impellere

impellere [CL; 3 sg. perf. also impulsit] 1 to strike or beat against. b to stir by applying force, set in motion. c (of phys. condition) to assail. s1091 ictus de celo emissus latus turris impulit tanta vi ut ‥ W. Malm. GR IV 323 p. 375.  b c720 quando ventorum violentia et procellarum tempestates ‥ inormem Euripum inpellunt (Eangyth) Ep. Bonif. 14; aerem ~ens [cornu] sonare cepit Gir. TH III 34 p. 181; aura leniter impulsa Id. IK I 2 p. 27 (v. educere 6b); collisione fit ignis generatio . ‥ aer enim contentus in medio ~itur, ex impulsione movetur, et motus et calefactus transit in ignem Quaest. Salern. P 15.  c alterum ~it turbata effrenatio Pull. Sent. 880B (v. effrenatio b). 2 to impart motion to, drive or push forward: a (person or animal); b (ship); c (other). a acti fatis, fatorum lege inpulsi GlC A 105; s1066 vis fati jam [Haroldum] impulit in ruinam Chr. Rams. 179; movit se plaustrum ita ut magis plaustrum boves ~ere quam ipsos boves plaustrum trahere censeres Found. Waltham 10; 1248 R. filius B. de W. impulsit W. molendinarium in aqua [sic] juxta molendinum de N. Eyre Berks 775.  b navim ~ebant Gosc. Lib. Confort. 49; absentia gubernaculi ~it navem in scopulos Anselm (Casus Diab. 26) I 274.  c vi ventorum ~entium [insulam] ad oppositas plerumque lacus partes errabundam Gir. IK II 9 (v. erraticus 1a); effluxio ‥ multitudinem aquarum ad orientem ~it Quaest. Salern. N 58; oleum ‥ aerea ‥ substantia ad superiora ~ente Ib. W 3 (v. eminere 1a). 3 to push or thrust in. 1198 quare impulit se in liberum tenementum Alicie C. de N. postquam ipse ei [‥] illud reddidit CurR I 56; in illud [sc. monasterium] ancillam suam manibus impulit (Fiacrius) NLA I 443. 4 to push so as to knock down. detrudunt, inpellunt GlC D 132; 1221 Emma supervenit et levavit clamorem, et quidam A. Capellaunus, qui interfuit, impulsit eam quod cecidit super unam petram et ibi recepit plagam SelPlCrown 107; si aliquis ~it me et ego cado et frango caput, magis debet attribui fractio capitis ~enti quam mihi cadenti R. Marston QD 153. 5 to drive on, impel (to action or sim.): a (usu. w. inf.); b (w. ad); c (w. dat., poet.); d (absol.). a ne ‥ nos ‥ preceps forsitan voluntas impulerit justitiam declinare Egb. Pont. 99; quoniam voluntate quisque ad id quod indeclinabiliter vult trahitur aut ~itur, non inconvenienter trahere aut impellere Deus cum talem dat voluntatem affirmatur. in quo tractu vel impulsu nulla intelligitur violentiae necessitas Anselm (CurD 1) II 65; quod si ipso in actu rigor ille animi nimio ardore †impulsius [l. impulsus], quasi e loco motus Pull. CM 202; nulla externa causa eum impulit aliquid facere R. Melun Sent. 273; s1120 imagines impulit elevari G. S. Alb. I 83 (v. caementum a).  b nullum tamen adeo difficile invenire poterat negotium, ad quod invitos inpulisset milites Enc. Emmae I 1; demones territare et ad quodlibet officium ~ere W. Malm. GR II 205 (v. daemon 2d).  c cum clangore tube Gedeon fractisque lagenis / irruit in Madian inpuleratque fuge Garl. Tri. Eccl. 13.  d ecce verbum illud hujus tam cito dictum, et natura ~ente, nec ludicro tamen set serio prolatum, jam nunc ad velle pervenit et actum Gir. SD 26.