maleficium
maleficium, an evil deed, misdeed, wickedness, offence, crime
- I Lit.
- A In gen. (class.): ne conscii sint ipsi malefici suis, Plaut. Rud. 4, 7, 21 (1247): conscientia maleficiorum, Cic. Phil. 5, 6, 15: committere, admittere, to commit, id. Rosc. Am. 22, 62: exsilio multare, id. Caecin. 34, 100: supplicia pro maleficiis metuere, id. Rosc. Am. 3, 8.—
- B In partic. (mostly post-Aug.).
- 1 Fraud, deception, adulteration: me maleficio vinceres? Plaut. Truc. 2, 6, 20 (501) Speng.; Quint. 7, 4, 36; Plin. 12, 25, 54, § 120.—
- 2 Enchantment, sorcery, Tac. A. 2, 69 Orell. N. cr.; Ap. Met. 9, 29, 6; 9, 31, 8; cf. magica, id. Mag. p. 278, 21; Schol. Juv. 6, 595.—
- II Transf., mischief, hurt, harm, injury, wrong inflicted (acc. to maleficus, II.): pro maleficio beneficium reddere, Ter. Phorm. 336: ab injuria et maleficio se prohibere, Caes. B. G. 2, 28: sine ullo maleficio, id. ib. 1, 7; id. B. C. 2, 20: novis corrumperent maleficiis, Liv. 7, 20: maleficii occasione omissa, id. 9, 12 al. —Hence, transf. (abstr. pro concr.), a noxious insect, vermin: ita non nasci maleficia, Plin. 18, 30, 73, § 308; 8, 59, 84, § 229; 20, 13, 51, § 133.
demonstramus ‥ voluntario ~io vel inconsueto veniam non debere dari ‥
anima per penitentiam salvetur aut si quis culpabilis per aliquid ~ium [gl.: ] aut per herbas maleficas [yfeluoerc gl.: ]yfelwyrcendo
domorum que auctoribus ~ii forent refugium
[Cirecestria ] passerum ‥ ~io igne succensa
malecreditur inde et ab aliis ~iis
pro aliis ~iis unde ipsi habuerunt ipsos W. et H. suspectos
tanti malificii exhortatores
cur non ergo frater ejus primevus ‥ mores et modos optimos etatis ~io non mutavit?
etatis beneficio maturioris
de terris ‥ que J. F. ‥ tenuit ‥ qui pro quibusdam ~iis sibi impositis se subtraxit
propter suum ~ium, quod contrahit a privacione que est sue substancie admixta, pocius potest dici occasio essendi quam causa
qui mortuos consulunt vel ~ia tractant
nullus enim in suo ~io interfectus sepeliri debet in cimiterio
~ia malefici exercent, qui per incantationes demoniacas sive ligationes, vel alia hujusmodi sacrilegii genera, cooperatione demonum atque instinctu nefanda committunt
usque ad triennium presumitur ~ium esse temporale, deinde perpetuum
impotentie ‥ est una causa naturalis et alia accidentalis ‥ per ~ia
filtra, ~ia
bibisti ullum malificium, idem herbas vel alia causa, ut non potuisses infantes habere aut alio donasti
clamoribus suis ac ~iis sacrilego usu de defensare posse confidunt
de menstruo possunt fieri multa ~ia
- 1. wandaad, misdaad; ➤ -um committere begaan; supplicia pro -is metuere;
- 2. schade; ➤ sine ullo -o zonder schade aan te richten; pro -o beneficium reddere; -i causā met slechte bedoelingen;
- 3. (postklass.) plur. ~ (magica) tovermiddelen, tovenarij.
Licitum sit cuilibet, ut si invenerit animalia aratoria, sive quælibet alia in suo Maleficio, quod vulgo dicitur CalaVide Talea.(aut Tala) ea liceat capere, et tandiu tenere, donec sibi sit cautum et satisfactum a dominis animalium.
Item statuimus quod occulta et clandestina Maleficia de communitate civitatum, castrorum et villarum, in quibus seu in eorum tenementis fuerint perpetrata, de nocte vel de die, occulte, sive per incendium, sive per incisionem arborum aut vinearum, vel segetum, vel occisione animalium, vel effusionem liquidorum, vel dispersionem aridorum, aut alio modo, etc.
De omnibus maleficiis, forifacturis seu delictis officialium seu ministrorum suorum... tenebuntur respondere.
slæsio. Charta ann. 1224. ex Tabul. capit. Carnot. :
Cum querela verteretur inter capitulum B. M. Carnotensis ex una parte, et Herveum dominum de Gualardun ex altera, super quibusdam injuriis et Maleficiis, quæ filii dicti Hervei intulerant hominibus ejusdem capituli, quorum filii dicti Hervei quemdam excæcaverant et pugno mutilaverant. Mesmontance,eodem sensu, in Instr. ann. circ. 1385. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 1622 :
Item, s'il fust que chacun férist l'autre de poings, de bastons, ou de pierres, et tellement le maniast que doubte y seroit de corps, ou que telles Mesmontances à l'avis de la loy fussent si grans et si excessifs, que y auroit doubte de la mort ou vraisemblable, etc.
- 1 maleficus, an evil deed, misdeed, wickedness, offence, crime: conscientia maleficiorum: admittere, commit: in maleficio deprehensus: convictus malefici.—Mischief, hurt, harm, injury, wrong: Pro maleficio beneficium reddere, T: sine ullo maleficio, Cs.: malefici occasione amissā, L.—Enchantment, sorcery, Ta.
-
…concedendum non putabat ; neque homines inimico animo, data facultate per provinciam itineris faciundi, temperaturos ab iniuria et maleficio existimabat. Tamen, ut spatium intercedere posset dum milites quos imperaverat convenirent, legatis respondit diem se ad deliberandum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…supplices usus misericordia videretur, diligentissime conservavit suisque finibus atque oppidis uti iussit et finitimis imperavit ut ab iniuria et maleficio se suosque prohiberent. Atuatuci, de quibus supra diximus, cum omnibus copiis auxilio Nerviis venirent, hac pugna…
Julius Caesar, Gallic War
-
…nobilissimos civitatis, cuius legationis Nammeius et Verucloetius principem locum obtinebant, qui dicerent sibi esse in animo sine ullo maleficio iter per provinciam facere, propterea quod aliud iter haberent nullum rogare ut eius voluntate id sibi facere liceat .…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ire patiantur, obsidesque uti inter sese dent perficit Sequani, ne itinere Helvetios prohibeant, Helvetii, ut sine maleficio et iniuria transeant. Caesari renuntiatur Helvetiis esse in animo per agrum Sequanorum et Haeduorum iter in Santonum fines facere…
Julius Caesar, Gallic War
-
…paravere ; res autem monet cavere ab illis magis quam, quid in illos statuamus, consultare. Nam cetera maleficia tum persequare, ubi facta sunt ; hoc, nisi provideris, ne accidat, ubi evenit, frustra iudicia…
Sallust, Catilina
-
…ante pedes Q. Manli qui tum erat triumvir constituunt. atque illic continuo nullo teste, nullo indice recentis malefici conscientia perterritus omnia, ut a me paulo ante dicta sunt, exponit Asuviumque a sese consilio Oppianici interfectum fatetur…
Cicero, pro Cluentio
-
…et condemnastis C. Fabricium, quid ita quia, cum ipse familiarissime Oppianico usus, libertus autem eius in maleficio deprensus esset, illum expertem eius consili fuisse non probabatur. si igitur ipsum Oppianicum bis suis iudiciis condemnatum absolvissent…
Cicero, pro Cluentio
-
…tam insigne supplicium est constitutum, probare te, Eruci, censes posse talibus viris, si ne causam quidem malefici protuleris si hunc apud bonorum emptores ipsos accusares eique iudicio Chrysogonus praeesset, tamen diligentius paratiusque venisses. Vtrum quid…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…, ita iactantur fluctibus ut numquam adluantur, ita postremo eiciuntur ut ne ad saxa quidem mortui conquiescant. tanti malefici crimen, cui maleficio tam insigne supplicium est constitutum, probare te, Eruci, censes posse talibus viris ,…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…quod provinciam Hispaniam ex praetura habuerat, quod in petitione consulatus erat sublevatus. cuius orationem Caesar interpellat se non maleficii causa ex provincia egressum, sed uti se a contumeliis inimicorum defenderet, ut tribunos plebis in ea re ex…
Julius Caesar, Civil War