hio
hio, to open, stand open, gape
- I Neutr., to open, stand or be open, to gape.
- A Lit.
- 1 In gen. (mostly poet. and in post-Aug. prose): hiavit humus multa, Sall. Fragm. ap. Non. 318, 29; cf.: (calor) venas astringit hiantes, Verg. G. 1, 91: vasti specus hiant defractis membris (colossi Rhodii), Plin. 34, 7, 18, § 41; Hor. Epod. 8, 5: nec flos ullus hiat pratis, Prop. 4 (5), 2, 45; cf.: hiantia lilia, Ov. A. A. 2, 115: quercum patulis rimis hiantem, Gell. 15, 16, 2: Ch. Qui potuit videre? Ac. Oculis. Ch. Quo pacto? Ac. Hem hiantibus, Plaut. Merc. 1, 2, 71 (181): oculi hiantes, Plin. 11, 37, 52, § 139: cum pisciculi in concham hiantem innataverunt, Cic. N. D. 2, 48, 123.—
- 2 In partic., to open the mouth, to gape, yawn: inceptus clamor frustratur hiantes, Verg. A. 6, 493: perdices hiantes, exserta lingua aestuant, Plin. 10, 33, 51, § 102: trochilos crocodilum invitat ad hiandum pabuli sui gratia, id. 8, 25, 37, § 90: leo immane hians, Verg. A. 10, 726: lupus (piscis) hic Tiberinus an alto Captus hiet, Hor. S. 2, 2, 32: profluentem aquam hianti ore captantes, Curt. 4, 16.—
- B Trop.
- 1 Of speech, to be badly connected, to leave a hiatus: qui (vocalium concursus) cum accidit, hiat et intersistit et quasi laborat oratio, Quint. 9, 4, 33; cf.: hiare semper vocalibus, id. ib. 20; and: qui (poëtae), ut versum facerent, saepe hiabant: ut Naevius: Vos qui accolitis Histrum fluvium atque algidam, etc., Cic. Or. 45, 152; cf. also: crebrae vocalium concursiones, quae vastam atque hiantem orationem reddunt, Auct. Her. 4, 12, 18; and: concursus hiantes, Cic. Part. Or. 6, 21: aspera et dura et dissoluta et hians oratio, Quint. 8, 6, 62: hians compositio, Tac. Or. 21: hiantia loqui, Cic. Or. 9, 32.—
- 2 (Acc. to I. A. 2.) To gape, with longing, wonder, or curiosity; to be eager, to long for any thing; to be amazed: huic homini si cujus domus patet, utrum ea patere an hiare ac poscere aliquid videtur? Cic. Verr. 2, 3, 4, § 8: canis semper ad spem futuri hiat, Sen. Ep. 72 med.; cf.: corvum deludet hiantem, i. e. the legacy-hunter, Hor. S. 2, 5, 56: ne facies (equi) emptorem inducat hiantem, id. ib. 1, 2, 88: quem ducit hiantem Cretata ambitio, Pers. 5, 176: avaritiā semper hiante esse, Cic. Verr. 2, 2, 54, § 134; cf. Tac. H. 1, 12 fin.: hunc plausus hiantem Per cuneos ... Corripuit, Verg. G. 2, 508: luxus et ignavia lacerabat hiantem Desidia populum, Sil. 11, 35.—
- II Act., to spew out (poet. and very rare): subitos ex ore cruores Saucia tigris hiat, i. e. spits, emits, Val. Fl. 6, 706.—
- B To bawl out, utter, sing: fabula seu maesto ponatur hianda tragoedo, Pers. 5, 3: carmen lyra, plays, Prop. 2, 31, 6 (3, 29, 6 M.).
I intr., ¶ 1 sʼentrouvrir, se fendre : Sall. fr. d. Non. 318, 29 ; Virg. G. 1, 91 ; Plin. 34, 41 ; Hor. Epo. 8, 5 || être béant : Cic. Nat. 2, 123 || [en part.] avoir la bouche ouverte : Virg. En. 6, 473 ; 10, 726 ¶ 2 [rhét.] avoir des rencontres de voyelles, présenter des hiatus : ut versum facerent, sæpe hiabant Cic. Or. 152, pour faire le vers, ils pratiquaient souvent lʼhiatus ; hians oratio Her. 4, 18 ; Quint. 8, 6, 62, style avec hiatus ; concursus hiantes Cic. Part. 21, rencontres de mots formant hiatus || présenter des trous [en parl. dʼun style, où les mots, les membres de phrase ne sʼenchaînent pas] : Cic. Or. 32 ¶ 3 [fig.] être béant de convoitise : Cic. Verr. 2, 3, 8 ; 2, 134 ; (canis) semper ad spem venturi hiat Sen. Ep. 72, 8, (le chien) ouvre toujours la gueule dans lʼattente de qqch. à venir || être béant dʼadmiration : Virg. G. 2, 508 ; Tac. H. 3, 55.
II tr., poét., ¶ 1 faire sortir en ouvrant la bouche, vomir : Val. Flacc. 6, 706 ¶ 2 faire entendre par la bouche ouverte, déclamer : Pers. 5, 3 ; Prop. 2, 31, 6.
- 1. openstaan, gapen; ➤ concha hians; flos hiat;
- 2. (poët.; postklass.) (v. mensen en dieren) de mond (de muil) opendoen, gapen, de snavel opensperren;
- 3. (poët.; postklass.) (metaf.) verbaasd, verbluft staan (over: ad); ➤ vulgus ad magnitudinem praemiorum hiabat (Tac.);
- 4. smachten of snakken naar; vurig verlangen; ➤ emptor, corvus hians begerig;
- 5. (v.e. redevoering) onsamenhangend zijn; ➤ hians compositio lacuneuze, onsamenhangende opbouw; hiantia loqui;
- 6. (postklass.) hiaat toelaten; ➤ oratio hiat; ~ semper vocalibus; II. tr. (poët.) met wijdopen mond voordragen, uitgalmen [fabulam; carmen].
打呵氣。裂開。吐。 — ad id 仰此。 Hians oratio 凌之文。 Avaritia hians 無饜之吝。
Suggest a Translation
See an image
- HI-, to open, stand open, gape: (calor) venas adstringit hiantīs, V.: concha hians: flos hiat pratis, Pr.: hianti ore, Cu.—To open the mouth, gape, yawn: inceptus clamor frustratur hiantīs, V.: leo inmane hians, V.: lupus hic Captus hiet, H.—Fig., of speech, to leave a hiatus, be loosely connected: qui (poetae) saepe hiabant: concursūs hiantes: hiantia loqui: hians compositio, Ta.—To gape with wonder, be eager, long, be amazed: utrum ea (domus) patere an hiare ac poscere aliquid videtur?: corvum deludet hiantem, i. e. the legacy-hunter, H.: ad magnitudinem praemiorum, Ta.: carmen hiare lyrā, breathe, Pr.
-
…. Indicant orationes illae ipsae horridulae Catonis, indicant omnes poetae praeter eos qui, ut versum facerent, saepe hiabant, ut Naevius vos, qui accolitis Histrum fluvium atque algidam et ibidem quam numquam vobis Grai atque barbari .…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…ingredi libere, non ut licenter videatur errare. Verba etiam verbis quasi coagmentare neglegat. Habet enim ille tamquam hiatus et concursus vocalium molle quiddam et quod indicet non ingratam neglegentiam de re hominis magis quam de verbis laborantis .…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…ac turpitudine tum singulari stultitia atque inhumanitate oblita. huic homini si cuius domus patet, utrum ea patere an hiare ac poscere aliquid videtur hunc vestri ianitores, hunc cubicularii diligunt ; hunc liberti vestri, hunc servi ancillaeque amant…
Cicero, in Verrem
-
…, quamvis audacter, quamvis impudenter ; eundem mira quaedam excogitare genera furandi ; nam ipsum Verrem tantum avaritia semper hiante atque imminente fuisse, ingenio et cogitatione nulla, ut quicquid sua sponte faciebat, item ut vos Romae cognovistis…
Cicero, in Verrem
-
…. Hinc ille Gyges inducitur a Platone, qui, cum terra discessisset magnis quibusdam imbribus, descendit in illum hiatum aeneumque equum, ut ferunt fabulae, animadvertit, cuius in lateribus fores essent ; quibus apertis corpus hominis mortui…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…dicendi primum elegantia et iucunditate verborum sonantium et levium deinde coniunctione, quae neque asperos habeat concursus neque diiunctos atque hiantis et sit circumscripta non longo anfractu sed ad spiritum vocis apto habeatque similitudinem aequalitatemque verborum, cum ex contrariis sumpta…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…dicitur duabus grandibus patula conchis cum parva squilla quasi societatem coit comparandi cibi ; itaque cum pisciculi parvi in concham hiantem innataverunt, tum admonita a squilla pina morsu comprimit conchas sic dissimillimis bestiolis communiter cibus quaeritur ; in quo admirandum…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…fuisset honoratus et nobilis. Huius tamen nemo neque verborum neque sententiarum gravitatem imitatur, sed cum mutila quaedam et hiantia locuti sunt, quae vel sine magistro facere potuerunt, germanos se putant esse Thucydidas. Nactus sum etiam qui…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…Hostili de parte videt. Pulmonis anheli Fibra latet, parvusque secat vitalia limes. Cor iacet et saniem per hiantes viscera rimas Emittunt produntque suas omenta latebras. Quodque nefas nullis impune apparuit extis, Ecce, videt capiti fibrarum…
Lucan, Pharsalia
-
…latibula sua passim petunt, abduntur in aliquas rimas timida lucis. Gemite et infelicem linguam bonorum exercete convicio, hiate, commordete ; citius multo frangetis dentes quam imprimetis. Quare ille philosophiae studiosus est et tam dives vitam agit…
Seneca, De Vita Beata