insculpo
insculpo, to cut in, carve upon, engrave
in-sculpo (inscalp-), psi, ptum, 3, v. a., to cut or carve in or upon, to engrave.
- I Lit.
- α With dat. (poet. and in post-Aug. prose): summam patrimonii saxo (shortly before, incidere), Hor. S. 2, 3, 90: litteras tabellae, Quint. 1, 1, 27: elogium tumulo, Suet. Claud. 1: incisa et insculpta sunt publicis aeternisque monumentis praetoria ornamenta Pallantis, Plin. Ep. 8, 6, 14: usus luxuriantis aetatis signaturas pretiosis gemmis coepit insculpere, Macr. S. 7, 13, 11.—
- β With abl. (very rare): columna aenea insculptum, Liv. 2, 33, 9.—
- γ Absol. (with abl. of manner): ara cum ingenti titulo Punicis Graecisque litteris insculpto, Liv. 28, 46, 16. —
- II Trop., to engrave, imprint: natura insculpsit in mentibus, ut deos aeternos et beatos haberemus, Cic. N. D. 1, 17, 45: omnibus enim innatum est et in animo quasi insculptum, esse deos, id. ib. 1, 4, 12: in animo, id. Ac. 2, 1, 2.
īn-sculpo, sculpsī, sculptum, ere, I) eingraben, einschnitzen, A) eig.: sua et patrum nomina, Iustin.: m. Dat., litteras tabellae, Quint.: summam patrimonii saxo, in Stein hauen (meißeln), Hor.: elogium tumulo, Suet.: incisa et insculpta sunt publicis aeternisque monumentis praetoria ornamenta Pallantis, sic quasi foedera antiqua, sic quasi antiquae leges, Plin. ep.: im Passiv auch m. Abl. loc., foedus insculptum columnā aeneā, Liv. 2, 33, 9. – B) übtr., einprägen, natura in mentibus insculpsit, Cic.: omnibus innatum est et in animo quasi insculptum esse deos, Cic. – II) mit einer Inschrift versehen, dentes eburneos gentis suae litteris, Val. Max. 1, 1. ext. 2.
īnsculpō, (13) psī, ptum, ĕre, tr., graver sur : [avec in abl.] Cic. Div. 2, 85 ; [avec dat.] Plin. Min. Ep. 8, 6, 14 ; Hor. S. 2, 3, 90 || [fig.] graver dans [avec in abl.] : Cic. Nat. 1, 45 ; Ac. 2, 2.
- 1. ingraveren, insnijden, inkerven, inbeitelen (in: in m. abl.; dat.; zelden abl.) [elogium tumulo];
- 2. (metaf.) inprenten, griffen (in mentibus; in animo).
īn-sculpō (inscalp-) psī, ptus, ere,
- to cut in, carve upon, engrave: titulus Graecis litteris insculptus, L.: summam patrimoni saxo, H.: Cornua Postibus, O.: columnā aeneā insculptum, L. —Fig., to engrave, imprint: natura insculpsit in mentibus, ut, etc.: in animo quasi insculptum.