praesideo
praesideo, to guard, watch, protect, defend
Frieze-Dennison Vergil
Could not find praesidenti in Logeion dictionaries.
praesidenti Verb: present active participle neuter dative singular, Verb: present active participle feminine dative singular, Verb: present active participle neuter ablative singular, Verb: present active participle masculine ablative singular, Verb: present active participle feminine ablative singular, Verb: present active participle masculine dative singular of praesideo
- I Lit. (mostly post-class. and rare): pro aede Capitolini Jovis praesidere, Suet. Aug. 26.—
- B Transf., in time, to sit beforehand: in cujus (Mutini) sinu nubentes praesident, ut, etc., Lact. 1, 20 fin.—
- II Trop.
- A To guard, watch, protect, defend.
- α With dat.: ego hic tibi praesidebo, Plaut. Most. 5, 1, 47 (1087): ego hic restitrix praesidebo, id. Truc. 4, 2, 5 (715); id. Rud. 4, 4, 7 (1051): urbi, Cic. Phil. 13, 9, 20; Liv. 22, 11, 9; cf. id. 10, 17; 23, 32 init.; 24, 40 init.; 36, 5, 5; 38, 51, 8: Gallia, quae semper praesidet atque praesedit huic imperio libertatique communi, Cic. Phil. 5, 13, 37: huic urbi, atque huic imperio, id. Sull. 31, 86.—
- β With acc.: socios, Sall. H. 2, 28 Dietsch: agros suos, id. ib. 3, 66: proximum Galliae litus, Tac. A. 4, 5: civium manus litora oceani praesidebat, id. ib. 4, 72.—
- B To preside over, to have the care or management of, to superintend, direct, command (syn. praesum).
- α With dat.: ut idem ad portas urbanis praesideat rebus, Caes. B. C. 1, 85: Mars...praesidet armis, Ov. F. 3, 85: Actiacis ludis, Suet. Tib. 6: spectaculis, id. Claud. 7.—
- β With acc.: P. Atellio, qui Pannoniam praesidebat, who commanded in Pannonia, Tac. A. 12, 29: exercitum, to command, id. ib. 3, 39.—
- γ With in and abl.: Metellus in agro Piceno praesidebat, Sall. C. 57, 2.—
- δ Absol.: (in senatu) princeps praesidebat, presided, Plin. Ep. 2, 11, 10.
- —Hence, praesĭdens, entis, P. a.; as subst.: a president, director, ruler (post-Aug. for praeses): superbia praesidentium, governors, Tac. A. 3, 40: praesidentium apparitores, Cod. Th. 8, 7, 13.
I intr., ¶ 1 être assis devant, en avant : Suet. Aug. 26 ¶ 2 [fig.] veiller sur, protéger : urbi Cic. Phil. 13, 20 ; libertati communi Cic. Phil. 5, 37, protéger la ville, la liberté commune, cf. Cic. Mil. 101 ; Sulla 86 ; Cat. 4, 3 || présider à, avoir la préséance [la direction, le commandement] : urbanis rebus Cæs. C. 1, 85, 8, diriger les affaires de Rome ; [abst ] in agro Piceno præsidebat Sall. C. 57, 2, il commandait dans le Picénum ; in senatu Plin. Min. Ep. 2, 11, 10, avoir la présidence au sénat.
II tr., ¶ 1 protéger : agros Sall. H. 3, 97, protéger les territoires, cf. Sall. H. 2, 94 ; Tac. Ann. 4, 72 ¶ 2 commander, diriger : Pannoniam Tac. Ann. 12, 29 ; exercitum Tac. Ann. 3, 39, commander la Pannonie, lʼarmée.
- 1. zitten voor, zitten op (m. adv.; abl.) [hīc; curuli sellā];
- 2. (metaf.) beschermen, verdedigen (m. dat.; acc.) [urbi; templo; rei publicae; huic iudicio; litora Oceani; agros suos; socios];
- 3. leiden, besturen, toezicht houden; (milit.) het bevel voeren (over), commanderen (abs.; m. dat. of acc.) [orbi terrarum; ludis; spectaculis; exercitum; Pannoniam]; ➤ Metellus in agro Piceno praesidebat;
- 4. (postklass.) de leiding hebben.
掌事。監督。管。護。把守。監臨。— orbi terrarum 統天下。管天下。— exercitum 領兵馬。Naves civitati praesident 諸師船把守府。
Suggest a Translation
See an image
- prae+sedeo, to guard, watch, protect, defend: huic urbi, atque huic rei p.: alii, ut urbi praesiderent, relicti, L.—To preside over, manage, superintend, direct, command: ad portas urbanis rebus, Cs.: huic iudicio: classi, L.: armis, O.: in agro Piceno, S.: litus Galliae, Ta.: exercitum, Ta.
-
…, pars densa ferarum tecta rapit silvas, inventaque flumina monstrat. At pius Aeneas arces, quibus altus Apollo praesidet, horrendaeque procul secreta Sibyllae antrum immane petit, magnum cui mentem animumque Delius inspirat vates, aperitque futura .…
Vergil, Aeneid
-
…uti per tramites occulte perfugeret in Galliam Transalpinam. At Q. Metellus Celer cum tribus legionibus in agro Piceno praesidebat ex difficultate rerum eadem illa existumans, quae supra diximus, Catilinam agitare. Igitur ubi iter eius ex perfugis…
Sallust, Catilina
-
…salutemque defendite ; mihi parcere ac de me cogitare desinite. nam primum debeo sperare omnis deos qui huic urbi praesident pro eo mihi ac mereor relaturos esse gratiam ; deinde, si quid obtigerit, aequo animo paratoque moriar .…
Cicero, in Catilinam
-
…civis invicti periculo appello, centuriones, vosque, milites vobis non modo inspectantibus sed etiam armatis et huic iudicio praesidentibus haec tanta virtus ex hac urbe expelletur, exterminabitur, proicietur O me miserum, o me infelicem revocare tu…
Cicero, pro Milone
-
…designati maiestas a parricidio deterreret, tum me testor et vos et populum Romanum et omnis deos qui huic urbi praesident invito et repugnante legati missi tres consulares ad latronum et gladiatorum ducem. quis tam barbarus umquam, tam immanis…
Cicero, Philippicae
-
…rem conficiendam tibi et populo Romano polliceor ac defero testorque omnis deos, et eos maxime qui huic loco temploque praesident, qui omnium mentis eorum qui ad rem publicam adeunt maxime perspiciunt, me hoc neque rogatu facere cuiusquam ,…
Cicero, pro Lege Manilia
-
…omnia haec iam pridem contra se parari ; in se novi generis imperia constitui, ut idem ad portas urbanis praesideat rebus et duas bellicosissimas provincias absens tot annos obtineat ; in se iura magistratuum commutari, ne ex praetura et…
Julius Caesar, Civil War
-
…esse delatam. quam ob rem vos, di patrii ac penates, qui huic urbi atque huic rei publicae praesidetis, qui hoc imperium, qui hanc libertatem, qui populum Romanum, qui haec tecta atque templa me consule…
Cicero, pro Sulla