mundare

mundare [CL] 1 to make clean or tidy; b (w. ref. to sifting, refining, or sim.). omnis liquor projiciatur foras ‥ et ~etur vas Theod. Pen. I 7. 8; clibanum ‥ ~andum Hist. Abb. Jarrow 4 (v. 2 clibanus a); 1186 pro ~anda curia et pro sepe in curia castelli vj s. Pipe 178; 1274 ad ~endas scutellas argenteas Househ. Henry 411. b expurgat justos tribulatio, mundat ut aurum / fornax, et sicut grana flagella probant Garl. Tri. Eccl. 9; 1324 pro frumento mondando pro semine MinAc 965/6 r. 2b; 1334 in j cribro pro calce ~ando Ac. Durh. 525; 1416 item in mercede iiij feminarum ~ancium farinam aven’ pro expens’ coquine Ib. 612. 2 (fig or partly fig.) to cleanse (of), purge: a (person or part of body); b (leg., w. ref. to acquittal or exoneration); c (refl. & pass., w. ref. to Lev xii 2–3); d (country); e (abstr.). a ut peccata sua delerentur humilitate confessionis, labia, ut Esaiae, ~ata sunt et efficaci oratione sibi adjuncta Gildas EB 72; non ergo circumcisione carnis illos ~are opus est quorum tanta fides corda purificat Bede Acts 976; ~ato diligentius oculo cordis Id. Retract. 1014; [martyr] etsi fonte baptismatis non est ablutus, sui tamen est sanguinis lavacro ~atus Id. HE I 7 p. 21; sicut me in baptismo ~asti a peccatis Anselm (Or 4) III 12; oportet nos corda nostra ~are Ailr. Serm. 46. 2. b qui cum per judicium aque se ~are non posset, obtulit quingentas marcas argenti ‥ pro vita habenda G. Hen. II 156; 1195 Cristina ~et se per ignem CurR PR I 83; illi ~ent se per aquam Ib. 89. c tunc post istos septem dies, id est post istam vitam, ~atur ista mulier que peperit masculum, et circumciditur infantulus Ailr. Serm. 33. 19. d edicimus ‥ ut patriam in finibus omnibus ~emus [AS: clænsian agynne] et ut a sceleribus cessetur (Cons Cnuti 4) GAS 311. e mundatis mente [gl.: i. Anglicis qui conscienciam suam ~averunt de peccatis suis] currit charisma repente (J. Bridl.) Pol. Poems I 164. 3 to make shiny, polish. poliendos lapides, ~andos GlC P 505. 4 to make healthy, to cure. petit leprosus a Christo ~ari Ad. Dore Pictor 157; cum ‥ vidissent eum [Christum] ‥ leprosos ~asse M. Par. Maj. I 95; Jesus ‥ ~ans leprosos, suscitans mortuos Itin. Mand. 70. 5 to clean off, remove, eliminate; b (fig.). rudus, stercus quod de domo ~atur GlC R 257; turgentem mundat squamoso corpore lepram / nec minus et multis vestigia languida curat Mir. Nin. 252; 1444 quod ~arent spumam ab aqua, et quod facerent cerevisiam novam post mundificationem stare tempore sufficienti MunAcOx 541. b ut ~entur sordes mentis meae Anselm (Or. 7) III 19; urbs utinam vana mundata supersticione / serviat antiqua diis nostris religione Nig. Laur. 1011.

mundare

Saved

Recent