recte
recte, in a straight line, straightly, undeviatingly
rēctē, Adv. (rectus), I) gerade, a) = in gerader (horizontaler) Richtung, in gerader Linie, geradeaus, r. spectare, Cato: recte ferri, v. Atomen (Ggstz. declinare, oblique ferri), Cic. – b) aufgerichtet, aufrecht, satyri cum quadrupedes tum recte currentes humanā effigie, Plin.: ubi recte steterint (vineae), gerade, Plin. – II) übtr., recht, richtig, gehörig, ordentlich, wohl, A) der Beschaffenheit nach: a) v. Verfahren u. Verhalten (Ggstz. perverse, perperam, turpiter), r. asservare alqm, Plaut.: tabernaculum r. captum, nach Vorschrift (Ggstz. vitio captum), Cic.: u. so ludi r. facti, Liv. – recte atque ordine, richtig und ordnungsmäßig, nach der Richtschnur der Vernunft und der gesetzlichen Ordnung u. dgl., facere, iudicare u. dgl., Cic., Sall. u.a. (vgl. Brisson. de form. 2. p. 197). – recte, recte et bene facere, Plaut.: seu recte seu perverse facta sunt, Plaut.: recte seu perperam facere, Cic.: recte et iure factum esse, mit Fug u. Recht, Cic.: r. et turpiter factum, Caes. – r. et vere respondere, Cic.: r. iudicare de alqo, Cic.: rectissime iudicas, Cic.: r. monere, Cic. – r. scribere, mit Kunst, Hor. – r. concludere (Ggstz. vitiose c.), Cic.: u. so Epicurus recte (folgerichtig) non dubitabat divinationem tollere, Cic. – non r. dicere od. loqui alci, nicht gebührend, übel, Plaut. – b) v. Befinden u. Ergehen, wohl, gut, vivit r. et valet, Plaut.: apud matrem r. est, steht's ganz wohl, ganz gut, Cic.: Tullia nostra r. valet... Praeterea rectissime sunt apud te omnia, Dolab. in Cic. ep.: recte sit oculis tuis, Gell. – hic tibi erit rectius, Plaut.: quo rectius valeat, Cato. – so in Fragen u. Antworten (s. Spengel Ter. Andr. 804), quid tu recten atque ut vis vales? Plaut.: nempe recte valet? Plaut.: Me. Valen? valuistin? Ca. Valeo et valui rectius, Plaut.: Dem. Usquin valuisti? Ch. Perpetuo recte, Plaut.: Le. Satin salve? dic mihi. Ca. Recte, Plaut.: De. O Syre noster salve: quid fit? quid agitur? Sy. Recte, Ter. – c) dem Erfolge nach, wohl, sicher, ohne Gefahr, günstig, glücklich, alci r. ad alqm litteras dare, sicher, Cic.: alci suam salutem r. committere, Cic.: se alci r. committere, Caes.: eos consules esse, quorum utrolibet duce bellum Etruscum geri recte possit, Liv.: rectius bella gerere, Liv.: sed habebat ducem Gabinium, quicum quidvis rectissime facere posset, ohne die windeste Gefahr, ein Unrecht zu begehen, Cic.: si recte esset, wenn es gut ginge, Cic. – r. peperit, glücklich, Ter.: u. so r. vertere (vortere, ausschlagen), Plaut.: r. procedere, Hor.: r. sperare, gute Hoffnung haben, Ter. – beim Verkaufe, gut, hoch, r. vendere (Ggstz. male v.), Plaut. – d) in der Umgangssprache elliptisch (vgl oben no. b) in Antworten, so ist's recht! bravo! Ch. Quid tu istic? St. Recte, Ter. heaut. 518. = u. wie benigne u. καλῶς, κάλλιστα ἔχει als höflich ausweichende od. ablehnende Antwort, wohl, schon gut, danke sehr, De. Unde incedis? quid festinas, gnate mi? Ch. Recte, pater, Plaut.: Mi. Quid est? Aes. Nihil: recte perge, Ter. – Rogo, numquid velit? Recte, inquit, Ter. – B) dem Grade nach, gehörig, tüchtig, α) bei Adi.: locus r. ferax, Cato. – β) bei Verbb.: r. ambulare (zugehen), Cic.: r. alligare, deligare, Cato.
mulieres venerunt ad monumentum, nec flexerunt genua sed ~e inspexerunt sepulchrum
signum ~e oriri dicitur cum quo major pars ‥ equinoctialis oritur
si ‥ partes sequentes ~ius oriuntur in zodiaco
in ascensu vere longa simplex supra longam duarum perfeccionum ~e stat
nunc ~e ad aethera ‥ luminum ‥ acies ‥ librant
aratra eorum non ~e incedunt; oportet ‥ eum ad rectum haec tramitem revocare
~ius procedit
~ius itur(v.
N. in defensu sui ipsius cum uno baculo ‥ percuciebat unum de ‥ latronibus ‥ ~e in capite per quod statim postea obiit
clamores vestros ‥ ut ~ius potero, diligenter discutiam, opitulante Domino
dehinc non eundo versus Motam ‥ set ut ~ius iri potest de ‥ gottili ad pratum
exameter ~ius dicitur an exametrus?
de quo ‥ ~e ac veraciter dici potest
quia aquila ab acumine oculorum vocatur ‥ ~e per auream aquilam ‥ idem praeclarus vir totius sapientiae thesauro decoratus exprimitur
sed hec qui ~e judicare volet, consiliis ministrorum imputabit
~e semibrevis nuncupabitur minorata
si quis baptizatur ab heretico qui ~e Trinitatem non crediderit, iterum baptizetur
omnis Christianus ‥ veram fidem semper intelligere ~e ‥ discat(
ut universitas sit purgata hereticis, et non ~e de fide catholica sentientibus
Petrus a Deo Patre doctus ~e Christum confitetur; vos autem moniti a patre vestro diabolo inique salvatorem malis actibus denegatis
qui recte vivunt concessa lege tororum
quas si recte, si bene, si efficaciter ipso actu vultis reddere
ipse in Normanniam ut ibidem omnia ~e et utiliter edomaret properavit
cum recte vivas, ne cures verba malorum(
hoc manerium emit abbas ‥ a quodam taino qui terram suam ~e poterat vendere cui vellet
sunt iv molini quorum medietas ~e pertinet ad praedictum manerium
punit ‥ Deus ~e peccatores, non pro nihilo sed propter aliquid
quam ~e me comparasti stulto illi
quia ‥ quondam archiepiscopatui Eboracensi subjecti, ad tempus non excurrerunt nostrum, ~e in referendo proprium non occupant locum
rēctē (8) (rectus), adv., ¶ 1 droit, en ligne droite : Cato Agr. 33, 4 ; Cic. Fin. 1, 20 ; Plin. 7, 24 ¶ 2 [fig.] a) dʼune façon droite, convenable ; bien, justement [moralement, intellectuellement, etc.] : recte et vere (respondisti) Cic. Læl. 8, ta réponse était bonne et conforme à la vérité ; recte et jure facere Cic. Mil. 8, agir conformément à la morale et au droit ; recte atque ordine facere, judicare Cic. Phil. 3, 38 ; Amer. 138, agir, juger correctement et régulièrement ; recte, perperam facere Cic. Quinct. 31, agir bien, agir de travers ; rectissime judicas Cic. Rep. 3, 44, ton avis est parfaitement juste ; rectissime concludere Cic. Ac. 2, 98, formuler une conclusion très juste ; rectius appellabitur rex Cic. Fin. 3, 74, il méritera mieux le titre de roi ; et recte Cic. Tusc. 5, 118, et à bon droit, et avec raison ; b) à bon droit = en toute sécurité, sans avoir rien à craindre : recte committere aliquid alicui Cic. Fam. 1, 9, 23, confier à juste titre (en toute sécurité) qqch. à qqn, cf. Cic. Fam. 2, 5, 2 ; Att. 4, 1, 1 ; Cæs. G. 7, 6, 4 ; C. 1, 74, 2 ; c) bien [en parl. de la santé] : recte esse, recte valere Cic. Att. 14, 16, 4 ; Fam. 11, 24, 1, se bien porter ; apud matrem recte est Cic. Att. 1, 7, ta mère se porte bien ; cf. recte sunt tibi res Hor. S. 2, 2, 106, tout va bien pour toi( Dolabella d. Cic. Fam. 9, 2, 1 ; Cic. d. Quint. 6, 3, 84 ); d) [approbation dans le dialogue] bien, très bien, bravo, parfait : Ter. Eun. 773 || cʼest bien [pour remercier] : Ter. Eun. 342 || [pour esquiver une réponse] : recte, mater Ter. Hec. 355, tout va bien, ma mère, cf. Haut. 518 ; Phorm. 778 ; Pl. Merc. 367.
recte . adv. c. s.
直然。善。不差。有益。毫無事。是然。— vivere 服食豐厚。— ferre 忍受。— et vere 又巧又眞然。— dare litteras 于妥當人交札。Ei — est 其事皆順當。Non — vinctus est 無辜坐盈。Non — dicere ei 駡彼。Tu rus hinc abis? recte 汝往田耶。然。Quid es tam tristis? recte mater 吾母毫無事故緣何悶至于是乎。Quid agitur? recte 爲何。無事。
Suggest a Translation
See an image
直然。善。不差。有益。毫無事。是然。— vivere 服食豐厚。— ferre 忍受。— et vere 又巧又眞然。— dare litteras 于妥當人交札。Ei — est 其事皆順當。Non — vinctus est 無辜坐盈。Non — dicere ei 駡彼。Tu rus hinc abis? recte 汝往田耶。然。Quid es tam tristis? recte mater 吾母毫無事故緣何悶至于是乎。Quid agitur? recte 爲何。無事。
Suggest a Translation
See an image
rēctē adv.with comp.and sup.
- rectus, in a straight line, straightly, undeviatingly: ferri.— Fig., rightly, correctly, properly, duly, suitably, appropriately, well, accurately: recte tu quidem, et vere: Tractare, T.: facere: constare: recte factum (opp. turpiter), Cs.: deos tollens recte non dubitat divinationem tollere, consistently: cum fuit cui recte ad te litteras darem, safely: rectissime facere: ambulare, go as he ought: ludi recte facti, L.: procedere, agreeably, H.: apud matrem recte est, i. e. she is quite well: Recte ego mihi vidissem, would have looked out well, T.: vendere, at a high price(opp. male): Ad omnia alia aetate sapimus rectius, T.: rectius bella gerere, L.: rectius occupat Nomen beati, qui, etc., H.—In approval, well, quite well, right, excellently: Quid vos? quo pacto hic? satin recte? (sc. agitur), T.: De. quid fit? quid agitur? Sy. Recte. De. optumest, T.: clamabit, pulchre! bene! recte!H.—As a courteous evasion or refusal, all's well, there's nothing the matter, nothing is wanting, no, thank you: So. quid es tam tristis? Pa. recte, mater, T.: rogo numquid velit? ‘Recte’ inquit, i. e. no, nothing, T.