imponere

imponere [CL] 1 to place, put or lay on, in or over; b (w. dat.); c (w. in & abl.); d (w. in & acc.); e (w. super). [locus sepulchri] factus est patulus unde corpus possit inponi Bede Hom. II 10. 153; 1209 in canevaz empto ad ~endam lanam Pipe Wint. 51; 1226 pro viijxx sacculis de canevacio ad inponendum denarios Pat 92; 1286 pro cordis et paneriis emptis ad ~endos eosdem denarios Rec. Wardr. 324; 1416 in iiij ulnis panni linei emptis pro pane ~endo super tabulam domini prioris Ac. Durh. 611; 1423 j pixis pro pane celebrantis inponendo, ‥ j almarie [sic] pro vestimentis inponendis, ‥ iij pixides pro oblacionibus inponendis Ac. Obed. Abingd. 98.  b inponentes eam carro, duxerunt ad locum Bede HE III 9 p. 146 (cf. Alcuin SS Ebor 329: carroque imposta puella / ducitur); duae hirundines ‥ sese non haesitantes humeris viri Dei Guthlaci inposuerunt Felix Guthl. 39 p. 122; ille continuo impositus mannis, nam nec ambulare nec equum per se ascendere pre castigationis dolore poterat, ad S. Augustini monasterium deportatur Gosc. Transl. Mild. 21 p. 184; cum ‥ cereum ‥ manibus A. episcopi ~eret H. Hunt. HA VIII 16.  c ut illa corpus meum inponat in sarcofago Felix Guthl. 50 p. 154; sume aliquam lucernam et accende candelam unam et inpone illam in ea et precede nos! Ælf. Bata 4. 11 p. 38; 1276 quod ‥ possunt mercatores in quacumque domo voluerint suas inponere mercaturas RGasc II 16; 1286 ad ~endum girfalconem suum in mutis Rec. Wardr. 2261; c1300 si possit malefactor reprehendi, ‥ inponatur in prisona FormMan 21; 1432 corpus ‥ faciemus ‥ in monumento ‥ predicto ~i Lit. Cant. III 160.  d 1272 inponendo in os dicti capitis quendam fucellum SelPlForest 39 (v. 2 fussellus 1).  e s1384 ~entes super ventrem ejus lapidem (v. 3 districtio 1a). 2 to build, locate (houses or sim.) on a specified site; b (fig.). c to set or plant (trees or sim.). d to station (troops). c1255 liceat abbati Cestrie edificia a se vel a suis imposita penitus asportare Cart. Chester 480 p. 279.  b [sc. Christus] editam aule structuram ‥ robustissimae petrae [sc. S. Petro] imposuit [gl.: heo on sette] Aldh. VirgP 43 p. 296.  c 1293 fecit purpresturam super fossatum domini regis in N., ~endo ibi arbores, appropriando sibi terram Leet Norw. 44.  d castella ‥ suis impositis firmare ‥ cepit G. Steph. 48 p. 102; s1221 impositis in castello armatis, ad municipium de Biham celeriter convolavit Wend. II 256. 3 to attach, fit on to an existing structure or sim.; b (fig.). c to lay (pipes) in the ground. 1305 carette: in ij axibus ~endis (v. douellare); 1497 (v. destructio 1a).  b velut jactis jam rethoricis fundamentis et constructis prosae parietibus, cum tegulis trochaicis et dactilicis metrorum imbricibus firmissimum culmen ‥ ~am Aldh. VirgP 60 p. 321.  c 13‥ dederunt ‥ licenciam ducendi ipsam aquam per terras suas et ipsas aperiendi ad fistulas ~endas Cart. Chester 340 p. 225; 1500 (v. fistula 1a). 4 a (usu. w. navi or sim.) to put on board (person or cargo). b to mount (person on horse). a cumque jam navi inposuissent quae tanti itineris necessitas poscebat Bede HE V 9 p. 298; Wilfridus ‥ navi ~itur Eadmer Wilf. 28 p. 189; impositis sarcinis nostris, una cum episcopis, velificare incepimus Osb. Bawdsey cliii; trescentos ‥ milites ‥ quinquaginta duabus navibus impositos R. Niger Chr. II 187.  b “incedere non possum, via confectus et inediis. ‥” “loquar” inquit “cum priore et ~eris jumento” W. Cant. Mir. Thom. VI 18 p. 430. 5 to put (garment, ornament, or sim.) on. Vortigirnus ‥ manibus suis capiti suo [diadema] imposuit G. Mon. VI 6; episcopus ‥ capiti suo mitram ~i fecit Gir. RG I 6 p. 35; s1066 Haroldus ‥ capiti proprio imposuit diadema [W. Malm. GR II 228 p. 280: arripuit] M. Par. Maj. I 537; annulum ‥ imposuit in digito Eul. Hist. I 35; per annulos ‥ digitis hujusmodi morbidorum impositos Fortescue Def. Lanc. 3. 6 to apply (medicines or sim.) externally. s1272 sirurgici ‥ medicamenta ~unt (v. denigrescere a); Alph. 88 (v. crommyon). 7 to lay on (weapon or sim.; in quot., fig.). b to inflict (wound). c (manum or manus violentas ~ere) to lay (violent) hands on, assault; cf. 21 infra. jaculum maledictionis talibus ~amus nisi ‥ O. Cant. Const. 7 p. 73.  b 1238 duo equites ‥ ipsum assultaverunt et verberaverunt et ei plagas inposuerunt SelPlForest 69; fit ut ‥ incidant in latrones, et plagis impositis spoliati ‥ remanent Obs. Barnwell 30.  c 1251 venerunt ‥ cum libro et candela, volentes excomunicare omnes qui manum imposuerunt in dictum Gervasium SelPlForest 78; 13‥ item omnes ~entes manus violentas in presbyterum Conc. Scot. II 72. 8 to put (chains or other means of restraint) on; b (fig.). c (silentium ~ere) to impose silence (on). cum alia atque alia vinculorum ei genera hostes inponerent Bede HE IV 22 p. 251; Pharao rex impius alter / inposuit famulis vincula dura Dei Alcuin Carm. 69. 62.  b turbida mens nescit vitiis imponere frena P. Blois Vinum 1155C.  c qui ~it stulto silentium mitigat iras Ric. Angl. Summa 35 p. 70; quatinus vel sic nobis absterritis silencium inponere possent Gir. SD 144; 1215 super archidiaconatu, appellatione remota, ei infra tres menses perpetuum inponetur silentium DipDoc I 19 p. 29; s1246 impositum regi silencium (v. immuttire); 1428 pars dicti domini W. C. rectoris ab impetitione eorundem abbatis et conventus in hac parte absolvenda et dimittenda; estque perpetuum silencium prefatis abbati et conventui ‥ ~endum Amund. I 244. 9 to put (person) in spec. circumstances (in quot., w. ref. to seisin; cf. ponere in saisinam). c880 in seysinam meae hereditatis me iterum ~entes, dixerunt ‥ (Test. Ælfredi) CS 555. 10 to place in command or control; b (impl. that appointment is unwelcome or forced). hoc manerium dedit ‥ Sancto Johanni ‥ et quendam sacerdotem Ledmarum et alios cum illo imposuit DB II 389v; imposuerunt justiciarios super quosque x friborghas (Leg. Ed.) GAS 651; abbatem impositum debitam archiepiscopis Cantuariensibus obedientiam per annos quingentos legimus exsolvisse Diceto YH 428.  b a984 (v. extraneus 2c); s1017 (v. exactor 2a). 11 to lay on as something to be borne, impose, force (on a person): a (burden, esp. fig.); b (responsibility, task, or sim.); c (financial liability, tax, or sim.); d (law, terms, or sim.); e (authority, discipline, or sim.); f (? route, direction; cf. Ezech. vii 9). a ne dicant me gravia et importabilia in humeros hominum verborum onera velle ~ere Gildas EB 62; perquirebant si haec eadem prophetarum oracula pacem saeculis adventuram signarent an, Mosaicae legis instar, jugum importabile super discipulorum essent impositura cervices [cf. Act. xv 10] Bede Sam. 604; onera tamen, quae sine periculo portari non possunt, nemini inponimus Egb. Dial. 409; 796 jugum inponere decimarum (v. exactio 1c); jugum Domini suave [cf. Matth. xi 30] eis ~it dum colla illorum stola cingit Gir. PI I 19 p. 111.  b si cui inponitur opus aliquod Gildas Pen. 15; neque negare potuit opus quod sibi fraternus amor ‥ inponebat Bede HE II 1 p. 75; 1090 concedam eam [terram] Deo et sancte ecclesie, de qua pastoralis cura super te imposita est Chr. Abingd. II 20; 1205 nec remaneat eo quod †imponabatur illis quod arestasse debuerant vina Pat 52b; Ockham Pol. III 262 (v. dominus 1b); nulli ~itur ut locum intret Meaux I 139 (v. dissuadere); 1430 ~imus eciam sibi onus et curam solvendi pecunias pro camera fratrum et pitanciis Amund. I 280.  c nec averas nec currus TRE inveniebant, quae modo faciunt per consuetudinem impositam DB I 189ra; dum [medietas terrae] erat in saisitione regis propter xl solidos quos ipsemet rex imposuerat super S. presbyterum DB I 336rb; s1067 rex ‥ Anglis importabile tributum imposuit Fl. Worc. II 2; Hardecnutus ‥ tributum inexorabile et importabile Anglie imposuit W. Malm. GR II 188 p. 228; c1214 generale tallagium per episcopatum faciens, decanatui de E. v libras vobis reddendas et ad terminum brevem inposuistis, quod gravamen ‥ Gir. Ep. 8 p. 270 (cf. ib.: cum ‥ honus inpositum admisissent); 1369 Thomas de D. ‥ computans de contribucione ultimo imposita in dictum burgum, ad expensas nunciorum, onerat se de ix li. ix s. j d. ExchScot 335 (cf. ib.: de contribucione predicta imposita dicto vicecomitatui); 1372 sic debet de claro xxx li. xix s. v d., de quibus ~it idem computans Thome Forester, tunc custumario ad tempus, xxij li. x s. ix d., sub periculo ipsius computantis Ib. 374; nulla exaccio ‥ ~ebatur clero vel populo Capgr. Hen. 114.  d mentiuntur nos legem imposuisse principibus et colla eorum jugo importabili onerasse J. Sal. Pol. 634C; in tradicione rei sue quilibet potest ~ere legem quam vult Ockham Pol. II 627 (cf. ib. I 58, 159); tercia ‥ pena [sc. adulterii] ostenditur ex malediccione in lege zelotipie, Num. v 14–15, imposita Wycl. Mand. Div. 355.  e jubet ut prius disciplinam habeat, deinde ut eam aliis ~at Ad. Scot OP 575D; disciplinam libens exhibere ac metuendus ~ere debet Cust. Westm. 10 (cf. Cust. Cant. 75: inponere).  f c802 saecularis negotii deposito onere Deo soli servire, licet pigro corde et inposito gradu, eligam Alcuin Ep. 239 p. 384. 12 to impose or inflict (leg. judgement or penalty); b (absol.). c1071 si quilibet alius vel aliquis vestrum, quibus hanc justitiam imposui, ejusdem querele fuerit Pl. Anglo-Norm. 5 (= Regesta 50).  b dominium, quo et proprie dictum, importat dignitatem et puniendi potestatem, quo et minas ~endi Fortescue NLN II 45. 13 (eccl., mon.) to impose (penance); b (? fig.). c (cineres capiti ~ere or sim., w. ref. to Ash Wednesday) to put ashes on one’s head. aliquando vero lenius ‥ modum inposuit pusillanimis Theod. Pen. I 7. 5; Ælf. EC 35 (v. exstare 4); hec eadem penitencia ~enda est parricidis vel fratricidis Bart. Exon. Pen. 66 p. 232; presbiteri ‥ qui pocius nosse deberent talem de perjurio penitenciam ~endam, et non minorem, qualem et quantam de adulterio vel homicidio sponte commisso Gir. SD 100.  b Ad. Marsh Ep. 34 (v. deliberatorius a).  c RegulC 34 (v. cinis 2b); Cust. Cant. 50 (v. cinis 2b). 14 to put or lay (esp. criminal charge) (upon), blame (something on someone); b (w. quod); c (w. inf. or acc. & inf.). impositi criminis ‥ illum immunem affirmabat esse Fl. Worc. II 12; ne mors illius sibi ~eretur Alex. Cant. Mir. 22 (I) p. 203; c1150 propter reatum furti quod sibi ~itur Ch. Westm. 274; respondeo: nec hic livoris rubiginem maculam ~ere posse Ric. Angl. Summa 41 p. 113; c1212 sicut criminosi, qui quod obiciendum sibi verentur primum aliis ~unt Gir. Ep. 5 p. 194; 1222 excommunicamus omnes illos qui ‥ malitiose crimen ~unt [v. l. opponunt] alicui Conc. Syn. 107 (cf. ib. 496: a1256 aliis crimina falso ~unt); 1288 idem N. vadiat legem contra ball’ quod ipse nec aliquis per ipsum fodiavit iter contra terram suam, prout sibi fuit †inponitum [MS: inpo’it’; l. inpositum] CourtR A. Stratton 106; ~unt heresim fidelibus Wycl. Conf. 131 (v. elucidare a); peccatum mortale nobis ~unt quod barbas radimus [ME: rettyn to us for dedly synne whan we schavyn oure berdys] Itin. Mand. 14.  b simplicitati regie hoc ~ebant quod compulsus generi se miscuerit proditorum Ailr. Ed. Conf. 748B; 1209 falso et per odium imposuit super Stephanum de Pinu, clericum, quod ‥ debuerat commedisse duos feones SelPlForest 2; 1221 A. le Ferur verberavit Wimarcam ‥ pregnantem et W. vir suus imposuit ei quod puer in ventre mortuus fuit per hoc PlCrGlouc 16; 1233 inposuerunt ipsi Jordano quod devenit probator CurR XV 835; 1382 ~itur mihi quod sim damnatus tanquam hereticus (Aston) Ziz. 332.  c s1059 ~unt ei ipsum illud explorandi gratia advenisse M. Par. Maj. I 529; imposuit ei furtum fecisse de tali re vel sic imposuit ei quod debuit fecisse aliquod aliud delictum et specificare secundum quod ei impositum fuit CBaron 83; 1275 inponendo ei furasse j gulionem (v. 1 gulio); 1283 cum eam ponderasset, inposuit eidem Judco predictam platam de tonsura monete fuisse conflatam SelPlJews 121. 15 to attribute, ascribe (to originator): a (opinion or sim.); b (miracle or sim.). a neque enim putandum est discretas esse cibi et potus vias ingrediendi stomachum, ut Aristoteli ~unt Adel. QN 10 p. 14; opinio que ~itur doctori subtili a quibusdam Ockham Sent. II 154; intellectus, qui proprie ex verbis istius colligitur, nulli homini qui habet usum racionis debet ~i Id. Pol. II 443.  b ~itur tamen hoc miraculum Matri Salvatoris M. Par. Maj. I 167. 16 (clamium ~ere) to lay claim (to); cf. apponere 3e. b ? to claim, allege. 1305 quod nos ‥ denarios qui fuerunt ‥ Espanni, propter clameum quod conjux predicti E. in denariis predictis imponit apud Londoniam ‥ sequestratos, ‥ Arnaldo liberari faceremus RGasc III 506.  b ordinarii ‥ sequestrarunt bona ipsius Rogeri occasione mortis sue, inponendo ipsum mortuum fuisse State Tri. Ed. I 21. 17 a (finem ~ere or sim.) to put a stop to, finish. b (summam manum ~ere or sim.) to finish off, bring to a conclusion. a †858 (12c) regnante ‥ Jhesu Christo ‥ qui ‥ temporibus, ut voluerit, finem ~et CS 495; terminum his ~ere Abbo QG 23 (50); nostro operi finem nullatenus imposituri Petrus Dial. 4; s1141 etc. (v. 1 finis 7); cernens igitur martyr invictus horam imminere que misere mortalitati finem ~eret Grim Thom. 81; c1319 quod ‥ viros prudentes ‥ ad ‥ litibus ‥ pacem finaliter ~endum mittere curaremus (R. Bury Ep.) FormOx 52; ? 1460 statui pro presenti tempore finem scribendi ~ere Paston Let. 605.  b noluit rex supernus operi gratie sue regem terrenum supremam manum ~ere G. Crispin Herl. 118; Alexius ‥ summam manum bello ~ere sperans supra Boamundum, qui partes relictas tuebatur, irruit W. Malm. GR III 262 p. 321. 18 to fix or impose (a price). 1370 de uxore Johannis G. quia noluit vendere cervisiam ad precium quod tastatores cervisie ei ~ebant vj d. Hal. Durh. 101. 19 to confer or bestow. b to make (expenditure), or ? , or f. l. rogo te ut ~as super eum presbiterii gradum et sit mihi comes inviduus Eddi 9; videntes itaque parentes praenominati tantam sui excellentiam filii, dignam sibi clericatus inposuere tonsuram officii inque famoso Glestoniensis aecclesiae sociaverunt coenobio B. V. Dunst. 5.  b 1300 de curtagiis, circa eorum ductionem imponendis [? l. impendendis], nobis in compoto nostro allocandis (Lit. Vicecomitum) MGL II 135; quod quam cicius nobis constiterit quid quantumve in premissis imposueritis [? l. impenderitis], vobis ad plenum ‥ satisfiat (R. Bury Ep.) FormOx I 15. 20 to assign (a name): a (to a person); b (to a place); c (to abstr. or inanim., esp. phil.). a cui etiam tempore baptismatis papa memoratus Petri nomen inposuerat Bede HE V 7 p. 292; 796 praesagum tibi nomen inposuere parentes Alcuin Ep. 113 p. 163; baptismate loto / inposuit Wilbrord nomen habere pater Id. WillV 34. 30; Petrus Alfunsi michi nomen imposui Petrus Dial. 2; qui genuit ex ea filium, nomen suum cum agnomine ei ~ens R. Niger Chr. II 171.  b 948 in illo loco ubi ruricoli antiquo usu nomen imposuerunt æt Pic ham CS 869; s1127 ceperunt ‥ ecclesiam fabricare et, propter quosdam fontes quos repererunt, nomen imposuerunt de Fontibus M. Par. Maj. II 155.  c unde etiam ille ‘labyrinthus’ oritur, ut in subjecto idem sit et significans et significatum, quod quidam postea materiale impositum vocaverunt Adel. ED 19; in omni enuntiatione spectanda sunt tria, dictio, dicibile, et res; est autem res de quo aliquid, dicibile quod de aliquo, dictio quo dicitur hoc de illo. interdum tamen dictionem rem esse contigit, cum idem sermo ad agendum de se assumitur, ut in his que preceptores nostri materialiter dicebant imposita et dicibilia; quale est ‘homo est nomen’, ‘currit est verbum’ J. Sal. Met. 904B; hoc nomen ‘sonus’ inpositum est passioni que generatur a collisione in aere ‥ aliorum corporum J. Blund An. 153; potest autem nomen inferioris apponi nomini superioris, quando nomen inferioris non est nomen substancie rei set ~atur ab aliqua accidentali proprietate, ut ‘mons Ossa’ Bacon XV 44; vox inposita ad significandam rem extra animam significat solum eam rem secundum racionem inposicionis Id. CSTheol. 44; omnia nomina que ~imus rebus ~imus ut sunt presencia nobis Ib. 54; ista vox ‘homo’ est nomen secunde imposicionis, quia antequam ~ebatur ad significandum, non erat nomen. similiter ‘hominis’ antequam ~ebatur ad significandum nullius casus erat Ockham Quodl. 736. 21 (manum ~ere or sim., eccl.) to lay hands on: a (in blessing, ordination, or sim.); b (in exorcism). Cf. 7c supra. a inponens capiti meo manum, cum verbis benedictionis, rediit ad orandum Bede HE V 6 p. 291 (cf. Alcuin SS Ebor 1198: impositaque manu capiti benedixit eundem); Elphego abbati manum ~e eumque sacra unctione perfusum desolatae ecclesiae sacerdotem constitue Osb. V. Elph. 126; his [sc. presbiteris] episcopus manus in ordinatione ~it Gir. PI I 19 p. 111.  b Egb. Pont. 13 (v. energumenus b). 22 to make (a mark or sign, esp. of the Cross) in writing; b (? fig.). c to insert, put into (text). †6‥ (14c) ego Offa rex sanctae crucis signum ~o . ‥ ego Edelwlf ‥ quae donavi cum signo crucis Christi propria manu impono [sic] CS 79; 704 ego P. signum manus imposui CS 111; c802 ego D. episcopus ad confirmationem sermonum †istarum signum sanctae crucis inpono CS 304 (cf. ib. 307).  b agnus ‥ suae mortis signum frontibus nostris ‥ inposuit Bede Hom. II 7. 138.  c 1412 dictionem ‘novem’ loco ejusdem diccionis ‘octo’ ‥ scribi fecit et ~i Cl 261 m. 15d.; 1508 ad ‥ ~endum ‥ in quodam libro signaturam (v. impressare 2). 23 (tonum ~ere, mus.) to give the pitch (in choral singing). b (transf.) to begin (hymn etc.) by giving the pitch. in cantu ecclesie si quid erratum fuerit sive in tono ~endo vel alio modo Obs. Barnwell 58.  b responsorium non canat, antiphonam super psalmos non ~at Lanfr. Const. 163; ipse psalmos omnes imposuit W. Malm. Mir. Mariae 168; officium misse choro ~ente G. Cold. Durh. 16 p. 22; qui cum, ut moris est, fuerit admissus, texto deosculato, ~it cantor responsorium ‘ecce virum prudentem’ Cust. Westm. 7 (cf. Cust. Cant. 70: ~et). 24 (ignem ~ere) to set fire (to). s1216 (v. decentia). 25 to deceive by acting as impostor. to begyle, ‥ illicere, ~ere CathA. 26 (p. ppl. impostus) affected, hypocritical; b (as sb. n.) imposture, hypocrisy. inpostus, perversus Osb. Glouc. Deriv. 295; componitur pono impono, -is, unde impositor, -ris, et impositus, -a, -um, et hec impositio, -nis, et impostus, -a, -um, per syncopam, i. perversus ‥ et hic impostor, -ris, ille qui aliquid perverse agit Ib. 430.  b per inpostum Hil. Ronce. 6. 46 (v. deceptorius d).