opprimere

opprimere (obp-) [CL] 1 to bury or submerge (under enormous mass), to crush (to death). b (w. ref. to suffocating or stifling); c (partly fig. or fig.). ruit ipsa ecclesia et contrivit omnia ‥ at illi nimis tristes effecti, nimis tristiores sunt pro reliquiis sancti, quae oppressae fuerant ut sperabant Byrht. V. Ecgwini 395 (recte 385); putatis quod me ruina ~at,dixit W. Malm. Wulfst. II 8; corruit domus et oppressit filios et filias ipsius T. Chobham Serm. 20. 95vb; quidam caretarius ‥ obpressus fuit quadam careta ‥ judicium infortunium PlCrGlouc 8; sicut ‥ terra vel lapis superpositus onerat et ~it corpus ne resurgat Holcot Wisd. 44; s1322 tanta multitudo pauperum advenit quod lv homines et parvuli fuerunt ibidem oppressi ad mortem Ann. Paul. 304; J. de B. per ruinam cujusdam muri ‥ fuit oppressus ad mortem Ann. Lond. 153.  b aves ‥ et animalia cetera ‥ non sunt comedenda ‥ nec si accipiter oppresserit, si mortua inveniuntur, quia in quarto capitulo Actus Apostolorum precipitur abstinere a fornicatione, a sanguine et soffocato et idolatria Theod. Pen. II 11. 2; filium parvulum quem secum in toro ‥ jacentem habebat ‥ oppressit Gir. IK II 2 p. 113; 1447 Johanna Kyng’ oppressit filiam alienam (Reg. Roff.) MS Kent Archive Office DRc/R6 f. 210.  c manus Domini ~it [v. l. ~et; gl.: i. e. pressabit vel quatiet] illum cujus spes ‘in maligno posita est’ [cf. I Joh. v 19] Felix Guthl. 49 p. 150; ubi non solum vacillat, sed jam omnis oppressa est justitia W. Malm. GP I 52; tristabamini quia oppressi eratis mole peccatorum Ailr. Serm. 3. 25. 224; nulla est moles adversitatis instar montis nos ~ens Bald. Cant. Commend. Fid. 598; tunc bonum erit mel ei qui multum comedit et contemplator majestatis non ~etur a gloria Id. Serm. 10. 38. 500. 2 to destroy, put out of use. 1354 duo molendina aquatica et unum molendinum ventriticum que sunt oppressa et nichil valent IMisc 171/12. 3 to crush, defeat (by force of arms). nonne ‥ avunculum regem ‥ acerrime ense, hasta, igni oppressisti? Gildas EB 33; quem [Carausium] Asclipiodotus ‥ obpressit Brittaniamque post x annos recepit Bede HE I 6 p. 17; murum complanare, paucos resistentes ~ere, predas non ignobiles domum agere W. Malm. GR I 3; de Anglis qui sicut facile in solo suo potuerunt ~i ita in alieno semper apparuere invicti Ib. III 258; quosdam ‥ partim cede partim naufragio oppressere Ib. IV 306. 4 to overpower, overwhelm (person w. sleep, old age, or sim. as subj.). qui ederit multum, inde ~itur somno Comm. Cant. I 173; divitibus invidet ignorans quod egestas subito superveniat et ~at ipsum Andr. S. Vict. Sal. 82; caro senectute ~itur P. Blois Ep. 141. 424B; caput in sinus ipsius recondens, suavi sompno ~itur Quaest. Salern. B 161; 1313 idem Johannes ‥ oppressus frigore obiit Eyre Kent I 138. 5 to burden (w. unjust impositions), trample down (by exercise of power), oppress: a (person); b (land or freedom granted to it). a sancti cum exterius obprimuntur adversis spe certa salutis in corde dilatantur Bede Prov. 944; pauperes despicit aut etiam ~it Id. Ep. Cath. 12; 747 praelatos subjectos suos non ~ere sed diligere Conc. HS III 360; opprimit et miseros quorumdam saeva potestas Alcuin Carm. 45. 51; quasi sub umbra episcopi et obtentu justitie palliate subditos ~unt, ecclesias gravant P. Blois Ep. 25. 89C; ampla manu alios ~endo suos ubique ditavit Gir. EH II 21.  b †937 (12c) hanc libertatam [sic] sic roboratam quisquis servitio graviori oppresserit Christum ‥ judicem iratum ‥ habeat CS 713. 6 to trouble, molest, harass. b (p. ppl. as sb.) troubled or vexed person. verba ‥ in quoslibet proferuntur non alium sed ipsum maledicum ~unt Bede Prov. 1016; mox acriori est daemone septempliciter oppressus Id. Acts 961; ad eos qui talium improbitate fuerant oppressi Id. Ep. Cath. 37; cum ‥ insani inimici tui te ~erent Anselm (Or. 13) III 52; denique cum tempore quodam valida fames Angliam totam vehementer oppressisset V. Gund. 10.  b primo ‥ sanando omnes oppressos a diabolo, postmodum in cruce patiendo Bede Prov. 943; ibi afflictos conspice et oppressos, et compatere Ailr. Inst. Inclus. 28. 7 (vi ~ere or sim. or ellipt.) to rape, violate: a (woman); b (man). a c1020 nullus itaque Christianus nonnam Deo dicatam violet, nemo viduam vi obprimat [AS: nydnæme] sine periculo substantiae suae (Quad.) GAS 257; si quis violenter virginem ~at [AS: nydnæme], wera componat (Ib.) Ib. 347; omnino autem corrueret si que oderat amaret, ut si, ut fit, sancta mulier invita ~itur, naturali delectatione haut privatur Pull. CM 201; spado virginem ~it et prolem in oppressione non querens ‥ corrumpit P. Blois Ep. 25. 89C; vi conatur eam ~ere Fishacre Sent. Prol. 85 (v. furtim 1); quia sanctimonialem quandam oppresserat M. Par. Maj. III 157; mulier potest ~i et impregnari violenter manente quocumque habitu virtutis in mente sua Holcot Wisd. 138.  b s1311 voluit eum ~ere per sodomiam Ann. Lond. 192; quemdam consanguineum suum ~ere voluit vicio sodomie Ib.. 8 to stop, put an end (to) suppress. in nomine sanctae Trinitatis levi aquae spargine fluctus saevientes obprimit Bede HE I 17 p. 34.