rectificare

rectificare [ML < CL rectus+-ficare] 1 to make straight, straighten (also fig.). b to set on a straight course (w. play on sense 2). c to make level. Christus lignum [i. e. baculum] illud ante obliquum sic ~avit, quod nullum vestigium obliquitatis in eo apparuit (Samthanna 17) VSH II 258; rectificatque / curvum, que rectos solet incurvare dieta H. Avr. Hugh 844; sequitur quod unum infinitum sit reliquo majus; quia ~aret Deus lineam girativam ‥ et pretendat ipsam in infinitum versus oriens Wycl. Log. II 147; s1461 per ipsum ~abatur linea stirpis regie, que per sexaginta annos ‥ stabat ‥ sub obliquacione Reg. Whet. I 412.  b stella set errantem maris Evam rectificavit Garl. Mor. Scol. 332.  c perpendiculum basis vocatur filum quod in superficie columpne appenditur cum modico pondere, ad ~andum situm tocius rectanguli Wallingf. Rect. 416. 2 to set right, correct, remedy, restore to a proper state, reform; b (person); c (error); d (defective state). ~ate sunt mensure vini ‥ et pannorum M. Par. Abbr. 216; 1258 quod ‥ ordinetur ~etur et reformetur status regni nostri (Foed.) SelCh 372; ad ~andum officia sacerdotum (Wycl.) Ziz. 262.  b correptio est dispositio ad correctionem ‥; correctio est ipsum [hominem] ~are Hales Qu. 510; licite ~are clericos et prelatos delinquentes Plusc. XI 5.  c 1268 errorem ‥ ~are volentes Cl 479; si autem in aliquo defeceris, cum cote vel lina potest ~are Odington 85; ~are debet errorem (Wycl.) Ziz. 256.  d cynamomum ~at omnem putrefactionem ‥. sic et devota ad Deum obediencia omnia humana deformia reformat ‥ et sordida purgat Kilwardby Jejun. 172; magis malum est quando subtilis [cibus] sequatur quoniam corrupcio numquam ~atur per subsequencia J. Mirfield Flor. 150. 3 to direct, guide, rule; b (w. play on sense 1b). c to determine correctly (cf. MED s. v. righten 5b). papa regit Petri navem ‥. / sortiti nomen qui sunt a cardine, cursum / navis rectificant Garl. Tri. Eccl. 141; logica uno modo dicitur ‘domina scientiarum’, in quantum ~at omnes alias sciencias, sicut manus ~at se et omnia alia membra Bacon XV 196; illa [regula] que cor ~at [ME: riwleð] et complanat ut sit sine convexo aut concavo ‥. hec regula est semper interior et cor ~at [ME: richteð] AncrR 5–6; constituimus loycam nostram tanquam regulam ~antem scripturam Wycl. Form. 219.  b dicunt doctores quod in statu innocencie ~asset intellectus judicium sensus sic quod non vagaretur errabundus ut modo Wycl. Ver. II 24.  c ad ~andum cursus et loca stellarum ‥ Wallingf. Rect. 406. 4 (alch., med.) to rectify, purify, refine, distil. ceraton fit de oleis vel aquis ~atis 6 per alembich M. Scot Lumen 266; ~ando sanguinem ad sui nutrimentum exprimendo aquositatem Ps.-Ric. Anat. 38; immo ignis id [sc. aurum] humectat, decorat, et ~at Dastin Ros. 3; cum sale combusto bene ~ato Ripley 152; ignis extrahitur a vino ‥ et ~etur per crebras distillaciones quousque phlegma aqueum ‥ ab eo auferatur Ib. 163.