mactus
mactus, worshipped, honored
- In relig. lang., of the gods, glorified, worshipped, honored, adored (only in the voc. macte, and rarely in the nom.): Juppiter te bonas preces precor, uti sies volens propitius mihi liberisque meis, mactus hoc fercto. Jove pater, macte vino inferio esto, Cato R. R. 134, 2 and 3; cf. id. ib. 132, 2; for which: mactus hoc vino inferio esto, Arn. 7, 296: macte hoc porco piaculo immolando esto, Cato R. R. 139 fin.: macte hisce suovitaurilibus lactentibus immolandis esto, id. ib. 141, 3 sq.: macte hac dape esto, id. ib. 132.—
- II Transf., beyond the relig. sphere, with or without esto, as an exclamation of applause or congratulation: macte, macte virtute (esto), macti virtute este, etc.; and as a standing formula, macte, even with acc. (v. infra), Engl. good luck! hail to thee! etc.; in responses, bravo! well done! that's right! go on! tantumne ab re tua est oti tibi, ut etiam Oratorem legas? Macte virtute! increase in, go on in, Cic. Att. 12, 6, 2; id. Tusc. 1, 17, 40: macte virtute esto sanguinolentis et ex acie redeuntibus dicitur, Sen. Ep. 66 fin.: macte virtute esto, Hor. S. 1, 2, 31: macte novā virtute, puer; sic itur ad astra! Verg. A. 9, 641: macte virtute diligentiāque esto, Liv. 10, 40: macte virtute simulque his versibus esto, Lucil. ap. Serv. Verg. A. 9, 641: macte animo, Stat. Th. 7, 280; cf.: macte bonis animi, id. S. 1, 3, 106: macte toris, id. ib. 1, 2, 201: macte hac gloriā, Plin. Pan. 46: macte uterque ingenti in rempublicam merito, id. ib. 89: macte esto taedis, o Hymenaee, tuis, Mart. 4, 13, 2.—In plur.: macti virtute milites Romani este, Liv. 7, 36, 5: macti ingenio este, Plin. 2, 12, 9, § 54: vos macti virtute estote, Curt. 4, 1, 18: juberem macte virtute esse, si pro meā patriā ista virtus staret, Liv. 2, 12, 14.—With acc.: macte fortissimam et meo judicio beatissimam in ipsis malis civitatem! Flor. 2, 18, 16.—
- β With gen. (poet.): macte animi, Mart. 12, 6, 7; Stat. S. 5, 1, 37; id. Th. 2, 495.—With abl.: macte animo, juvenis, Stat. Th. 7, 280.—
- γ Absol.: Macte! that's right! well done! good! Cic. Att. 15, 29 fin.
macte pater patrie, meritis insigne Harolde(
cum gratuita supernae liberalitatis munificentia ~us [gl.: ditatus ‥ vel ‥ magis auctus, gewexan cnæplingc ] puer pollesceret
doctrinae robore mactus
monachi virtutum munere macti
sanctis adornati virtutibus, humilitate precipui, ‥ orationibus assidui, abstinentia ~i, castitate perspicui
terque quaterque beatus, / letitia mactus tot tantaque gaudia nactus
~e virtute, presul sanctissime
~us animi rex magne prorsus laudis factum adorsus
~e animi amplissime rex, quod tibi preconium ‥ rependam?
~us, magis auctus
~a,þa mageectan
~us,mæced
frugi, bonus, ~e
~e nomen indeclinabile, bonus vel valens, et dicitur ~e quasi magis acte [MS adds: vel aucte ]
~e, gaude
tortoris ‥ ferocitas ‥ anthletis ‥ Christi ~a [gl.: aucta, ] martirii merita cumulavitgeeacnode
integritas nitidam necnon et passio rubram / plumabant pariter macta virtute coronam
martiribus ‥ / vulnere qui diro quaerebant praemia macta
加增于彼者。— vel macte esto fercto vel Macte (voc.) esto hacce dape 獻此加榮神爺。Macte virtute 汝壯胆。Macti animi vel animo 汝等勿懼可也。Macti virtute estote 汝等壯胆爲幸。Macti ingenio 勸心可也。 Macte! adv. 勿怕可也。善哉。 Juberem macte virtute esse si pro patria ista virtus staret 若此勇為本國吾將勵其胆也。
Suggest a Translation
See an image
magis auctus: Isidoro lib. 10. Orig.
Magis auctus gloria. Ita
mactare, pro
augere, non semel apud Plautum.
Inthronizandum(abbatem Adalbertum) cum populo ipsiusdem pariter regionis reliqui ut opilionis domestici cancello nimirum mactuoso imposterummactu maneat Mactus.
In Leone IV :Insuper accedunt donorum insignia Macto.
Juris Apostolici summoque cacumine Mactus.
Mactus virtute, apud Donatum, et Paschasium Ratbertum in Vita S. Adelardi.
..... Conspexit abesse Martyrium, per quod Mactus conscenderet aulam.
- 1 MAC-.—Of the gods, worshipped, honored; hence, in the phrase, macte virtute, be increased in your merit! go on in your excellence! good luck! well done!C.: Macte virtute esto, H.: Macte novā virtute, puer, V.: macte virtute diligentiāque esto, L.: macte virtute milites Romani este, L.: vos macti virtute estote, Cu.—Alone: macte, well done! good!
-
…est missus ad te. Chreme s, tantumne ab re tua est oti tibi, ut etiam Oratorem legas macte virtute mihi quidem gratum ; est ; et erit gratius si non modo in tuis libris sed etiam…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…III Non ., vidisse demissum, sine phaleris ; servulos autem dicere eum et agripetas eiectos a Buthrotiis. macte sed, amabo te, perscribe mihi totum negotium. LIBER SEXTVS DECIMVS AD ATTICVM Scr. it, Puteolano…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…Platone, quem tu quanti facias scio et quem ex tuo ore admiror, quam cum istis vera sentire. Macte virtute ego enim ipse cum eodem ipso non invitus erraverim. num igitur dubitamus an sicut pleraque quamquam hoc quidem…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…ouansque indelibata gaudenti uirgine donum. tum uacui curis uicino litore mensas instituunt festoque agitant conuiuia ludo. Laelius effatur Macte, o uenerande, pudici, ductor, macte animi. cedat tibi gloria lausque magnorum heroum celebrataque carmine uirtus…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…iuuenis ante doctrinam deos spernentem natus rem inquisitam ne quid incompertum deferret ad consulem detulit. cui ille tu quidem macte uirtute diligentiaque esto ; ceterum qui auspicio adest, si quid falsi nuntiat, in semet ipsum religionem recipit ;…
Livy, ab Urbe Condita
-
…talia despiciet fas sit componere magnis parva Neronea nee qui modo lotus in unda, hic iterum sudare neget, macte, oro, nitenti ingenio curaque puer tecum ista senescant et tua iam melius discat fortuna renasci Kalendae Decembres Et…
Statius, P. Papinius, Silvae
-
…membra ipse leuabo umeris et dorso tuta locabo. Haec inter, lacero manantem ex ore cruorem eiectans, consul Macte o uirtute paterna nec uero spes angustae, cum talia restent pectora Romuleo regno. calcaribus aufer, qua uulnus…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…, hic Nomadum lucent flaventia saxa Thasosque et Chios et gaudens fluctus spectare Carystos omnia Chalcidicas turres obversa salutant, macte animo, quod Graia probas, quod Graia frequentas arva nec invideant quae te genuere Dicarchi moenia nos docto melius…
Statius, P. Papinius, Silvae
-
…uicino litore mensas instituunt festoque agitant conuiuia ludo. Laelius effatur Macte, o uenerande, pudici, ductor, macte animi. cedat tibi gloria lausque magnorum heroum celebrataque carmine uirtus. mille Mycenaeus qui traxit in aequora proras rector…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…apparet aut celsum crebri arietis ictibus urbis inclinare latus densi sic agmine facto quinquaginta altis funduntur in ordine portis, macte animi, tantis dignus qui credens armis Fert via per dumos propior, qua calle latenti praecelerant densaeque legunt compendia…
Statius, P. Papinius, Thebais