merces
merces, price, hire, pay wages, salary, fee, reward
merces2, plur. of merx
BWL
Verres decreased the greatness of the republic with bribery
Frieze-Dennison Vergil
Could not find mercede in Logeion dictionaries.
mercede Noun: feminine ablative singular of merces
- I Lit.: manuum mercede inopiam tolerare, the wages of manual labor, Sall. C. 37, 7: ne ars tanta abduceretur ad mercedem atque quaestum, Cic. Div. 1, 41, 92: operae, id. Verr. 2, 1, 56, § 147: veterum officiorum, Juv. 5, 13: uti ab Arvernis Sequanisque Germani mercede arcesserentur, Caes. B. G. 1, 31: haec merces erat dialecticorum, fee, Cic. Ac. 2 (Luc.), 30, 98: Apollonius cum mercede doceret, id. de Or. 1, 28, 126: mercedibus scenicorum recisis, the players’ salaries, Suet. Tib. 34: poscere mercedes, to work for hire, Juv. 8, 246: sarcienda vestimenta mercede certa accipere, Gai. Inst. 3, 205.—Prov.: dignus est operarius mercede suo, Vulg. Luc. 10, 7.—
- B In partic., in a bad sense, an unrighteous reward, a bribe: pretio atque mercede minuere majestatem rei publicae, Cic. Verr. 2, 5, 20, § 50: magnā mercede pacisci cum aliquo, ut, Liv. 25, 33: mercedem accipere ab aliquo, Cic. Rosc. Am. 29, 80: lingua adstricta mercede, tied with a bribe, id. Pis. 13, 30: iniquitatis, Vulg. 2 Pet. 2, 13.—
- II Transf.
- A A price for any thing, reward, wages; recompense, punishment; cost, injury, detriment; a stipulation, condition, etc.: mercedem alicujus rei constituere, Cic. Verr. 2, 5, 51, § 134: alicui proponere, id. Q. Fr. 3, 3, 4: alicui rei imponere, Juv. 7, 149: exigere ab aliquo, Cic. Lael. 21, 80: merces sanguinis atque laboris, Juv. 14, 164; 1, 42: mercedem solvere, to make payment, id. 7, 157: appellare, to demand payment, id. 7, 157, v. 158.—Prov.: unā mercede duas res adsequi, to kill two birds with one stone, Cic. Rosc. Am. 29, 80: non aliā bibam Mercede, condition, Hor. C. 1, 27, 13: temeritatis merces, punishment, Liv. 39, 55: qui metit mercedem accipit, reward, Vulg. Johan. 4, 36: in molestiā gaudeo, te eam fidem cognoscere hominum non ita magnā mercede, quam ego maximo dolore cognōram, price, cost, Cic. Fam. 1, 9, 3: non sine magnā mercede, not except at great cost, id. Tusc. 3, 6, 12: victum illa mercede parare, Juv. 14, 273: magnā quidem res tuas mercede colui, to my great disadvantage, Sen. Tranq. 11, 2.—
- B Rent, revenue, income, interest: mercedes Argileti et Aventini, Cic. Att. 12, 32, 2: dotalium praediorum, id. ib. 15, 20, 4: ex fundo, id. Verr. 2, 3, 50, § 119: mercedes habitationum annuae, house-rents, Caes. B. C. 3, 21: publicanos tertiā mercedum parte relevavit, farm-rent, Suet. Caes. 20: quinas hic capiti mercedes exsecat, interest or discount on capital, Hor. S. 1, 2, 14.
pauperes potentium vineas sine ~ede et sine cibo operati sunt
sunt nonnulli qui sc. hic suam percipientes ~edem ‥
ejusque humilitatem digna ~ede remunerat
†nastologis [l. nautologis ], ~edes quae dantur nautis propter regimen navis
quod †merceciem [l. mercedem ] aeternae beatitudinis recepturus sim
dicitur meretrix quasi pro ~ede tricans i. hominem pro ~ede impediens
immarcessibilem glorie marcedem nanciscemini
nam ~edem operum jam sine fine tenes
cum se omnia quae posset huic tali pro ~ede beneficii daturum esse responderet
ut multiplicia laetus mercede laboris / Celsithroni videas faciem sine fine beatam
emulumentum, mercis laborum
hec quod causa fuit, fit ei merces meritorum
alioquin, percepta servicii sui ~ede ‥
unde Domino ultore ‥ in bello occubuit, prodicionis sue reportans ~edem
mercedarius, qui mercidem dat pro labore sibi inpenso
migravit ad Dominum, ~edem eternam pro labore temporali recepturus
custodibus itaque suis ~ede data, hec namque sola via erat, accepta licencia mittitur [? l. mittit ] timide ad hominem
si custodes mensurarum ‥ ceperunt ~edem ab aliquo ut possint emere per unam mensuram et vendere per aliam
de hiis qui capiunt ~edem ab alico pro advocaria habenda cum non sint eorum tenentes nec residentes in tenuris suis
de ~ede terre manerii hujus exeunt ix s.(
de ~ede terrarum et pratorum xx s.
scholaribus ‥ condonetur medietas ~edis hospitiorum ‥ locandorum clericis
~es,cepeþingc
nabulum ‥ i. ~es nautica eo quod nare videatur cum per mare transfertur
➳ acc. mercem Claud. 6 Cons. Hon. 578.
- 1. loon, soldij, prijs [diurna dagloon; (voor: gen.) operae; metaf. (pejor.) proditionis]; ➤ sine mercede gratis; milites mercede arcessere, conducere als huurling werven; metaf.: non aliā mercede bibam op geen andere voorwaarde; magnā mercede pacisci cum alqo;
- 2. leergeld, salaris, honorarium; ➤ mercede docere; rhetori magnam mercedem dare; mercedibus scenicorum recisis;
- 3. straf (voor: gen.) [temeritatis];
- 4. schade, nadeel; ➤ non sine magna mercede; mercede suorum tot schade v. hun eigen mensen;
- 5. rente, huur, pacht, inkomsten [praediorum; ex fundo; habitationum huurprijs]; plur. (ook) rente over een kapitaal;
- 6. (postklass.) koopwaar.
工錢。租價。利錢。Fidem cognoscere hominum magna mercede 大虧方識何信人。Mercedes praediorum 田之租錢。Nulla mercede 徒勞。
Suggest a Translation
See an image
Prudentes viros, sicut estis, Regibus adhærere multorum solamen est. Nam dum præstantiorem sibi locum ad animæ utilitatem sibi datum intelligunt, certum est, quia Mercedis causas, ubi inveniunt, non postponunt.Vide eumd. lib. 4. Epist. 40. Faustus Regiensis in Epist. ad Felicem :
Cum fœneratores nostri sitis, incipitis nostri esse debitores, si quidem causa vestræ devotionis et Mercedis vestræ materia sumus.Athalaricus apud Senatorem lib. 9. Epist. 16 :
Dignus enim locus est, qui et gloriosam Mercedem nostram, et Senatus amplissimi laudabilia decreta contineat.Desiderius Episcopus Cadurcensis Epist. 3 :
Tam de nos servos vestros, quam de cunctos fideles integram dignamini habere Mercedem.Ledradus Archiepiscopus Lugdunensis ad Carolum Imp. :
Per quam Deo juvante, et Mercede vestra annuente, in Lugdunensi Ecclesia est ordo psallendi instauratus.Hincmarus Laudun. Episc. :
Cum... per wadia emendaverit quod misfactum habebat, mandaveritque mihi se velle ad meam Mercedem venire, et sustinere qualem illi commendassem harmiscaram.Idem in satisfactione facta Carolo Regi :
Et inde precor vestram Mercedem, ut vester animus sit mihi placatus.S. Benedictus Abbas Anianensis in Epist. ad Nebridium Archiep. Narbon. :
Supplico, carissime Pater, ut sicut Mercedem habuisti semper de Fratribus, qui degunt in Monasterio Aniano, ita, etc.Observantiæ Regni Aragon. lib. 6. tit. de Generalib. privileg. § 6 :
Pro unoquoque membro solvat mille sol. vel stet ad Mercedem Domini Regis, etc.
Venerunt ad Mercedem Potestatis et Communis Januæ, et se et dictum castrum Communi Januæ reddiderunt, etc.
Obtulerunt nobis... Ponere se in Mercede nostra et proicere vexilla eorum.
Qualiter in domni Regis Mercede eleemosyna fiat facta.Capit. Caroli C. tit. 16. cap. 1 :
Ut ad vos suos denominatos fideles in sua Mercede transmitteret.Tit. 30 :
Sic erga me semper in sua Mercede fecit sicut et illum decuit, et mihi necesse fuit.Vita S. Bathildis Reginæ num. 6 :
Prohibuit hoc ipsa domina pro Mercede sua, ut hoc nullus facere præsumeret. Ex quo facto copiosam et valde magnam Mercedem expectat.Charta Aimonis Valentinensis Episcopi ex Tabular. Ecclesiæ Gratianopolitanæ fol. 70 :
Et quoniam Arelas caput est, et esse debet istius Galliæ, proclamationem nostram ante præsentiam rectoris ejus deferre decrevimus, quatinus ne dedignetur Merces ejus tantis patronibus prælibatis assensum accommodare.
Charta mercedisdicitur, qua aliquid donatur :
Carta vero hujus donationis vel Mercedis omni tempore maneat firma et stabilis,in Chartul. Gellon. ann. 1029.
in mercede, vel
ad mercedem suam se facere dicebant, quod spe fiebat divinæ remunerationis, et ad consequendam divinam
misericordiam.
Propter ea in nostra Mercede, et in remedio animæ genitoris nostri Karoli, donamus ipsum locum, etc.Lex Longob. lib. 1. tit. 39. § 1 :
Propter Deum et animæ suæ Mercedem.Epist. Hadriani PP. in Cod. Carolino 92 :
Pro Mercede animæ vestræ, atque sempiterna memoria.Guillelm. Bibliothecarius in Sthephano VI. PP :
Immo et pro perenni Mercede in Ecclesia alias Sanctorum reliquias per diversos cardinales titulos... largitus est.
Pro animæ meæ, vel parentum meorum, et conjugis meæ Mercede, etc.
Pro Mercedis nostræ compendio... Pro Mercedis nostræ augmento.Adde Regulam S. Benedicti cap. 59. Chartam Caroli Cal. in notis ad Lupum Ferrar. pag. 510. Perardum in Chartis Burgundicis pag. 19. Sammarthanos in Episc. Cabilonens. num. 14. in Abbatibus pag. 821. etc.
Audi tu Joannes Magalonensis Episcope. Ego Guillelmus Dom. Montispessulani filius Mathildis ab ista hora in antea personam tuam non capiam, vitam et membra tua tibi non tollam, nec homo nec femina meo consilio, vel meo ingenio. Et si in illo honore quem tu hodie habes et possides, et Canonici Magalonenses habent, et possident in Communia, vel in antea tu acquisieris meo consilio, et Canonici meo consilio acquisierint, ego Guillelmus tollerem, vel forisfactum ibi facerem, cum tu me commonras per sacramentum infra 40. dies cabalmen orendraiExstat simile homagium Mariæ Guillelmi filiæ ann. 1208. Vide Misericordia.(al. od oemendarai, vel ad tuam Mercem men contanrai, et ad Mercedem Canonicorum similiter, etc.oredrai)
Grand mercypro
Ago tibi gratias. Epistola Hildegarii Episcopi Belvac. ad Widonem Suessionensem Episcopum, ex Cod. Belvac. MS. :
Multiplices cum flexis poplitibus referimus grates atque Mercedes de tanto fœderis nostri erga nos amore, quem sceda nostris partibus directa retulit atque denotavit.
Cum in desiderantissimo voto habeamus tales legatos dirigere, qui, uti decet summum pontificem, multiplices replicent Mercedes, quod tam pie ac misericorditer nobis et ecclesiæ nostræ perpetuum munimen porrigere decrevistis. Rendre mercis,eodem sensu, apud Christ. Pisan. in Carolo V. part. 1. cap. 2 :
Adonc lui trez benigne(le duc de Bourgogne) après que son humilité m'eust rendu plus Mercis qu'à recepvoir à ma petitece n'appartenoit, etc.
- 2 SMAR-, price, hire, pay wages, salary, fee, reward: mercedem Coëgi, T.manuum mercede inopiam tolerare, of manual labor, S.: operae: Apollonius cum mercede doceret: mercede diurnā Conductus, H.: poscere mercedes, work for hire, Iu.: pro quā mercede pavere, etc., V.—An unrighteous reward, bribe: Baebium magnā mercede parat, S.: paciscitur magnā mercede cum principibus, ut, etc., L.: a quibus mercedem accepisti: lingua adstricta mercede, tied with a bribe.—A price, reward, wages, recompense, punishment, cost, injury, detriment, stipulation, condition: mercedem lacrimarum constituere: mercedem imponere linguae, set a price on, Iu.: mercedem solvere, make payment, Iu.: non aliā bibam Mercede, condition, H.: temeritatis, punishment, L.: non sine magnā mercede, only at great cost: Hac coëant mercede suorum, i. e. at this sacrifice of their people, V.—Prov.: unā mercede duas res adsequi, kill two birds with one stone.— Rent, revenue, income, interest: praediorum: ex fundo: mercedes habitationum annuae, house-rents, Cs.: Quinas hic capiti mercedes exsecat, takes out as discount, H.
- plur.of merx.
-
…Arvernos. Hi cum tantopere de potentatu inter se multos annos contenderent, factum esse uti ab Arvernis Sequanisque Germani mercede arcesserentur. Horum primo circiter milia XV Rhenum transisse ; postea quam agros et cultum et copias Gallorum homines feri…
Julius Caesar, Gallic War
-
…diu in incerto habuere, quidnam consili caperent. In altera parte erat aes alienum, studium belli, magna merces in spe victoriae, at in altera maiores opes, tuta consilia, pro incerta spe certa praemia. Haec…
Sallust, Catilina
-
…sibi quisque, si in armis foret, ex victoria talia sperabat. Praeterea iuventus, quae in agris manuum mercede inopiam toleraverat, privatis atque publicis largitionibus excita urbanum otium ingrato labori praetulerat. Eos atque alios omnis malum publicum…
Sallust, Catilina
-
…, quibus mala abunde omnia erant, sed neque res neque spes bona ulla, tametsi illis quieta movere magna merces videbatur, tamen postulavere plerique, ut proponeret, quae condicio belli foret, quae praemia armis peterent, quid…
Sallust, Catilina
-
…. praestabo nec Bibulum nec Acidinum nec Messallam, quos Athenis futuros audio maiores sumptus facturos quam quod ex eis mercedibus recipietur. itaque velim videas primum conductores qui sint et quanti, deinde ut sint qui ad diem solvant et…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…pecuniis tamen ab decumanorum iniuriis civis suos non redemerunt. perditis enim iam et direptis aratorum bonis, haec decumanis merces dabatur ut aliquando ex eorum agris atque ex urbibus abirent. itaque cum Philinus Herbitensis, homo disertus et prudens…
Cicero, in Verrem
-
…sapientis. Lactant. Div. Inst. .. Vult plane virtus honorem, nec est virtutis ulla alia merces. Quam tamen illa accipit facile, exigit non acerbe. Huic tu viro quas divitias obicies quae imperia quae…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…iam vero o di boni, rem perditam etiam noctes certarum mulierum atque adulescentulorum nobilium introductiones non nullis iudicibus pro mercedis cumulo fuerunt. ita summo discessu bonorum, pleno foro servorum xxv iudices ita fortes tamen fuerunt ut summo proposito…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…mortuos. simili precatione Trophonius et Agamedes usi dicuntur ; qui cum Apollini Delphis templum exaedificavissent, venerantes deum petiverunt mercedem non parvam quidem operis et laboris sui nihil certi, sed quod esset optimum homini. quibus Apollo se id…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…ei conferre lucri tritici modium XXI et accessionis HS oo oo. de accessione dubito an Apronio ipsi data sit merces operae atque impudentiae de tritici quidem numero tanto quis potest dubitare quin ad istum praedonem frumentarium sicut Agyrinense frumentum pervenerit…
Cicero, in Verrem