incivilis
in -cīvīlis, e, adj.,
- unmannerly, impolite, uncivil; hence, also, unreasonable, unjust (post-class.): homo ferus et incivilis ingenii, Eutr. 9, 27: saevi atque inciviles animi, Aur. Vict. Caes. 22: verba, tam improba ac tam incivilia, Gell. 10, 6, 3: poenae, Dig. 48, 19, 9: factum, ib. 50, 13, 3; cf. ib. 23, 2, 67. — Neutr. plur. as subst.: in-cīvīlĭa, ĭum, n., impolite acts, rudeness: multis incivilibus gestis, Eutr. 10, 13. — Adv.: incīvīlĭter, without civility, uncourteously: aliquem tractare, Ap. Met. 7, 25, 16; extorta (bona), Dig. 4, 2, 23: instituti novi rivi, ib. 50, 13, 2.— Comp.: praefecturam egit aliquanto incivilius et violentius, Suet. Tit. 6; Flor. 1, 26.
in-cīvīlis, e, ungebührlich (unrecht), tyrannisch, ungerecht, principatus, Lampr.: verba, Gell.: ingenium, Eutr.: animi (Charakter), Aur. Vict. – satis incivile est m. folg. Infin., ICt. – neutr. plur. subst., multis incivilibus gestis, nachdem er viele Ungebührlichkeiten (Ungerechtigkeiten) begangen hatte, Eutr. 10, 13.
nisi forte Socratis ‥ aliorumque philosophorum convivia ~ia opineris
epule apponuntur, inter quas ingerere lacrymas, sicut importunum, et ~e
librum meum ‥ adhuc habere non potes; prius enim quam exeat in publicum, sentiet castigatioris lime judicium, ne illic aliquid informe vel ~e remaneat
~e ac juri contrarium esse videtur uti semel recte terminate [sc. cause ] iteratis refragationibus perturbentur
~e est de lege judicare nisi tota lege prospecta [cf. ]Celsus Dig. I 3. 24
cum cogi possessorem titulum sue possessionis dicere, sicut in jure cautum est, sit penitus ~e
cum ‥ ~e sit, ut nostis, parte sermonis non inspecta vel subtracta, de parte judicare
incīvīlis, e, violent, brutal : Gell. 10, 6, 3 ; Eutr. 9, 27.
Sicut Incivile est, ut homines de rebus suis aliquid facere cogantur inviti, ita conveniens est et juri consentaneum, ut de proprietate sua, quod cui placuerit, sibi facere liceat.Alia ann. 1462. in Chartul. S. Mart. Augustod. :
Disoient en oultre que ledit mandement estoit Incivil et Incivilement donné par plusieurs causes et raisons.Vide infra Inciviliter.