narratio
narratio, a relating, narrating, narration, narrative
- I In gen.: narrationes credibiles, nec historico, sed prope cotidiano sermone explicatae dilucide, Cic. Or. 26, 124: rem narrare ita ut verisimilis narratio sit, id. de Or. 2, 19, 80: si exponenda est narratio, id. Or. 62, 210; Phaedr. 4, 5, 2.—
- II In partic., in rhet.: narratio est rerum gestarum, aut ut gestarum, expositio: narrationum genera sunt tria, etc., Cic. Inv. 1, 19, 27; id. de Or. 2, 19, 80; id. Part. Or. 9, 31; Auct. Her. 1, 8, 12; Quint. 4, 2, 1 sq.; Mart. Cap. 5, § 550.
in Graeco ita incipit haec ~o
paradigma, ~o per exempla ortans aliquem aut deterrens
est ‥ ~o fidelium, ante praedictum ejus pontificatum, Roman [sic ] venisse quidam de nostra natione forma et crinibus candidati albis
infirmitatis tuae ‥ molestiam ‥ prius quorundam ~one, deinde litterarum tuarum lectione cognovi
de stultitia ejus ‥ totus hominum sermo fit et ~o
turpis rei geste ~o ‥ devenustare videtur artificem
nec obest si littere [rescripti ] fuerint abrase in ~one de facto
de regum ‥ gestis ‥ continua ‥ interrogatio, ~o jucundaque auditio est
ad vos non perveniat ~o [ME: ] nec rumor de mundotale
ecce habeo quo modo exordiri debeat causa, nunc ~onis textum expone. ~o est rerum gestarum aut ut gestarum expositio, quae tria debet habere, id est ut brevis, ut aperta, ut probabilis sit
secunda pars orationis rethorice est ~o
oratio rhetorica ‥ habet sex partes sc. proemium sive exordium, ~onem, partitionem sive divisionem, confirmationem, confutationem ‥ conclusionem sive perorationem
partes epistole, viz. littere, sunt sex vel quinque, sc. salutacio, exordium, ~o, peticio, conclusio, et subsalutacio
per ~onem coram eis hinc inde factam
A. ‥ recedit sine die versus G. ‥ de placito ij bovatarum terre et xxij acrarum cum pertinentiis ‥ quia atornatus G. plus posuit in ~one sua quam continebatur in brevi
quia ipse R. inventus est seisitus de roberia illa et variavit in ~one sua et vocando warantos ‥ suspendatur
variat in ~one sua a brevi
post visum terre et post multa essonia per ~onem narrare et responsum dare recuperavit ‥ terram
potest autem petens si voluerit in curia illa prosequi loquelam suam usque ad discussionem litis per ~onem narratam vel per feriacionem duelli
ne fiat variacio inter breve et accionis ostensionem in ~one advocati
si vero sine calumpnia recipiatur [(judicium ], et deinceps causam illam reformare quis cupiat, non procedet in celebrationibus, ut opus sit judicibus ~ones repetere judicii, maxime si dominus querimonie interfuerit ‥ vel congruum inde terminum habuerit
isto modo debent ~ones querelarum et earum responsiones notari in comitatibus, hundredis curiis baronum, militum, et libere tenentium
et xij d. amissos in ~one pecunie predicte
ordinacio super ~one piscium extra debitam horam
- 1. het vertellen, vertelling, verhaal;
- 2. (retor. t.t.) deel v.d. redevoering waarin de toedracht beschreven wordt.
Ordinatum est et assensum, quod in placitis de conventione, Narratio non sit cassata, nec calumniata in aliqua curia, quandiu querelam vel suus prælocutor dicat annum et diem conventionis factæ, etc.
Narramie, pro
blâme, reproche, Vituperatio, in Lit. remiss. ann. 1398. ex Reg. 153. Chartoph. reg. ch. 330 :
Icellui Champion dist audit Grenet que c'estoit un très mauvais garçon, qui riens ne valoit, ne lui ne pié de son lignage : et icellui Grenet lui dist qu'il mentoit et que il faisoit que homme de neant de mettre son lignage en Narramie.
Nominatiodicitur, Vassalli clientelaris professio, qua feudalium prædiorum cum suis limitibus ac terminis, atque adeo juribus ac oneribus descriptionem domino ex debito offert. Tabul. Trenorch. :
Protestatur idem Humbertus quod si aliqua in supradicta Narratione sua feodata omisit, quod ea in futurum possit præsenti Nominationi addere, dum et quando ad suam notitiam pervenerit ; et si aliqua in eadem præsenti Nominatione posuerit, quæ non sint de feodo, dum fidem de hoc fecerit, non sibi noceat ; et his salvis confitetur se esse hominem feodalem ipsius domini abbatis.Vide Denominatio et infra Numeramentum.
- narro, a relating, narrating, narration, narrative: Narrationis initium, T.: narrationes credibiles: exponenda: brevis, Ph.
-
…praeteriretur. Itaque multis querelis multaque miseratione adhibita socios omnibus approbantibus illa die quaestione liberatos esse. ex hac Rutili narratione suspiocari licet, cum duae summae sint in oratore laudes, una subtiliter disputandi ad docendum, altera graviter agendi…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…si probitas narrantis significabitur, si antiquitas, si memoria, si orationis veritas et vitae fides. Suavis autem narratio est quae habet admirationes exspectationes exitus inopinatos, interpositos motus animorum, conloquia personarum, dolores iracundias metus laetitias cupiditates…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…, ut nos in accusationis secundo de Siciliae laude diximus, ut in senatu de consulatu meo, aut exponenda narratio, quae plus dignitatis desiderat quam doloris, ut in quarto accusationis de Hennensi Cerere, de Segestana Diana ,…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…eius partis esse, quarum prima et postrema ad motum animi valet is enim est initiis et perorationibus concitandus secunda narratio et tertia confirmatio fidem facit orationi. Sed amplificatio quamquam habet proprium locum, saepe etiam primum, postremum quidem…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…saepe obest vel maxime in narrando, non solum quod obscuritatem adfert, sed etiam quod eam virtutem, quae narrationis est maxima, ut iucunda et ad persuadendum accommodata sit, tollit. Videant illa nam is postquam excessit ex…
Cicero, de Oratore
-
…maritimas esse hominis non nequam sed etiam tuo iudicio probati Dicaearchi tabulis credidi. is multis nominibus in Trophoniana Chaeronis narratione Graecos in eo reprendit quod mare tantum secuti sint nec ullum in Peloponneso locum excipit. quom mihi auctor placeret…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…. Atque utroque in genere et similitudinis et dissimilitudinis exempla sunt ex aliorum factis aut dictis aut eventis et fictae narrationes saepe ponendae. Iam ex contrario si Gracchus nefarie, praeclare Opimius. Ex consequentibus si et ferro interfectus ille…
Cicero, de Oratore
-
…possumus. Iam vero narrationem quod iubent veri similem esse et apertam et brevem, recte nos admonent quod haec narrationis magis putant esse propria quam totius orationis, valde mihi videntur errare ; omninoque in hoc omnis est error ,…
Cicero, de Oratore
-
…libro p ., fidem faciunt eum de Carneade egisse et de Stoicorum cum eo contentionibus. deductam fuisse hanc narrationem usque ad Philonem et Antiochum ipsi causae consentaneum est. E secundo libro quae supersunt ea magnam partem p .…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…difficilis ; exprimenda enim sunt et ponenda ante oculos ea, quae videantur et veri similia, quod est proprium narrationis, et quae sint, quod ridiculi proprium est, subturpia ; cuius exemplum, ut brevissimum, sit sane…
Cicero, de Oratore