idiota
idiota, an uneducated man, ignorant person, layman, outsider
ĭdĭōta, ae, m., = ἰδιώτης,
- an uneducated, ignorant, inexperienced, common person (cf. rudis): quidni et tu idem illitteratum me atque idiotam diceres?Lucil. ap. Non. 38, 24: quae non modo istum hominem ingeniosum atque intelligentem, verum etiam quemvis nostrum, quos iste idiotas appellat, delectare possent, Cic. Verr. 2, 4, 2, § 4; cf. id. Pis. 26, 62: ludos nobis idiotis relinquet, id. ib. 27, 65: posteaquam rem paternam ab idiotarum divitiis ad philosophorum regulam perduxit, id. Sest. 51, 110: quoniam respondere nos tibi non quimus, quos idiotas et rudes vocas, Gell. 1, 2, 6: idiotae, the common throng, the fickle mass, Quint. 8, 3, 22.
idiōta u. idiōtēs, ae, m. (ἰδιώτης), ein unwissender, ungelehrter, unerfahrener Mensch, im Gegensatze zu dem, der eine Kunst od. Wissenschaft versteht, der Uneingeweihte, Ungebildete Nichtkenner, Laie, Pfuscher, Stümper Lucil., Cic. u.a. (vgl. Oehler Tert. ad martyr. 1. p. 3). – ➳ Der Nomin. idiota steht Vitr. 6, 8 (11), 10. Augustin. epist. 137, 12. Vulg. 1. Corinth. 14, 24: Nomin. idiotes, Tert. adv. Prax. 9.
quia carnales homines ~ae ‥, si juxta Romanam urbem aliquid facere viderint ex his peccatis quae nos prohibemus, licitum et concessum a sacerdotibus esse putant
quid inponendum est jugum cervicibus ~arum ‥?
tractatus ‥ exposuimus ‥ ad utilitatem ~arum istius gentis
precipimus ‥ ut omnis homo sciat quando habeat pecus suum, quando non habeat, ‥ quia credimus, quod multi ~e [(AS: ] non curant quomodo peculium suum agat [mænige gimelease menn v. l. agant ], et superconfidunt in pace nostra
erat iste Woden ‥ qui tante erat virtutis et gratie ut eum homines ydiote deum estimarent
[presbyter ] post tres annos reddita sibi communione ecclesie ‥ inter ~as sit usque ad expletos septem annos
totus mundus et papa et ydiote noverunt mendacium
~ae enim dicebantur qui propria tantum lingua naturalique scientia contenti litterarum studia nesciebant, siquidem Graeci proprium idion vocant
decantet psalmum quinquagesimum; si autem est ~a, ex intimo corde crebro dicat, ‘Deus miserere mihi peccatori servo tuo’
presbytero ‥ collectas inchoanti vel complenti Amen vel alia respondendo vicem clerici, ne dixerimus ~e, adimplebat [cf. ]I Cor. xiv 16
omnes literatos vel eciam ~as
‘sine litteris et ~ae’ []. ‘sine litteris’ dicit non quod litteras nescirent sed quod grammaticae artis peritiam non haberent; namque in Graeco apertius pro hoc verbo agrammati [ Act. iv 13 ἀγράμματοι ], hoc est inlitterati habetur. ~ae autem proprie inperiti vocantur; denique in epistula ad Corinthios, ubi scriptum est ‘etsi inperitus sermone sed non scientia’ pro inperito in Graeco idiotes [ἰδιώτης ] habetur
~is nempe clericis ‥ nullius regularis religionis disciplinae subjectis
nos ‥ rogamus te ‥ ut doceas nos loqui Latialiter recte, quia ~e [AS: ] sumus et corrupte loquimurungelærede
peregrinus simplex et ~a, animatus ad facinus
putabam eam tam ydiotam, tam omnium artium nesciam
sapientium et magnorum filii virorum quasi hereditariam habere videntur sapientiam, sicut econtra simplicium et ignobilium filii ~e et ne dicam insipientes, simplices et minus prudentes esse solent
utrum anima philosophi cujusdam sit sapientior separata a corpore quam anima alicujus ~e post separationem
episcopi ‥ ~e
omnes qui Latinam linguam lectionis usu didicerunt, etiam haec [sc. verba symboli ] optime didicisse certissimum est; sed ~as, hoc est, eos qui propriae tantum linguae notitiam habent, haec ipsa sua lingua discere ‥ facito
talis dicitur ab apostolo ~a qui nondum intelligit nisi idioma suum
~a qui est contentus sua proprietate loquendi, nesciens proprietates sermonis aliorum
item tam ideotis quam discretis, item tam mente captis quam illis qui sunt sane mentis
P. de S. manifestus freneticus est et ideota
excusatur ‥ si fuit infra etatem tempore quo finis fuit levatus, vel furiosus vel mente captus et non sane mentis vel ~us
tempore quo [finis ] levatus fuit, fuit ipse Ricardus ydeotus
Agnes ‥, fatua et ~a, defuncta nichil de nobis tenuit
de terris ‥ ratione fatuitatis W. B. ~e consanguinei et heredis ‥ in manu regis existentibus
monachos in monasterio reservatos in negotiis secularibus reputans quasi ideotas
psittacus ~a
~a quem ‥ circa se ‥ nutriebat ‥ quia verbis vel operibus alienis risus excitabat
ĭdĭōta (14) (-ēs), æ, m. (ἰδιώτης), qui nʼest pas connaisseur, profane, ignorant : Cic. Verr. 2, 4, 4 ; Pis. 62.
Rusticitas. Papias :
Constans quidem in fide vera,Cælius Aurelian. lib. 1. Acutor. cap. 11 :Idiota autem sermone.
Apud inertes, quosBeda inIdiotas appellant.
Et quidem omnes qui Latinam linguam lectionis usu didicerunt, hæc etiam optime didicisse certissimum est ; sedCapitula Synodalia Laurentii Archiepisc. Strigoniensis :Idiotas , hoc est, eos, qui propriæ tantum linguæ notitiam habent, hac ipsa sua lingua dicere, ac sedulo cantare facite.
Arnulfus Lexoviensis Episc. Epist. ad Alexandrum PP. :Idiotæ Presbyteri ne ordinentur.
Priorem constituitBernardus Abbas Fontis-Calidi lib. contra Wald. cap. 5 :Idiotam , ut ipse scilicet locum suppleatIdiotæ .
Aliter scilicetArnoldus Abbas Bonæ-Vall. de Operib. sex dier. de Apostolis :Idiotæ , aliter literato.
Cum repente facto cœlitus sono, illiterati etCæsarius lib. 7. Mirac. cap. 4 :Idiotæ facti sunt fidei assertores.
Cum esset in ejus diœcesi Sacerdos quidamVide eumdem lib. 10. cap. 3. et Goldastum ad Dositheum pag. 53.Idiota , nullam sciens Missam, nisi de D. nostra S. Maria.
Comperto quod homines essent sine litteris et. Vide 1. Corinth. cap. 14. v. 16. 23. et 24. Sed et apud Latinos non semel occurrit voxIdiotæ
Quidni et tu idem illiteratum me, atqueCicero in Verrem :Idiotam diceres ?
Quæ non modo istum hominem ingeniosum atque intelligentem, verum etiam quemvis nostrum, quos isteRursum utitur pro Sexto cap. 51. ut et Seneca Suasor. 6. Quintilianus, Gellius lib. 1. cap. 2. ad quem Commentatores annotant Idiotam esse proprie hominem privatum cui opponiturIdiotas appellat, delectare possent.
Non tantum magistri et præpositi, sed etiamIdiotæ .
Quia unum (manutergium) est pueris, alterum Cantoribus, tertium Idiotis.Lib. 3. cap. 8 :
Incedunt inter Idiotas et Cantores.Joannes Cluniac. in Vita S. Odonis Abb. Cluniac. :
Etenim cum Idiota esset, utrumque ei imposuerunt, scilicet obedientiæ jugum et studium literarum.Vide Petrum Vener. lib. 1. Epist. 4. Ita etiam hanc vocem usurpat Petrus Damianus lib. 1. Epist. 91. lib. 2. Ep. 12. Vide Passionem SS. XL. Martyr. Lauræ S. Sabæ. num. 62.
legerenesciebant
Idiotæappellati. Gregorius M. lib. 9. Ep. 9 :
Quod legentibus scriptura, hoc Idiotis præstat pictura cernentibus : quia in ipsa ignorantes vident, quod sequi debeant, in ipsa legunt, qui litteras nesciunt.
Testis fuit, se vidisse Presbyterum de Hienvilla, servos et liberos parochiales ex debito ad sepulturam suscepisse, seque interfuisse ; Presbyterum vero Puteacensem in præsentia Presbyteri de Hienvilla tantummodo locum suscepisse Idiotæ. i.viri privati.
idiōta ae, m
- , ἰδιώτης, an uneducated man, ignorant person, layman, outsider: nos, quos iste idiotas appellat: ludos nobis idiotis relinquet.