (Ann. v. 53 Vahl.); so of Venus, as the mother of Aeneas, Verg. A. 1, 590; 8, 383; 12, 412; 554; as the ancestress of the Romans: Aeneadūm genetrix, Lucr. 1, 1; and of Caesar, Suet. Caes. 61; 78; 84 (cf.: Venere prognatus, of Caesar, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 15, 2; cf. also Suet. Caes. 6 and 49); as the mother of Amor, Verg. A. 1, 689; of Cybele: me magna deūm genetrix his detinet oris, (also called Magna Mater), id. ib. 2, 788; so of the same, id. ib. 9, 82; 94; 117: genetrix Priami de gente vetusta Est mihi (shortly after: parens), id. ib. 9, 284; cf.: nec ferro ut demens genetricem occidis Orestes (shortly after: occisa parente), Hor. S. 2, 3, 133: (ciconiae) genetricum senectam invicem educant, Plin. 10, 23, 32, § 63; Vulg. Cant. 3, 4 al.—
- II Transf.
- A She that produces, a mother: (tellus) magna deūm mater materque ferarum, et nostri genetrix corporis, Lucr. 2, 599: patria o mea creatrix! patria o mea genetrix! Cat. 63, 50: frugum, i. e. Ceres, Ov. M. 5, 490: Miletus, Ioniae caput, super octoginta urbium per cuncta maria genetrix, mother-city, Plin. 5, 29, 31, § 112: Aegyptus vitiorum genetrix, id. 26, 1, 3, § 4: genetrix virtutum frugalitas, Just. 20, 4.—
- B Poet. of a mother-in-law, Ov. M. 9, 326.
~ice Samuhelis vaticinante
genitrix regum(v. 2
rex aderat quem sic genetrix affatur honesta
felix ejus [Æthelwoldi ] genitrix dum in utero eum haberet ‥
genitrix candentem calibem ‥ portavit et ab ‥ adustione illesa de filio regis se concepisse comprobavit
pater suus omnes in hoc studio superabat, et ipse superatus ab ejusdem virginis genitrice
hec mater, ~ix,a modyr
cui ~ix [i. e. leaena barbara ] ‥ mittit ‥ satellitum canumque prolixiorem catastam
crescit dilectio sancti / virtutum genitrix, almorum florida nutrix
curia curarum ~ix et schola deliciarum
hanc autem ecclesiam matrem ac ~icem recte esse vocandam ipse Dominus docet
beatae et incorruptae Dei ~icis
bassilicae beatae Mariae genitricis Dei
ecclesiam sanctae Dei ~icis
cum beatissima genitrice Dei ‥ Maria
sancta Dei genitrix, ora(
Jesu Christo et piae genitrici ejus Mariae
Maria ‥ genitrix vitae
interventu Dei genitricis, cujus iconem secum habebat
sancte Dei ~icis Marie
virgini Marie, genitrici unigeniti Filii Dei
illustrissima vero monasterii sui primiceria domna Godyva, quae ab ejus dignae memoriae ~ice nunc habetur quinta
- 1. moeder [magna deum (= deorum) = Cybele; Venus als stammoeder v.d. gens Iulia; Priami];
- 2. (metaf.) vrl. schepper [frugum = Ceres; urbium = moederstad].
- genitor, she that has borne, a mother: Paret dictis genetricis, V.: magna deūm, Cybele, V.: frugum, i. e. Ceres, O.
-
…imagine falsi. Erubuit Phaethon iramque pudore repressit et tulit ad Clymenen Epaphi convicia matrem ; quo que magis doleas genetrix, ait ille ego liber, ille ferox tacui. Pudet haec opprobria nobis et dici potuisse et non potuisse…
Ovid, Metamorphoses
-
…Aeneadum genetrix, hominum divomque voluptas, alma Venus, caeli subter labentia signa quae mare navigerum, quae terras frugiferentis concelebras…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…ara ; qui platani in ramo foliorum tegmine saeptos corripuit pullos ; quos cum consumeret octo, nona super tremulo genetrix clangore volabat ; cui ferus immani laniavit viscera morsu. hunc, ubi tam teneros volucris matremque peremit, qui…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…, furto ausus iter Siculo rapui conubia campo nec licuisse ferunt ; iniustaeque a Iove leges protinus, et sectum genetrix mihi computat annum, sed quid ego haec i, Tartareas ulciscere sedes, Tisiphone ; si quando novis asperrima…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…longo tritas servitio, matrum iuvenumque catervae. dediscat servire senex laris exul aviti, discat et ad patrium limen genetrice reversa ingenuum se nosse puer. timor omnis abesto ; vicimus, exultare libet, quid tale repulso Poenorum quondam…
Prudentius, Contra Symmachum
-
…quae gloria, quis Deus et rex, quis Dominus meminisse decet, vos nobile Iudae germen ad usque Dei genetricem, qua Deus ipse esset homo, procerum venistis sanguine longo. excitet egregias mentes celeberrima David gloria continuis bellorum…
Prudentius, Psychomachia
-
…. Oct. Sed cara est viro. Nvtr. Nondum uxor est. Oct. Iam fiet, et genetrix simul. Nvtr. Iuvenilis ardor impetu primo furit, languescit idem facile nec durat diu in Venere turpi ,…
Seneca, Octavia
-
…, Quaque feres gressus, adolebunt cinnama flammae, Caesaque sanguineam victima planget humum. Dona pater fratresque et cum genetrice sorores Iliadesque omnes totaque Troia dabit. Ei mihi pars a me vix dicitur ulla futuri. Plura feres ,…
Ovid, Epistulae
-
…obstiterit, palles facit hunc amor iste colorem. Diligis hanc unam ; nec te Clymeneque Rhodosque nec tenet Aeaeae genetrix pulcherrima Circes, quaeque tuos Clytie quamvis despecta petebat concubitus ipsoque illo grave vulnus habebat tempore Leucothoe multarum oblivia fecit…
Ovid, Metamorphoses
-
…Troiae, quem Danaae classes, quem divum oracula poscunt, erectumque manet reserato in limine Bellum, callida femineo genetrix violavit amictu commisitque illis tam grandia furta latebris speravitque fidem nimis o suspensa nimisque mater an haec tacita virtus torperet…
Statius, P. Papinius, Achilleis
“The mother,” a name used by Ovid, as a title of Cybelé, in the place of mater, or magna mater; but it is better known as a surname of Venus (Lucret. i. 1), to whom Caesar dedicated a temple at Rome, as the mother of the Julian gens.