impingere

1 impingere [CL] 1 to bring into violent contact, cause to collide (with), dash (against) (also fig.); b (w. abstr. obj.). c (refl.) to hurl oneself (into attack) (against). ad maceriam capud inpingere W. Malm. Wulfst. II 14 p. 37; nunc vox stringitur, nunc frangitur, nunc ~itur, nunc diffusion sonitu dilatatur Ailr. Spec. Car. II 23. 571B.  b si illi errores in fidem ~ant ‥, proditores Christianitatis sunt censendi Ockham Dial. 733.  c in episcoporum suffraganeos precipitanter se impegerunt G. Steph. 35. 2 to cause (a blow, weapon, or sim.) to strike (on). b (w. weapon or sim. as subj.) to strike, land (on). 1093 virgam ‥ pollici atque indici ‥ impactam (v. digitulus); alium quoque ad tumulum suum dormientem impacta alapa excitat et a sacrario suo exturbat Gosc. Transl. Mild. cap. p. 155; minister ‥ commoto felle †per grandem [l. pergrandem] colaphum puero impegit W. Malm. Wulfst. II 18; baculum ‥ in dorsum pueri cum gravi impegit assultu, ita ut spinam dorsi infringeret Mir. Wulfst. II 17 p. 176.  b livens ut funus acies evanescat; / hostes impingant spicula radiorum J. Howd. Cant. 259; s1304 emissi lapides murum †impinguentes Flor. Hist. III 119 (cf. ib.: lapides ‥ qui contra murum ~ebant aliquando in vanum resiliunt). 3 to strike a blow on, hit; b (intr.). inpingit, smat, gemaercode GlC I 352; nec mora quin mediis se immiserat hostibus audax, / proturbans acies Christi testudine fretus. / mox timor inpactas populorum dispulit alas Alcuin SS Ebor 543; lanceis ‥ eam [sc. mulierem] ~ere ceperunt Latin Stories 60.  b cum autem prope mortuus esset, unus eorum, accepto securi, inpegit capiti ejus, et sic sanctus tradidit animam Deo AS Chr.; ramus impegit ejus in oculo Herm. Arch. 26 (v. effectualis 1a); gladiis ‥ in ostia domus exterioris ‥ ~unt W. Cant. V. Thom. 38. 4 (of natural force) to buffet, strike; b (intr.). navis a ventis inpacta V. Birini 12; altera [porta], quam dexter Zephyro creberque procellis / Africus impingit, pene coequat eam L. Durh. Dial. I 342.  b in qua [domo] flumina et venti ~unt, sed, cum supra petram fundata sit, eam movere non poterunt [cf. Matth. vii 25, Luc. vi 48–49] Hon. Spec. Eccl. 1105D; inpegit autem super eum violentissime ventus superbie Gros. Dicta 44. 5 to abut on, be adjacent to. 12‥ dedit ‥ unam rodam terre arabilis in B. ‥ inpingent’ super Donewey (MS BL Lansdowne 391 f. 28) Cart. Harrold 115. 6 to stumble (on), trip (over). b (absol.) to stumble; c (fig., esp. w. ref. to Prov. iii 23). d to fall on. e to fall into (in quot., abstr.). inter prandendum unus ministrorum in obicem aliquem immoderatius uno pede ~ens pene lapsum incurrit Ailr. Ed. Conf. 766D.  b 10‥ inpingere. onspurnan, oððe æfæstan WW; equo suo ~ente in aquam cecidit et submersus est Meaux I 238; to stumbylle, cespitare, inpingere, titubare, vacillare CathA.  c 796 ne alicubi tuae conversionis pes inpingat Alcuin Ep. 98; cujus semitam dirigit Deus, nunquam impingit pes illius Gosc. Mir. Iv. lxxxii; cetera autem Turstini facta potius miremur, non istud carpamus, in quo magis casu inpegit quam industria peccavit W. Malm. Glast. 78; 1552 in medio lectionis cursu hesitaverint aut impegerint Conc. Scot. II 138.  d Eduuardus, dum pio desiderio fratrem Ethelredum videre querit, propter fratrem in ferrum impegit et sica intercidens utriusque benigna vota diremit Gosc. Edith 82.  e c1144 si eum ‥ de ea in quam inpejerat [sic] culpa satisfecisse cognoscitis G. Foliot Ep. 33. 7 (fig.) to stumble (upon), chance (upon). rusticus impresso molitus vomere terram impegit in hoc sacrosanctum sarcophagum Gosc. V. Iv. 84B; cum diligentius Marcum ejusque canones cum reliquis inspexissem, impegi in evangelium illud ‘si quis vult post me venire ‥’ [Luc. ix 23] Senatus Ep. Conc. xlvii; forte in illos ~is quos in yeme pre debilitate ‥ vides calciamenta portare Peckham Kilw. 129. 8 a to force or thrust (duty or sim.) (upon). b to put (blame or sim.) (upon), impute (to); c (absol.). d to foist (name, esp. bad name) (upon). a c1166 si que molestie irruunt ex tibi inpacto prioratu et de sollicitudine animarum et corporum, que humeris tuis ‥ imposita est J. Sal. Ep. 170 (206 p. 308); 1168 in humeros Exoniensis ‥ impegerunt hoc onus Ib. 243 (241 p. 464).  b eum, cui crimen ~itur Egb. Dial. 3 p. 405 (v. immunis 7b); David ‥ correpturus eum propheta Nathan ‥ nec mente turbata tante persone crimen impegit Ailr. Spir. Amicit. III 113. 697B; non est malum in civitate quod non in divitis consiliarios ~atur J. Sal. Pol. 502D; episcopus quasi longa manu bona aliena diripit et, notam criminis a se removens, suis officialibus culpe et infamie discrimen ~it P. Blois Ep. 25. 89B; 1242 ne vel nota aliqua vobis possit ~i ‥ alicujus ex parte aliqua exorbitacionis Gros. Ep. 95; s1248 fur intravit ecclesiam Menevensem, et eam vestibus ‥ spoliavit. ‥ custodes vero ecclesie super hoc dolentes (~ebatur enim eis a quibusdam) Deum beatumque David ‥ oraverunt ut eos, sicut erant, innocentes demonstrarent Ann. Cambr. 87; posset ‥ non irracionabiliter ~i et vobis impudens ambicio et mihi preceps inconsideracio et utrique inposterata presumpcio Ad. Marsh Ep. 41 p. 145; negligencia vicecomitis non debet ei ~i Hengham Magna 9 p. 27; 1340 pro quibus [sc. tallagiis et subsidiis] ‥ per vos nulla culpa posset racionabiliter nobis ~i Conc. II 668a; s1413 cunctis admirantibus de temporis asperitate, quibusdam novelli regis fatis ~entibus aeris turbulenciam Wals. HA II 290.  c scio quod nutu Dei tot †impinguentibus [MS: impingentibus] lingua concessit V. Chris. Marky. 7; s1254 non enim pepercit R. Lincolniensis Sinebaldo Januensi. et qui vivum noluit audire corripientem senserat mortuum ~entem M. Par. Maj. V 430; et illud dico si forte aliquis impugnet [MS: impungnet] sive ~et Fig. 44.  d Herbertus cognomento Losinga, quod ei ars adulationis impegerat, ex abbate Ramesiensi emit episcopatum Thetfordensem W. Malm. GR IV 338. 9 to drive or force (into); b (into condition or sim.; in quots., death). cum impactis clavis Gosc. Mir. Aug. 16 (v. impresse 1); quatuor tigna, sex et viginti pedes longa, tanta vi in humum impacta sunt ut vix quatuor pedes exstarent W. Malm. GR IV 324; ignavum ac nullius usus juvenem conclamant et multis exprobracionibus animum ejus denuo accendentes, alia nocte ~unt in thalamum magnopere prestructum, ne infinitis ambagibus ‥ effeminetur V. Chris. Marky. 10; ~o, -is, i. impellere Osb. Glouc. Deriv. 448 (v. impactio); quamvis ex eo crimine inveniantur innocentes propter quod impacti [vv. ll. impositi; infracti; infacti; inducti sunt in carcerem et †imparcati] sunt in carcerem Bracton 124.  b 1153 ut pecus urgetur stimulo ut irrumpat et impingat quo vult ipse qui stimulat, sic peccatum quem pungit urget et ~it indubitanter ad mortem G. Foliot Ep. 108 p. 148; nullo fatorum impulsu ‥ urgebatur ad culpam, que indubitata parens pene hominem sponte lapsum impegit in mortem J. Sal. Pol. 444C. 10 to enter by force (in quot., absol.). 1153 (v. 9b supra). 11 (of ship or sim.) to run aground, be shipwrecked; b (fig.). [navis] imprudentia ebriorum impegit in scopulum W. Malm. GR V 419 p. 496; peregrini ‥ navigantes in scopulos impegerunt W. Cant. Mir. Thom. IV 14.  b hec ita polliceor si ‥ divinus favor ‥ me preter scopulos confragosi sermonis evexerit ad quos Elwardus ‥ impegit W. Malm. GR prol. p. 3; in lacrimarum gurgite impegi S. Sim. Itin. 74 (v. gurges 3c). 12 to offend, cause offence (to); to sin (against). phisici ‥ in auctorem nature adversando fidei plerumque ~unt J. Sal. Pol. 755D; quicunque diceret ecclesiam universalem errare in articulo fidei, in sanctam ecclesiam catholicam vehementer ~eret Ockham Dial. 413. 13 to impinge (upon), have adverse effect (on). uberem uvam dolatura delevit, / morte vitam atrociter impingente J. Howd. Cant. 71; semper enim superiores ~unt in inferiores Graystanes 30 p. 88.

2 impingere [LL] 1 to paint (in or on); b (w. picture as obj.); c (w. painting material as obj.); d (w. ref. to cosmetics). GlC I 352 (v. 1 impingere 3a); 10‥ inpingit, gemearcode, vel signat WW; pingo componitur depingo, -is, inpingo, -is Osb. Glouc. Deriv. 441.  b clipeum in quo imago S. Marie ‥ inpicta ipsum in memoriam ipsius sepissime revocabat G. Mon. IX 4.  c pertesus sum et angariatus inpingere atramentum in hoc pergameno quia spissitudo ejus calamum non admittit (Lit.) M. Rievaulx 74.  d domina impincta [? cf. IV Reg. ix 30] O. Cheriton Par. 55 (v. granellatus). 2 (transf.) to leave an image (on or in) as if by painting. sanctum manutergium in quo est vultus Christi impictus [v. l. impinctus] Descr. Constant. 245.