gubernator
gubernator, a steersman, helmsman, pilot
- I Lit.: si tu proreta isti navi's, ego gubernator ero, Plaut. Rud. 4, 3, 75 (1012); id. Am. 3, 2, 69 (950): gubernator clavum tenens sedet in puppi quietus, Cic. de Sen. 6, 17; id. Phil. 7, 9, 27; id. Ac. 2 (Luc.), 31, 100; id. de Inv. 1, 34, 58; id. Rep. 1, 40; 5, 3; Quint. 2, 17, 24; 34; 4, 1, 61; Verg. A. 3, 269; 5, 12; 6, 337 et saep.—Prov.: tranquillo quilibet gubernator est, Sen. Ep. 85 med.—
- II Transf., a director, ruler, governor: cum in rebus animalibus aliud pro alio ponitur; ut de agitatore (Ennius): Gubernator magna contorsit equum vi, Quint. 8, 6, 9; the same, Enn. ap. Charis. p. 244 P. and ap. Diom. p. 451 ib. (Ann. v. 160 Vahl.): poli, i. e. God, Sen. Hippol. 903: custodes gubernatoresque rei publicae, Cic. Rab. Perd. 9, 26; cf.: quasi tutor et procurator rei publicae: sic enim appelletur, quicumque erit rector et gubernator civitatis, id. Rep. 2, 29.
inter hujusmodi procellas ad illum necesse est ~orem curramus
veluti ~or praecipuus, navem ‥ ad tutum patriae suae portum ‥ perducere contendit
si ~or, dimisso gubernaculo, dimittat [navem ] ventis
excitat ~or Jonam dormientem in navi
ballivi ceperunt ‥ navem ‥ et eam duxerunt apud W. contra voluntatem ~oris navis
Willelmo W., magistro et ~ori cujusdam balingere
navis ‥ cujus ~or et patronus Petrus C. ‥ tunc extitit
capitaneum et ~orem flote nostre navium
articule compoti Willelmi Soper, custodis et ~oris navium domini regis
W. S. clericus navium regis
mundi redemtor et humani generis ~or, ‥ Jhesu Christe
ex ipso tamquam creatore ‥ et in ipso tamquam ~ore
ego Eadredus rex Anglorum ceterarumque gentium ‥ ~or et rector
totius Britannicae telluris ~or et rector
post ‥ susceptam crucem, faciemus illos jurare quos custodes et ~ores constituemus terrarum nostrarum(
rex ‥ ~ori, custodi ‥ ac cancellario ‥ terre ‥ Hibernie
scaccarium ‥ principis domini Roberti ducis Albanie ‥ ac ~oris regni Scocie
Gregorius Nazanzenae ecclesiae ~or
de magnatibus venientibus hospitaturis ad domos religiosorum, cum non essent requisiti per ~ores(
nomina dignitatum clericorum: ‥ hic ~or,a governor
~or ‥ hujus fraternitatis(v.
si quis custos, principalis, ~or communitatis ‥ sic ‥ expulsos in aulam suam ‥ admiserit ‥
xx homines de ‥ magis probioribus inhabitantibus ‥ ville [(de Shirborne ] ‥ qui erunt et vocabuntur ~ores possessionum ‥ et bonorum ‥ scole
quod eadem communitas [sc. mistere mercerie ] eligere possit ‥ unum ~orem et duos custodes ad supervidendum, regendum, et gubernandum misteram et communitatem
per ‥ aldermannos et ~ores ejusdem guilde
pars ‥ ~orum communitatis mercatorum Anglorum adventuratorum(v.
erga Alexandrum de F. et Lodowicum de C. ejusdem societatis [sc. Albertorum ] ~ores
servitori nostro ‥ nostrorum bumbardorum ~ori
Johanne P., ~ore mercatorum in partibus Flandrie(
locumtenentem et ~orem generalem
quia rex Hungarie ‥ fuit turn juvenis xx annorum in etate ideo ‥ comes ‥ Johannes de H. fuit ~or regis et regni Hungarie
Edowardi ‥ ducis Somerseti ‥ ~oris personae nostrae et protectoris omnium regnorum
- 1. stuurman; ➤ gubernatoris ars;
- 2. (metaf.) bestuurder, leider.
Je Colas Baronneau de Lesignen congnois et confesse moi avoir... une disnerie, appellée la disnerie de Beusse, laquelle part par indivis o le Gouverneur de l'église d'Airou et o le Gouverneur de l'église de Foillet.Pro eo, qui apud aliquem est maxima in gratia, vulgo
L'evesque de Spolette, qui estoit principal Gouverneur dudit Pape, etc. Gouverneur des noces,is nuncupabatur, qui convivio nuptiali parando atque uniuscujusque symbolæ colligendæ præerat. Lit. remiss. ann. 1381. in Reg. 119. Chartoph. reg. ch. 64 :
Icellui Regnart estoit maistre Gouverneur des noces de Jehan Morel et sa femme,... et cueilloit l'escot d'icelles noces au souper.
- guberno, a steersman, helmsman, pilot: clavum tenens: scientiā gubernatorum confisi, Cs.—A director, ruler, governor: rei p.: civitatis.
-
…defensores optimatium ipsique optimates gravissimi et clarissimi cives numerantur et principes civitatis. quid est igitur propositum his rei publicae gubernatoribus quod intueri et quo cursum suum derigere debeant id quod est praestantissimum maximeque optabile omnibus sanis et bonis et beatis…
Cicero, pro Sestio
-
…caeco casu et volubilitate fortunae, praesentiri et praedici potest medicus morbum ingravescentem ratione providet, insidias imperator, tempestates gubernator ; et tamen ei ipsi saepe falluntur, qui nihil sine certa ratione opinantur ; ut agricola, cum florem…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…a patribus accepimus. nihil igitur afferunt qui in re gerenda versari senectutem negant, similesque sunt ut si qui gubernatorem in navigando nihil agere dicant, cum alii malos scandant, alii per foros cursent, alii sentinam exhauriant ,…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…cavete. te ipsum, Pansa, moneo quamquam non eges consilio, quo vales plurimum, tamen etiam summi gubernatores in magnis tempestatibus a vectoribus admoneri solent hunc tantum tuum apparatum tamque praeclarum ne ad nihilum recidere patiare. tempus…
Cicero, Philippicae
-
…summi iuris peritissimus, sine quo iustus esse nemo potest, civilis non inperitus, sed ita, ut astrorum gubernator, physicorum medicus ; uterque enim illis ad artem suam utitur, sed se a suo munere non inpedit .…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…aut rei frumentariae, nullam seditionem exercitus pertimescimus, quae persaepe sapientissimis viris acciderunt, ut, quem ad modum gubernatores optimi vim tempestatis, sic illi fortunae impetum superare non possent tibi data est summa pax, summa tranquillitas ,…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…pastoresque Domiti spe libertatis excitati sub oculis domini suam probare operam studebant. Ipsi Massilienses et celeritate navium et scientia gubernatorum confisi nostros eludebant impetusque eorum excipiebant et, quoad licebat latiore uti spatio, producta longius acie circumvenire nostros aut…
Julius Caesar, Civil War
-
…dixerimus, sequetur, ut etiam aequas esse dicamus. Ecce aliud simile dissimile. Ut enim, inquit, gubernator aeque peccat, si palearum navem evertit et si auri, item aeque peccat, qui parentem et qui servum…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…melius coniecerit aut e morbo evasurum aegrotum aut e periculo navem aut ex insidiis exercitum, quam medicus, quam gubernator, quam imperator Atqui ne illa quidem divinantis esse dicebas, ventos aut imbres impendentes quibusdam praesentire signis in quo…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…, naves interim longas aedificari in flumine Ligeri, quod influit in Oceanum, remiges ex provincia institui, nautas gubernatoresque comparari iubet. His rebus celeriter administratis ipse, cum primum per anni tempus potuit, ad exercitum contendit .…
Julius Caesar, Gallic War
(κυβερνήτης). A helmsman or pilot, who sat at the stern to steer the vessel ( De Sen. 9), gave orders to the rowers, and directed the management of the sails (Verg. Aen. x. 218; Lucan. viii. 193). He was next in command to the magister and immediately above the proreta.