gurges
gurges, a raging abyss, whirlpool, gulf
here and there swimmers appear in the vast whirlpool
- I Lit. (class.): non Rheni fossam gurgitibus illis redundantem, Cic. Pis. 33, 81: turbidus hic coeno vastaque voragine gurges Aestuat, Verg. A. 6, 296: multamque trahens sub gurgite arenam Volturnus, Ov. M. 15, 714: alterno procurrens gurgite pontus, Verg. A. 11, 624: per medios gurgites (opp. vada), Liv. 21, 5, 14: deficientibus animis hauriebantur gurgitibus, id. 22, 6, 7: caenosus, the Styx, Juv. 3, 266.—
- II Transf.
- A In gen., waters, stream, sea (poet.): fessos jam gurgite Phoebus Ibero Tingat equos, Verg. A. 11, 913: Euboicus, Ov. M. 9, 227: Carpathius, Verg. G. 4, 387: Atlanteus, Stat. Ach. 1, 223: Tusci, id. S. 4, 5, 4: gurgite ab alto, Verg. A. 6, 310; 7, 704: Herculeus, i. e. the Atlantic, beyond Gibraltar, Juv. 14, 280.—
- B Of insatiable craving, an abyss; of persons, a spendthrift, prodigal: qui immensa aliqua vorago est, aut gurges vitiorum turpitudinumque omnium, Cic. Verr. 2, 3, 9, § 23; cf.: divitias in profundissimum libidinum gurgitem profundere, id. Sest. 43, 93: gurges ac vorago patrimonii, id. ib. 52, 111; cf.: ille gurges atque heluo, natus abdomini suo, id. Pis. 17, 41: Apicius, nepotum omnium altissimus gurges, Plin. 10, 48, 68, § 133.
ac si montanus torrens ‥ uno objectas sibi evincit ~ite moles
hippotami [sic ] ‥ qui ‥ ccc homines ‥ in rapaces ~itum vortices traxisse ‥ narrantur
~es, altus locus fluminis
saepius accrescens cumulatum gurgite flumen
Torneia ‥ aquarum ~itibus circumluitur undique
de ‥ Wokynghole [] fluit magnum †gurgitum Wookey, Som
violenti peccatorum ~ites
nec ‥ Normanniam ad Robertum redire judicabat ingenuum, quod esset ille omnium feditatum et iniquitatum altissimus ~es
nonne omnia haec veluti fumus ventosis procellarum in aerem dispersus ~itibus evanescunt?
hauriebat sitibundo pectore fluenta doctrine que postea mellito eructaret ~ite
habuit ‥ apostema in ~ite ita grave quod non potuit comedere
percussit eum in ~ite ex transverso colli sui
ipsum percussit cum quodam cultello in ~ite
Pharaonis exercitu rubri maris ~itibus summerso
quartus caelestis paradisi ~es
sirenae ‥ caudas habent quibus ‥ in ~ite latent
septigeno Niliaci fluminis ~ite
~ite,stream
oceani tumidas ‥ remeavit ad undas / gurgitis et vasti circumflua terga repressit
rus fertile, rusque beatum / gurgite piscoso, gleba, temeto generoso
luteis ~itibus submergi
hec ~es, ‥a strem
infantes baptismi gurgite mersos
cuncti certatim merguntur gurgite sancto, / flagitium sceleris purgabant fonte perenni
ne pereas lacrimarum gurgite mersa
de nato sanguinis rivos ejiciunt, / de matre gurgites salsos eliciunt
in lacrimarum ~ite impegi
mens virgineis ardescens torrida flammis / gurgite mundano perfusa tepescere nescit
orthodoxiae aperito ~item et sitientia rigato arva mentium
~es neglegentiae
non vos conturbet ‥ inconstantia, fratres, / nec mundana quidem gurgitibus variis
faminis / gurges et copia disertitudinis
haec sunt nomina ~itum qui ad piscandum extraneis ‥ prohibiti sunt
ibi molinum de viij s. et ij ~ites reddunt ij millia et quingentas anguillas
v m. argenti pro placito ~itum Tamisie
molendina, piscarias, ~ites, vivaria, salinas [etc. ]
exclusam vel ~item(v.
quod ~ites per Tamisiam in ballia sua stare et esse faciat in eadem latitudine et eodem statu et apertura inter virgas cleiarum quibus stare et esse consueverunt tempore Henrici regis avi
quod omnes lampredas et salmones quos Mathias capi faciet in ~itibus regis ‥ ad regem ‥ mitti faciant
amovit ‥ ~item de uno loco in quemdam alium ‥ in tenemento suo ‥ quando ‥ ~ites obstruuntur per arenam aque
ne quis faciat ‥ domum nec pontem, stagnum nec ~item, exclusam nec molendinum per quod vicino ‥ noceatur
iij gorgit[es ] in piscaria
J. de C. habet ‥ piscariam in riparia de Thame ‥ et duos ~ites ad eandem piscariam pertinentes
r. c. de iiij li. de piscaria ~itis de Istelwrthe [] et piscaria extra ~item Middx
piscacionem in aquis de Sture et Avene subtus gorgiis nostris ‥ ad quodlibet genus piscium
pro medietate firme piscarie unius ~itis vocat’ Snygwer’ in Tamis’(
~ites in aqua de Sevarne ‥ talem latitudinem in singulis foraminibus et spaciis inter virgas et palos dictorum ~itum hactenus continere consueverunt ‥ eo quod lamprede a mari venientes ‥ per foramina ‥ leviter venire potuerunt
abbas dicit ‥ quod habuit ‥ palas fixas ibi pro retibus siccandis et piscibus capiendis qui [sic ] in ista presentacione vocantur ~ites
omnia gurgita
inquiratur de hiis qui ‥ faciunt sibi piscarias situantes et de novo facientes et incipientes ~ites aut alia sibi recia immobilia
proicit in quodam ~ite suo aquam fetosam ad nocumentum transiuncium
ad mundandum ~item coquine; ‥ item pro iij bigatis lapidum ad cooperiendum ~item ‥ pro lamina ferrea pro orificio ~itis
officium mundatoris omnium ‥ ~itum sive gutturarum et latrinarum infra castrum de Windesore
circa construccionem ‥ cujusdam ~itis ‥ camere ex parte australi, viz. supra gradus ducentes ad aluras ejusdem camere
pro ij filetis plumbeis, una viz. ad reponendum ‥ super eandem cameram sub quadam pipa plumbea ducente aquam pluvie ibidem ‥ et alia ad ponendum in muro sub ~ite ‥ pro aqua decendente per eundem ~item abicienda, ne in eodem muro ingrediatur et in ‥ cameram, sicut ante reparacionem predicti ~itis fecerat, cadat vel descendat
pro factura j ~itis de plumbo super magnam capellam(
promorter ad ~ites sive aluras et pro summitate murorum ‥ aule reparand’
hic ~es ‥a gotyr
- 1. snelstromend water, draaikolk, maalstroom [rapidus]; ➤ rapi gurgite; sub gurgite vasto in de diepte v.e. enorme draaikolk;
- 2. diep water, zee, stroom; ➤ ~ curvos sinuatus in arcus boogvormige baai;
- 3. afgrond, kolk, diepte [Stygius];
- 4. (metaf.) afgrond, poel [libidinum];
- 5. (meton.) veelvraat, verkwister [altissimus; patrimonii van het vaderlijk erfdeel].
Gourgo, Occitanis. Ovidius de arte amandi :
Domesdei, in Monastico Anglic. tom. 3. pag. 305 :Quo minime credis Gurgite piscis erit.
Ibi unum molendinum de 13. sol. et 5. den. prati acra una, pastura ad pecora villæ, de uno Gurgite 32. denar. etc.Charta Henrici Reg. Franc. in Tabular. S. Maglorii Paris. :
Denique præcipimus inserere Gurgites piscales tres, primum ex his situm in confluentia Sequanæ et Maternæ, etc.Charta Ludovici VII. Regis Franc. ann. 1147. pro Abbatia Barbellensi apud Sammarthanos :
Ut in Secana construant et ædificent sibi Gurgitem unum in idoneo loco... ad piscationem videlicet et molendinum.Monasticum Angl. tom. 1. pag. 766 :
Decimam totius piscis et piscariæ de Gurgitibus, tam de retibus, vel ingeniis qualitercumque evenientem.Charta ann. 1196 :
Quod nec a nobis, nec a quoquam mortalium in dictis Gurgitibus molendinum construatur.Bracton. lib. 4. tract. 1. cap. 45. § 10 :
De stagno vel Gurgite levato, velprostrato ad nocumentum injuriosum.
XI. Kal. Martii Ricardus Episcopus Monachis B. Dionysii pro faciendo anniversarioIbidem ad calcem :x. sol. ad pictantiam de Gurgite.
Idem Prior eodem die de Gurgite suo pitanciam dari Conventui stabilivit.
Puis soit enquis de Gors levez en euves communes, etc.Adde pag. 158. v. Fletam lib. 4. cap. 27. § 4. cap. 28. § 8. præterea Walafridum Strabum de Vita S. Galli cap. 12. 28. Probat. Hist. Monmorenciac. pag. 407. Gull. Prynnæum in Libertatib. Angl. tom. 2. pag. 424. etc. Vide Gordus.
Erat autem ibi prope quidam Gurgus aquarum profundus, ubi ex profunditate aqua nimium rutilabat.
Engourgatdicunt, quod aqua nimia laborat.
Engourgament de aigue, in Consuetud. Solensi tit. 12. art. 1.
Gurgitemdesinit. Charta ann. 1319. in Reg. 59. Chartoph. reg. ch. 318 :
Exinde tenendo matrem antiquam dicti rivi Dandaut, usque ad Gurgim ejusdem rivi.Vide Gula fluvii supra in Gula 3. et mox Gurgitum 2.
- GVOR-, a raging abyss, whirlpool, gulf: Rheni fossa gurgitibus illis redundans: turbidus caeno, V.: per medios gurgites, L.: hauriebantur gurgitibus, L.: Stygius, O.: caenosus, the Styx, Iu.—Waters, a stream, sea: Iberus, V.: gurgite ab alto, abyss, V.: Herculeus, i. e. theAtlantic, Iu.—Fig., an abyss, gulf: libidinum: qui est gurges vitiorum: patrimoni, spendthrift.
-
…impositique rogis iuvenes ante ora parentum quam multa in silvis autumni frigore primo lapsa cadunt folia, aut ad terram gurgite ab alto quam multae glomerantur aves, ubi frigidus annus trans pontum fugat, et terris immittit apricis. Stabant…
Vergil, Aeneid
-
…frustra ferro diverberet umbras. Hinc via, Tartarei quae fert Acherontis ad undas. Turbidus hic caeno vastaque voragine gurges aestuat, atque omnem Cocyto eructat harenam. Portitor has horrendus aquas et flumina servat terribili squalore Charon, cui…
Vergil, Aeneid
-
…reponere ocellis, ossaque nulla tuo nostra tenere sinu a pereat, quicumque ratis et vela paravit primus et invito gurgite fecit iter nonne fuit levius dominae pervincere mores quamvis dura, tamen rara puella fuit, quam sic ignotis circumdata…
Propertius, Elegies
-
…. Siqua domus mansit potuitque resistere tanto indeiecta malo, culmen tamen altior huius unda tegit, pressaeque latent sub gurgite turres. Iamque mare et tellus nullum discrimen habebant omnia pontus erant ; deerant quoque litora ponto. Occupat hic…
Ovid, Metamorphoses
-
…nam cursu interiore brevi convertitur orbe. Et quo sit earum stellarum admirabilior aspectus, has inter veluti rapido cum gurgite flumen torvus Draco serpit supter supraque revolvens sese conficiensque sinus e corpore flexos. eius cum totius est praeclara species…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…. quod si tum nihil est actum, quid in meis bonis agi potuit sin est ratum, cur ille gurges, helluatus tecum simul rei publicae sanguine, ad caelum tamen exstruit villam in Tusculano visceribus aerari, mihi meas…
Cicero, de Domo sua
-
…ut in urbe nequior inventus es quam Gabinius, sic in provincia paulo tamen quam ille demissior. nam ille gurges atque helluo natus abdomini suo non laudi et gloriae, cum equites Romanos in provincia, cum publicanos nobiscum et…
Cicero, in Pisonem
-
…multos habeat Antonius. primum Lucium fratrem quam facem, di immortales, quod facinus, quod scelus, quem gurgitem, quam voraginem quid eum non sorbere animo, quid non haurire cogitatione, cuius sanguinem non bibere censetis ,…
Cicero, Philippicae
-
…Apronius ille qui, ut ipse non solum vita sed corpore atque ore significat, immensa aliqua vorago est aut gurges vitiorum turpitudinumque omnium. hunc in omnibus stupris, hunc in fanorum expilationibus, hunc in impuris conviviis principem adhibebat…
Cicero, in Verrem
-
…quia nihil habet. Vtrum ego tibi patrimonium eripui, Gelli, an tu comedisti quid tu meo periculo, gurges ac vorago patrimoni, helluabare, ut, si ego consul rem publicam contra te et gregalis tuos defendissem ,…
Cicero, pro Sestio