impar

impār, aris: (adj.), unequal, in unequal combat, 1.475; unequally matched.

impar (inp-), ăris (abl. sing. impari; but, metri grat., impare, Verg. E. 8, 75; id. Cir. 372; gen. plur. imparium, Cels. 3, 4 al.), adj. [2. in-par], uneven, unequal, dissimilar in number or quality (cf. dispar, dissimilis).

• I In gen. (class.): stellarum numerus par an impar sit, nescitur, Cic. Ac. 2, 10, 32: congressus impari numero, Caes. B. C. 1, 40, 6; 1, 47, 3: numero deus impare gaudet, Verg. E. 8, 75 Serv.; cf.: imparem numerum antiqui prosperiorem hominibus esse crediderunt, Paul. ex Fest. p. 109 Müll.: (sonus) intervallis conjunctus imparibus, Cic. Rep. 6, 18; cf. Lucr. 5, 683: qui Musas amat impares, Hor. C. 3, 19, 13: imparibus carmina facta modis, i. e. hexameters and pentameters, Ov. Tr. 2, 220: impares tibiae numero foraminum discretae, Paul. ex Fest. p. 109 Müll.: ludere par impar, even or odd, Hor. S. 2, 3, 248: mensae erat pes tertius impar: Testa parem fecit, Ov. M. 8, 662: formae atque animi, Hor. C. 1, 33, 11; cf. formae, id. S. 2, 2, 30: si toga dissidet impar, Rides, uneven, awry, id. Ep. 1, 1, 96: acer coloribus impar, i. e. partycolored, Ov. M. 10, 95: quos quidem ego ambo unice diligo: sed in Marco benevolentia impari, Cic. Fam. 5, 8, 4: leges, Quint. 7, 7, 6: ad exhortationem praecipue valent imparia, id. 5, 11, 10.—
• • • • • β With dat.: nil fuit umquam sic impar sibi, Hor. S. 1, 3, 19.—
• II In partic. (with the accessory notion of smaller, inferior), unequal to, not a match for, unable to cope with a thing; inferior, weaker (so perh. not till after the Aug. period).
• • • • • α With dat.: Phthius Achilles, Ceteris major, tibi (Apollini) miles impar, Hor. C. 4, 6, 5; Suet. Dom. 10: derepente velut impar dolori congemuit, unable to support his grief, Suet. Tib. 23: muliebre corpus impar dolori, Tac. A. 15, 57; cf.: senex et levissimis quoque curis impar, id. ib. 14, 54: Pygmaeus bellator impar hosti, Juv. 13, 169: optimatium conspirationi, Suet. Caes. 15: militum ardori, id. Oth. 9: bello, Tac. H. 1, 74: sumptui, Dig. 3, 5, 9: impar tantis honoribus, Suet. Tib. 67.—
        • β With abl. specif. (not ante-Aug.): sed viribus impar, Ov. M. 5, 610; cf.: par audaciā Romanus, consilio et viribus impar, Liv. 27, 1, 7: omni parte virium impar, id. 22, 15, 9: nec facies impar nobilitate fuit, Ov. F. 4, 306: Batavi impares numero, Tac. H. 4, 20: obsessi et impares et aqua ciboque defecti, Quint. 3, 8, 23.—
        • γ Absol.: juncta impari, to an inferior in rank, Liv. 6, 34, 9; cf.: pater consularis, avus praetorius, maternum genus impar, Tac. H. 2, 50: Julia Tiberium spreverat ut imparem, not her equal in birth, id. ib. 1, 53: simul odiorum invidiaeque erga Fabium Valentem admonebatur, ut inpar apud Vitellium gratiam viresque apud novum principem pararet, id. ib. 2, 99.—
  • B Inequitable, unjust: videbam quam inpar esset sors, cum ille vobis bellum pararet, vos ei securam pacem praestaretis, Liv. 42, 13, 5.—
  • C Poet. transf., unequal, i. e. beyond one's strength, which one is not a match for: judice sub Tmolo certamen venit ad impar, to the unequal strife, Ov. M. 11, 156: pugna, Verg. A. 12, 216; cf.: imparibus certare, Hor. Epod. 11, 18.—
  • • • • β With inf.: magnum opus et tangi nisi cura vincitur impar, Grat. Cyn. 61.—* Adv.: impărĭter, unequally: versibus impariter junctis, i. e. in hexameters and pentameters, Hor. A. P. 75.

im-pār, paris (in u. par), I) ungleich, ungerade, der Länge, Zahl u. Zeitdauer nach (Ggstz. par, aequalis), a) eig.: mensae pes, Ov.: si toga dissidet impar, sich schief zieht, Hor.: stellarum numerus par an impar sit, nescitur, Cic.: par et impar ludere, Gerade u. Ungerade, Hor. u. Aug. bei Suet.: modi impares, Hexameter u. Pentameter, Ov.: numeri impares an aequales, Cic. – b) übtr., ungleich, ungleichartig, verschieden, clamor, Liv.: benevolentia, Cic.: m. Genet., formae et animi (in) Hor. – II) insbes., einem andern den Kräften usw. nach ungleich, nicht gewachsen, 1) im allg.: a) eig.: ceteris maior, tibi miles impar, Hor.: impar nimio ardori civium, Tac.: Thraex impar munerario, Suet.: infelix puer atque impar congressus Achilli, Verg.: velut impar dolori, unterliegend, Suet.: impar honoribus, Suet. – m. Abl. resp., impares numero, Tac.: omni parte virium impar, Liv.: nec facies impar nobilitate, Ov. – b) übtr.: v. dem, worin man nicht gewachsen ist, ungleich, pugna, Verg.: certamen, Ov. – mit folg. Infin., tangi impar, nicht könnend usw., Gratt. cyn. 61. – 2) nicht ebenbürtig, maternum genus impar, Tac.: materno genere impar, Sall.: quia iuncta impari esset, Liv.: Tiberium spreverat ut imparem, Tac.: aequat omnes cinis; impares nascimur, pares morimur, Sen. – ➳ Abl. Sing. gew. impari; doch auch (des Metrums wegen) impare, Verg. ecl. 8, 75. Ps. Verg. Cir. 372. Lucan. 7, 682.

impar [CL] 1 unequal in size or dimension; b (of trade) uneven, bringing a return smaller than outlay (in quot., fig.). aeger semisanus ‥ illuc ‥ venit, ipsoque die residui pedis sanitate recepta ~rem gressum aequavit Gosc. Mir. Aug. 14; plures sunt populi ‥ quibus panis, carnis et piscis longe ~r est copia Lucian Chester 45.  b c1211 o quam inpar et quam inequale commercium ‥ perpetuam misero spiritui simul et carni ‥ penam comparare et tam exili lucro et tam exiguo tam interminabile et incomparabile damnum compensare Gir. Ep. 6 p. 236. 2 different in quality, degree, or sim.; b (w. dat.); c (w. gen.); d (as sb. n.). cum nemo dubitat quia par pena non sequatur ~ria peccata Anselm (Orig. Pecc.) II 165; hic disquirendis ~r esse accidit disputantis et per se querentis negotium Balsh. AD rec. 2 133 p. 87; quia natura numeri est absolutior et abstractior et remotior a materia quam magnitudo, potest dici et vere quod ~ris abstractionis sunt, quia subjecta que considerant ~ris sunt simplicitatis et absolutionis Kilwardby OS 207.  b erat cernere ‥ in puppibus ‥ homines de solido auro argentove rutilos vivis quodammodo non inpares Enc. Emmae I 4.  c ignis ‥ non illius inpar qui ‥ Hierosolymorum moenia ‥ consumsit Bede HE I 15 p. 32.  d Gir. TH II 4 (v. divortium 2b). 3 (of persons) unequal in rank, esteem, or sim.: a inferior; b superior. a a801 me ipsum longe inparem vestrae laudabili devotioni agnosco Alcuin Ep. 213 p. 354; munere ~r (Leg. Hen. 5. 7) GAS 549 (v. dissimilis a); successor Offe, Kenulfus, nulli ante se regi potentia vel religione ~r W. Malm. GR I 87 p. 86.  b superbus imparem se putat omnibus Walt. Wimb. Carm. 315. 4 (of troops or sim.) unequal in number, resources, etc. in comparison with one’s opponents; b (of battle or other contest) occurring between unequal parties, one-sided. eum sibi occurrentem cum exercitu multum ~ri (non enim dederat illi spatium, quo totum suum congregaret ‥ exercitum) occidit Bede HE II 12 p. 110; cum H. cum ‥ consule ‥ congressus est, quia militum ~r ei numerus erat, fugere compulsus est Ord. Vit. III 10 p. 114; s868 congregatis igitur omnibus copiis Anglorum, cum suos obsessos et viribus ~res Hinguarus videret, ‥ H. Hunt. HA V 5 p. 143.  b licet numero perpauci, strenuitate tamen conspicui, ‥ nimis ~ri certamine congressi sunt Gir. EH I 13 p. 249; c1210 jam ludo ludunt impari / Isaac et Ismael (In Episcopos 36) Pol. Songs 8. 5 unequal (to a task or sim), unfit; b (w. gen.); c unequal (to honour or sim.), undeserving. mihi ‥ cum grave esset altaris ministerium, etiam pondus est cure pastoralis injunctum. quod tanto nunc durius tolero, quanto me ei ~rem sentiens in nulla fiducie consolatione respiro V. Greg. 76; c1073 cum ‥ ~r existerem paucorum regimini monachorum Lanfr. Ep. 1; angelus ‥ precepit ei ut ad Hyberniam iter maturaret ejusdemque plebem predicando Christo lucrifaceret sicut Dominus disposuit. Patricius vero tanto oneri operique tam arduo impotem et ~rem se judicans J. Furness Pat. 26; c1212 sine culpa mole sarcine vincitur qui ad portandum onus, etsi ~r, tamen devotus occurrit Gir. Ep. 5 p. 202.  b longe ~rem me petitionis vestrae consideravi Alcuin WillP pref..  c se honori tanto ~rem, cunctis reclamantibus, clamitare W. Malm. Wulfst. I 11 p. 18. 6 (of number) odd, not even; b (as sb. n.) oddness; c (w. pariter, of number that can be divided into equal parts that cannot, in turn, be divided); d (w. impariter, of odd number being the square of another odd number); e uneven in number, numbered odd. c798 legimus ‥ alios numeros esse pares, alios inpares. ‥ inpares sunt qui in duo aequalia dividi non possunt [cf. Isid. Etym. III 5. 1–2] Alcuin Ep. 133 p. 200; ~r numerus alius primus et incompositus, alius secundus et compositus, alius ex utrisque ‥ compactus Adel. ED 24; aut impar numerus par datur esse pari Neckam DS X 156; ~r numerus est qui de equis partibus dividi non potest, uno medio vel deficiente vel superhabundante, ut iij, v, vij et reliqui Bart. Angl. XIX 121; quolibet in numero si par sit prima figura, / par erit et totum, quicquid sibi continetur [? l. contineatur]; / impar si fuerit, totum sibi fiet et impar Early Arith. 73.  b harum prima [sc. mathesis] potens numeri par spectat et impar L. Durh. Dial. IV 95.  c docens parem numerum alium pariter parem, alium pariter ~em, alium impariter parem Adel. ED 24; pariter ~r est numerus qui in equas partes recipit divisionem sed partes ejus remanent indivisibiles, ut vj, x, xiiij, xviij, xxx Bart. Angl. XIX 121.  d impariter ~r est qui ab impari numero impariter numeratur, ut xxv et xlix, qui divisi ut impares numeri ab imparibus et paribus dividunt ut septies vij faciunt xlix et quinquies v xxv Bart. Angl. XIX 121.  e metrum iambicum tetrametrum recipit iambum locis omnibus, spondeum locis tantum inparibus Bede AM 135; loca inparia dici unum, tria, quinque, paria vero duo, quattuor sex Bonif. Met. 112; compromittunt omnes et singuli in aliquas certas personas et melius est in ~es [gl.: ut in tres vel quinque vel septem, non quia de facili concordant sed quia, si discordant, major pars invenitur, cujus arbitrio standum est] numero quam in pares L. Somercote 36 (cf. (v. 7 infra)); omnia puncta ~ia debent concordari cum omnibus ~ibus Mens. & Disc. (Anon. IV) 80. 7 (as sb. m., leg.) ‘umpire’, third party called to settle arbitration when litigants or disputants cannot agree (cf. ME noumpere < AN nunper); b (pl.). 1413 si iidem arbitratores ‥ in premissis concordare non poterint, quod tunc iidem arbitratores totum factum suum ‥ demonstrent J. P. recordatori London’, ~i partium predictarum in hac parte per eas electo Cl 263 m. 10d.; 1427 (v. arbitrator); c1437 dum tamen in casu discordie nequaquam vestram tedeat dominationem ~ris [Bekynton II app. 365: imperis] officium exercere Reg. Whet. III app. 381; an oumper, ~r CathA; c1498 per predictos arbitratores vel †unparem [l. imparem] predictum Entries 215b; 1505 unum ~rem, arbitrum seu arbitratorem Cl 366 m. 28d..  b 1415 ita quod si nos [sc. arbitratores] concordare non possemus, starent ordinacioni et judicio J. C. et W. L. duorum justiciariorum domini regis de communi banco suo, ~ium per assensum predictarum partium ad hoc electorum Croyl. Cont. B 563.

impār, (9) ăris (in, par), ¶ 1 inégal, dissemblable [nombre ou qualité] : Cic. Or. 205 ; Rep. 6, 18 ; Cæs. C. 1, 40, 6 ¶ 2 [fig.] inégal, inférieur ; alicui, à qqn ; alicui rei, à qqch. : Hor. O. 4, 6, 5 ; dolori Tac. Ann. 15, 57, incapable de résister à la douleur ; tantis honoribus Suet. Tib. 67, au-dessous de si grands honneurs || inéquitable, injuste : Liv. 42, 13, 5 || inégal, où les forces ne sont pas égales [en parl. dʼun combat] : Virg. En. 12, 216 ; Ov. M. 11, 156 ¶ 3 impair : Cic. Ac. 2, 32 || subst. n.  : par impar ludere Hor. S. 2, 3, 248, jouer à pair ou impair.

➳ abl. sing. impari, mais impare Virg. B. 8, 75, à cause du vers.

impar , aris. adj.
不埒。不及。單數。奇數。— oneri 無力擔承。不勝其任。Ludere par impar 赌雙單。

Suggest a Translation
See an image

impār (in-p-) aris (abl.imparī; twice impare, V.), adj.,

• uneven, unequal, dissimilar: numerus, odd: numero deus impare gaudet, V.: Musae, H.: ludere par impar, odd or even, H.: mensae erat pes tertius impar, O.: toga, awry, H.: formae, H.: sibi, H.: Sinūs magnitudine, S.: acer coloribus, i. e. party-colored, O.—Fig., ill-matched, uncongenial: Formae atque animi, H.—Unequal to, not a match for, unable to cope with, inferior, weaker: impari numero impetūs sustinet, Cs.: tibi miles impar, H.: bellator hosti, Iu.: tam durae virtuti, Ta.: materno genere impar, S.: nec facies impar nobilitate fuit, O.—As subst: iuncta impari, to an inferior in rank, L.: imparibus certare, unworthy rivals, H.—Of a contest, unequal, unfair, illmatched, beyond one's strength: certamen: pugna, V.—Fig., inequitable, unjust: sors, L.