opponere

opponere [CL] 1 to place or put before, against, or in the way (of); b (person, usu. refl. & pass.; also partly fig. or fig.); c (abstr. or fig.). tum Siculus cultor flammarum fulmina cernens / ignibus opposuit sanctam cum corpore tumbam Aldh. VirgV 1776; ossa serrata velut gladios gestant quibus arietino dum adversus incurrunt impetu obpositi transverberantur clipei Lib. Monstr. II 12; opposita contra violentiam solarium radiorum manu W. Malm. GR IV 333; quando rapitur fetus tigrum ~itur eis scutum ereum bene politum T. Chobham Serm. 16. 62rb.  b Dei famulum contra frementes fluctus ‥ opposuerunt Aldh. VirgP 29 p. 267; excitant seniorem elementis furentibus obponendum Bede HE I 17 p. 34; quis ‥ explicet ‥ quam benigna familiaritate ‥ ipse calumniantibus te respondendo pro te se ~ebat? Anselm (Or. 16) III 65; si se vellet periculo ~ere ut urbem ab illa obsidione liberaret Greg. Mir. Rom. 4 p. 14; se omnes opposuerunt errori sed nec universi insanientibus resistere potuerunt J. Sal. Met. 832B.  c non debuisti ‥ animae meae ‥ tam grave periculum ~ere Anselm (Ep. 355) V 296; immo hinc paganus nobis ~it stultitiam Ailr. Serm. 3. 32. 226. 2 (leg., refl.) to appear (against). 1283 oponit se versus A. ‥ de placito cujusdam tabardi Gaol Del. 35B m. 17d.. 3 to interpose. obtentus, precatus, qui ~itur inter nos et Deum Osb. Glouc. Deriv. 404. 4 to set against as hindrance or obstacle (also refl. & pass.); b (pr. ppl. as sb.) one who sets against or obstructs. accipiam, pontus ni forte repagula nostris / classibus opponat, valido turbone coactus Frith. 331; commemorat ‥ sanctum virum ‥ abeuntibus se opposuisse obicem W. Malm. GP V 190; crucem ‥ in ostio reperit exire volenti se ~entem et egressum ipsius ‥ impedientem Gir. GE II 11 p. 224; 1281 cum ‥ major, jurati, et centum pares ‥ se opposuissent et aliqua impedimenta prestitissent indebite RGasc II 130a.  b de ‥ impedimentis ‥ factis ab ~entibus supradictis RGasc II 130b. 5 to place at opposite end, put against as alternative, contrast, or counterbalance, to oppose; b (w. dat.); c (w. contra); d (w. cum). ille immundas cogitationes immittit ‥ tu vero sanctas et puras et gladium spiritus quod est verbum Dei ~e Alch. Ep. 299; erunt superficies sibi invicem opposite equales equidistantes Adel. Elem. XI 24; supra duos diametros duarum superficierum oppositarum Ib. XI 28; 1324 secundum antiquam consuetudinem civitatis solebat quando [major et cives] oppositi fuerunt de aliqua questione civitatem tangente oretenus clamare suas consuetudines MGL II 307.  b mutae taciturnitatis valvam labris procacibus ~ere Aldh. VirgP 24; pulchre itineri recto vias tenebrosas opposuit Bede Prov. 947; silentium ‥ ~itur voci sicut tenebrae luci. oppositorum autem nihil substantialiter est Abbo Calc. 3. 42; furenti parentele defuncti legalis placiti juditium apposuit [vv. ll. opposuit, obtulit] W. Malm. GR III 271; nec moveor si res existens rei non existenti ~itur J. Sal. Met. 937C; verba verbis opposui Gir. GE I 51 p. 150.  c contra tantarum auctoritatum evidentiam paucissimas contradictiones opposuit W. Malm. GP I 29 p. 46; contra superbiam ~ant sententiam Scripture que dicit ‥ Ailr. Serm. 17. 15. 297.  d substantia absque C, illi [v. l. id] cum quo opposuisti equatur [v. l. coequatur D] Rob. Angl. (I) Alg. 96n; ~ere se debet nunc cum triplo Mens. & Disc. (Anon. IV) 81. 6 to object, state in opposition, contradiction, or disagreement (also impers.); b (w. quod or quia); c (w. contra); d (absol. or intr.). haec monui semper, haec vobis ipse frequenter / opposui, nolite moras inferre migranti Frith. 1351; cui etsi ab aliquo ~atur emulo Abbo QG 1 (4); vera sint quae de divina scriptura opposui Anselm (Orig. Pecc. 7) II 149; opposuit tamen soli Augustino a beato concessum Gregorio, ut non solum episcopos quos ordinaret ‥ haberet ‥ subjectos W. Malm. GP I 40.  b si ‥ ~itur quia nusquam eam divina profert auctoritas Anselm (Proc. Sp. 14) II 215; a1120 (1241) ~itis frequenter michi quod emerim Thorpum vobis et proprietati vestre, ac ego emi illud michi et vobis (H. Los. Ep.) CurR XVI 1659 p. 328; 1236 quia predicti Rogerus et Philippus opposuerunt ei quod in sentencia est, et unde protulit literas episcopi Londoniensis patentes, que hoc testantur CurR XV 1761.  c 1416 vobis ‥ mandamus quatinus citetis ‥ omnes et singulos qui contra dictam eleccionem ‥ dicere vel ~ere voluerint Reg. Cant. I 27; 1417 omnes et singulos in genere qui vellent dicere vel ~ere contra dictam eleccionem ‥ citavi Ib. 34.  d hic ~unt illi de quibus paulo ante loquebamur, dicentes ‥ Ailr. An. III 48. 7 to object to. cum et inter homines obprobrii nomine calvities vicissim ~atur Adel. QN 20. 8 to pledge. 1220 posse suum ~ent quod justicia exhibeatur dicto H. ‥ in curia domini regis, cum idem dominus H. rex ad etatem pervenerit Pat 267. 9 to bring forward as charge or accusation; b (w. de & abl. to specify charge). c (p. ppl. as sb. n.) (thing brought forward as) charge, accusation. minus sunt admittendi [in testimonium] crimine convicti, quam quibus crimina ~untur Ockham Dial. 589.  b ducti fuerunt coram justiciariis et oppositum fuit eis de abbetto State Tri. Ed. I 32.  c 1340 dictus R. inde arenatus fuit et dicit quod de omnibus istis sibi oppositis nihil scit set si aliquid scit ignoratus fuit per subcustodes suos CBaron 105. 10 to combat, resist, oppose; b (w. dat.). 1312 dantes eidem ‥ potestates ‥ testes et instrumenta producendi, defectus et crimina opponendi, expensas petendi et recipiendi Collect. Ox. II 247.  b episcopi et religiosi et clerici erunt principales sectatores Antichristi, nec aliquis clericus vel religiosus sibi ~et Ockham Dial. 479. 11 (log. & acad., in disputation) to propose, put forward for consideration, discussion, or sim. (also absol.); b (pr. ppl. as sb.) proposer, one who puts forward for consideration or discussion). c (fig.). 1282 inter scolares ‥ disputetur unum sophisma et determinetur ‥ ita ut sophiste ~ant et respondeant Deeds Balliol 279; 1311 quilibet socius infra septennium sue audicionis in scholis ~at MunAcOx 89; c1358 quousque per annum integrum opposuerit ‥ in disputacionibus ordinariis magistrorum StatOx 157; a1380 ad ~endum in sacra theologia se offerunt inopinate StatOx 178; 1417 bacallarii in sacra theologia qui formam ~endo et legendo debite compleverunt Reg. Cant. III 42; 1425 quod nullus bachallarius legens vel ~ens aut respondens publice utatur tena vel birreto StatOx 229; 1438 peticio fuit quod quilibet assumendus ad gradum baccallariatus in sacra theologia possit in tercio decimo anno ~ere et respondere absque gracia Reg. Cant. III 277.  b qualiter ~entem aut respondentem in his versari oporteat singula capita ‥ exequitur J. Sal. Met. 930B; in disputatione et ~enti et respondenti uti nonnunquam utile et novis et inusitatis Balsh. AD rec. 2 113; 1383 disputaciones cursorie assignare et tempus ~encium ‥ moderare Lit. Cant. II xxxii; 1583 si disputationes ‥ omitantur ‥ si id moderatoris culpa evenerit, decem solidis, si respondentis, quadraginta solidis, si ~entium, singuli delinquentes viginti solidis mulctabuntur StatOx 427.  c opponis mundo, mundus respondet Gower VC III 615. 12 (p. ppl. as adj.) opposite, contrary. alter [polus] terrae obpositus austronothus dictus est Gl. Leid. 44. 7; arbores ‥ partem in oppositam ‥ inclinans Gir. TH I 6 p. 27; morbi ‥ ex causis oppositis motus oppositos inducentibus generati Gilb. II 124. 1; aspectus ‥ oppositus est cum fuerit unus planeta in signo aliquo et alius planeta in signo et gradu opposito Bacon IX 193; non causant assensus ejusdem speciei, sed pocius assensus oppositos, sicut fides, opinio, et sciencia opponuntur Ockham Quodl. 485; omnes medie sunt breves nisi per oppositam proprietatem defendantur Hauboys 326; nec cessarunt usque tandem venerunt in ejus oppositum latus, ad latus saltem propius quo poterant propter aquam G. Hen. V 6 p. 36. 13 (p. ppl. as sb. n.) opposite or contrary thing, an opposite, (usu. log.) opposite term or proposition. oppositorum autem nihil substantialiter est Abbo Calc. 3. 42 (v. 5b supra); quid inductio et ubi ea uti expediat, et quotiens dicatur oppositum dicit J. Sal. Met. 903D; ratio ad hoc quoniam alterum secundum contradictionem oppositorum Balsh. AD 76 p. 54; oppositum [gl.: contrarium] posito logicans fuge more perito Garl. Mor. Scol. 45; opposita principiorum ‥ magis recipiuntur quam ipsa principia Bacon CSTheol. 31; ex dictis eorum sequitur oppositum hujus T. Sutton Gen. & Corrupt. 82; istam [proposicionem] ‥ non intendunt in omni sensu negare, nec ejus oppositam [v. l. oppositum] in omni sensu concedere Ockham Pol. I 310; 1360 ex parte vero altera erant procuratores ‥ oppositum allegantes MunAcOx 222. 14 opposite side, view, opinion, or sim.; b (ex opposito or sim. as quasi-prep., usu. w. gen., dat., or acc. or another prep.) on the opposite side (of), opposite (to). per consequens impossibile est istum ignem produci. igitur, ex opposito, si iste ignis fit, ‥ Ockham Quodl. 91; ad oppositum est Aristoteles Ib. 564; in oppositum se statim armatorum multitudine non pauca festinando preparans Plusc. VII 11 p. 75.  b †716 (12c) cum mariscis adjacentibus versus occidentem, ex opposito ejusdem insulae ‥ juxta ripam ex opposito de Aspath CS 135; c1200 usque ad lacum qui est ab opposito Cart. Chester 310a p. 209 (cf. ib. 310: usque ad lacum qui est ex opposito); 1203 ex opposito fronti ecclesie (v. ex 1b); c1215 terra est ex opposito contra domum lapideam Johannis DCCant. Register/H f. 5; 1267 usque ad vineam dicti Thome †qui [l. que] est exoposito molendini Cart. Mont. S. Mich. 39; 1306 Hugo P. fodiendo fecit puteos in communi via ex oposito domus sue Rec. Elton 119; in una cathedra ex opposito ejus sedebat G. Roman. 399; 1431 lego ad faciendum regiam viam exopposito tenementum meum apud Lyegh x s. item lego ad faciendum regiam viam apud Lyegh ex opposito campos vocatos Edelmfeldes xx s Reg. Cant. II 447; 1477 ex opposito domui predicte FormA 127. 15 f. l. ille his [sc. visionibus] animum non †opponens [l. apponens], pro conversione et salute tyranni quotidie Dominum precabatur J. Sal. Anselm 1030A; non audeo †opponere [l. apponere] aperte nomen meum in epistola hac vobis destinata (J. Bridl. prol.) Pol. Poems I 124.