Logeion | rector

rēctor, ōris, m.: a director, leader, ruler, 8.572; general, commander, 9.173; guide; helmsman, pilot, 5.161. (regō)

rector, ōris, m. [rego], a guider, leader, director, ruler, master (cf.: moderator, gubernator).

I Lit. (mostly post-Aug.), of a helmsman: navium rectores, Cic. Div. 1, 14, 24; so Verg. A. 5, 161; 176; Ov. M. 2, 186; 6, 232; 11, 482; 493; id. Tr. 1, 2, 31; of a horseman, id. A. A. 2, 433; Sil. 17, 138; Tac. Agr. 36 fin.; id. A. 1, 65; Suet. Tit. 4; of an elephant-driver, Liv. 27, 49; 44, 5; Curt. 8, 14, 9; of a herdsman, Plin. Ep. 8, 17, 4.—
II Trop., a ruler, leader, governor, etc. (class.): inesse aliquem non solum habitatorem in hac caelesti ac divinā domo, sed etiam rectorem et moderatorem et tamquam architectum tanti operis, Cic. N. D. 2, 35, 90: rector et gubernator civitatis, id. Rep. 2, 29, 52; cf. id. ib. 5, 3, 5; 5, 4, 6; 6, 1, 1; 6, 13, 13; id. de Or. 1, 48, 211; Liv. 4, 14: Thebarum, Hor. Ep. 1, 16, 74: Dolopum, Ov. M. 12, 364: populorum, id. ib. 7, 481; cf., of the deity: quid sit summi rectoris ac domini numen, Cic. Fin. 4, 5, 11, so of Jupiter: rector caelestūm, deūm, Olympi, etc., Cat. 64, 204: divūm, Verg. A. 8, 572: superūm, Ov. M. 1, 668; 2, 60; 9, 498; 13, 599 al.; of Neptune: pelagi, maris, id. ib. 1, 331; 4, 797; 11, 207; Stat. Ach. 1, 61 al.; of the ruler of a province, Tac. A. 2, 4; 12, 40; id. H. 2, 59; 85; Suet. Aug. 89; id. Vesp. 8; of the commander of an army, Tac. Agr. 28; id. H. 1, 87; 2, 11; 36; Suet. Aug. 89; Verg. A. 9, 173 Heyne; of a master of youth, a tutor, instructor, teacher, guide, Plin. Ep. 3, 3, 4; Suet. Aug. 48; id. Tib. 12; Tac. A. 1, 24; 3, 48; 13, 2: bonorum rector (sapiens), Sen. Ep. 85, 38. — Of inanim. or abstr. things: (sol) nec temporum modo terrarumque, sed siderum etiam ipsorum caelique rector, Plin. 2, 6, 4, § 12: animus incorruptus, aeternus, rector humani generis, Sall. J. 2, 3, and v. rectrix; Quint. 12, 10, 56.

rēctor, ōris, m. (rego), der Lenker, Leiter, Führer, Regierer, I) eig.: navis, Steuermann Cic.: navigii, Sen.: elephanti, Kornak, Liv.: equi, Reiter, Tac.: u. so equi sine rectore exterriti, Sall. fr. – II) bildl.: r. et gubernator civitatis, Cic.: r. rei publicae, v. Diktator, Liv. – v. Gottheiten, Beherrscher, Olympi od. superûm od. deûm, v. Jupiter, Ov.: maris, v. Neptun, Ov.: rector universi deus, Sen.: praeses mundi et rector universi (v. Gott), Lact. – ebenso v. Königen, Thebarum, Hor.: Dolopum, Ov. – v. Verwalter einer Provinz, Statthalter, provinciae, Suet. u. Lact.: Syriae, Tac. – v. Befehlshabern, Heerführern, peditum equitumque rectores, Tac.: castris (= castrorum), Lucan.: proeliorum periti rectores, schlachtenkundige Feldherrn, Amm. – v. Jugendführer, Pädagogen, Erzieher, Lenker, Leiter, Mentor, Suet. u.a.: custos rectorque, Plin. ep. – v. lebl. Subjj., animus ille rector dominusque nostri, Sen.: rector nostri animus, Apul.: iudicis vultus saepe ipse rector est dicentis, Quint.

rector [CL] 1 one who or that which steers or guides. b guide (of horse), rider. c (~or navis or sim.) helmsman, ship’s captain. erret ‥ homo exterior ‥ prout animo ~ore ducitur Gir. EH pref. p. 223. b equus ‥ ~ore carens ‥ laxatis habenis fugientes preveniens urbem ingressus est Ord. Vit. IX 5 p. 532. c j liber homo Edricus ~or navis regis (Norf) DB II 200; quo congressu ~or de galeata regis percussus interiit Osb. Bawdsey clxxvi; obstupescente navis ~ore qui ad aplustre residebat, ventis et astris invigilans W. Cant. Mir. Thom. IV 50; s1190 ascribitur navis regimini ~or unus doctissimus, et xiiij ei vernule electi in ministerium supputantur Devizes f. 29; seipso usus clavo, remige et velo, idem navis et ~or ejus Map NC II 19 f. 30v; mandamus quod eligatis duos magistros ~ores ad eas [galias] regendas Pat 52b; 1222 firmarius debet invenire navem et ~orem navis Dom. S. Paul. 68; 1312 ~orem navis illius [de Herewyk’] et nautas ejusdem capiendo et ‥ carceri mancipando RGasc IV 689. 2 one who directs, superintends, or is in charge of (also w. obj. gen.), leader.. b (in mil. context) commander.. c (eccl., ~or chori) cantor, precentor, leader of choir. qui vulgo irrationabili absque rectore factus [murus] non tam lapidibus quam caespitibus non profuit Gildas EB 15; c1212 nullus quidquam ex eis [sc. possessionibus] contra ~ores ejusdem operis †detenire presumat Ch. Chester 273. b Balad ‥ ingentem exercitum aggregavit et contra Christianitatem quam sine ~ore putabat festinavit Ord. Vit. XI 26 p. 249; pro absentia regis ‥ comes ‥ trevias acceperat ‥. finito ‥ termino treviarum omnis plebs ‥ ~ore viduata quid ageret ignorabat Ib. XIII 22 p. 59. c cantor ‥ tenetur interesse regimini chori ad missam cum ceteris ~oribus chori . ‥ in omni duplici festo ~ores chori de cantibus injungendis et incipiendis tenetur instruere Offic. Sal. 3; eodem die inchoata sequencia precentor cum quatuor ~oribus chori vestibulum introeat Process. Sal. 88; statio ad vesperas ante crucem in sabbatis per estatem duo cantores sive ~ores chori Ib. 96. 3 one who rules, governs or has authority over (often w. obj. gen.); b (divine); c (w. ref. to queen bee). d one invested w. royal authority on behalf of another, regent. exin Britannia omni armato milite, militaribus copiis, rectoribus licet immanibus ‥ spoliata Gildas EB 14; 801 crede ‥ nobilissimi patris tui, ~oris et imperatoris populi Christiani, benedictionem te consequi Alcuin Ep. 217; 948 Edmundus rex Anglorum ceterarumque gentium ‥ gubernator et ~or CS 869 (= W. Malm. GR II 143); Soldanus apud Persas qui apud Romanos Augustus, totius Orientis et omnium Saracenorum ~or W. Malm. GR IV 360; beata est ‥ secundum sententiam Platonis respublica cujus ~or est philosophus Ib. V 449. b expectantes a justo ~ore omnium Deo carnificibus severa quandoque judicia Gildas EB 11; ~orem mundi Christum regem ‥ et apostolos rogemus Ps.-Bede Collect. 383; monarchum mundi, ~orem [gl.: gubernatore[m], dispensatorem] poli Aldh. VirgP 40; clementissimus humani generis ~or servis suis condoluit Ord. Vit. VIII 6 p. 304; attende quam benignus creator, quam munificus munerator ‥ quam providus ~or ‥ J. Ford Serm. 15. 5; quando ~or mundi [ME: weldinde] voluit sic esse pauper, incredulus est qui nimis diligit et cupit divicias seu bona mundi AncrR 96. c quando ‥ rex earum [apum] nequit volare, tunc ferunt ipsum turba apum, et si fuerit ~or vivus, mares erunt in una parte et femine in alia. ‥ ~ores autem duorum sunt modorum, unus est niger et alius est rubeus et hic melior est ‥. ~ores ‥ apum raro pungunt Bart. Angl. XII 4. d 1216 sigillo comitis W. Marescalli, ~oris nostri et regni nostri Pat 3; s1217 Marescallus ‥ regis et regni ~or, congregavit exercitum grandem M. Par. Maj. III 30; 1217 teste comite W. Marescallo ~ore nostro et regni nostri RL I 8; s1417 jussit ergo regni ~or [sc. dux de Bedfordia] ut responderet conformiter ad objecta Wals. YN 485. 4 (eccl. & mon.); b (w. ref. to bishop); c (w. ref. to rector of parish, sts. dist. from vicarius); d (of religious order); e (of monastery). elegit ‥ reges, pontifices, duces, decanos, praepositos caeterosque ecclesiae suae ~ores, qui ‥ gregem Deo renatum ‥ regerent cum justicia B. V. Dunst. 2; dignus qui animarum ~or esset qui se ipsum regere nosset. itaque prius ‥ abbas, deinde ‥ episcopus W. Malm. GP V 247. b hunc Deus omnipotens praesenti rector ut esset / ecclesiae dederat (Epitaph. Episcopi) Epigr. Milredi 811; praesul et insigni clarissime dignus honores, / ‥ / mente meos sensus stolidos tu conspice, rector De lib. arb. 67; Calixtus revocavit [oblationes] ad medium, sc. ad apostolice sedis ~oris publicum usum W. Malm. GR V 435; tibi ‥ Dorobernie civitatis archiepiscope ‥ omnes ecclesias Britannie earumque ~ores subicimus (Lit. Papae) Id. GP I 36; Luxovium ~ore caruit et dominicus grex pastore digno carens lupinis dentibus patuit donec illi ‥ Johannem ‥ episcopum destinavit Ord. Vit. X 19 p. 117. c s1269 excommunicaverunt ‥ omnes qui ‥ manus violentas in ~ores aut clericos injecerunt Leg. Ant. Lond. 123; s1291 qui taxaverunt per sacramentum virorum ecclesiasticorum viz. ~orum, vicariorum, et capellanorum parochialium B. Cotton HA 198; 1300 parochiales ecclesie ac ipsarum curati seu ~ores Reg. Carl. I 127; 13‥ quilibet ~or seu vicarius aut alius beneficiatus Conc. Scot. II 64; hic ~or, a person, persun WW. d quicquid loquitur a ~ore ordinis et a toto conventu audiatur Lanfr. Const. 174; G[ilbertus] de Sempingham primus ordinis illius institutor et ~or Canon. G. Sempr. f. 122; 12‥ pastorem et patrem ac nostri ordinis ~orem concessus ‥ Const. Fr. Pen. 123. e quingentorum circiter monachorum archimandrita et ~or [gl.: i. gubernator] extiterat Aldh. VirgP 38; ælfstano huius triumphi bajulo, summi Augustini auguste domus ~ore Gosc. Transl. Mild. 17; Guntardus coenobita ‥ post obitum Rodberti abbatis Gemmeticensibus ~or datus est Ord. Vit. IV 10 p. 244; non veritus ipse abbas et ~or lapides et cementum ad fabricam apportare, panes coquere, aut ceteras mundicias facere Higd. VI 23 p. 170 (= Knighton I 37). 5 (acad.) master, rector: a (of school); b (of college). c (of university) chancellor. d (at Oxford or Cambridge) proctor. e regent, Master of Arts presiding over disputations in the Schools. a a1108 ~oris scolarum de Abyrnethyn et coram cetibus totius universitatis ‥ ibidem degentibus E. Ch. Scot. 14; 1255 damus et una hanchia venacionis et unus leporarius inventi fuerunt in domo magistri H. tunc ~oris scolarie Huntidon’ SelPlForest 21; 1321 ~orem scholarum gramaticalium civitatis nostre Cantuariensis Educ. Ch. 260. b 1412 omnes gardiani, custodes, prepositi, et ~ores collegiorum StatOx 222; 1442 ~oris sive custodis et scolarum collegii beate Marie et Omnium Sanctorum in Oxonia FormOx 467; 1449 per ~orem collegii Cart. Osney III 242. c 1451 episcopus Glasguensis ac successores sui ‥ sint ~ores, cancellarii nuncupati, qui habeant supra doctores, magistratos, et scolares, ac alios de universitate studii ‥ potestatem Mon. Hib. & Scot. 383b; 1549 ~or Universitatis Sancti Andreae Conc. Scot. II 84. d c1250 duo ~ores per cancelarium et magistros deputati una cum duobus burgensibus juramento astricti congruam domorum faciant taxacionem in publicam scripturam redigendam per eosdem StatCantab 205; s1327 ~ores et procuratores dicte universitatis [Oxonie] Ann. Paul. 332; c1340 ~ores universitatis Cantebrigie ‥ vos [cancellarium] ‥ rogamus quatinus citetis ‥ scolarem ‥ infra jurisdiccionem vestram commorantem FormOx 131. e magistri regentes in decretis et legibus, et duo ~ores pro artistis Ad. Marsh Ep. 192 p. 347; c1497 injungat ‥ magister omnibus sociis quod ‥ eligant duos ~ores, viz. unum fratrem minorem et alium magistrum de universitate ‥ qui ‥ auctoritatem ‥ habeant scolaribus ‥ supervidendi Deeds Balliol 309. 6 master of a craft-guild. non aldermannis sed ~oribus singulorum misterorum bille misse fuerant per majorem MGL I 41.

rēctŏr, (9) ōris, m. (rego), celui qui régit, qui gouverne, guide, chef, maître : Cic. Nat. 2, 90 ; Rep. 2, 52 ; de Or. 1, 211 ; navium rectores Cic. Div. 1, 24, pilotes ; rector elephanti Liv. 27, 49, 1, cornac ; divum Virg. En. 8, 572, le souverain des dieux ; pelagi Ov. M. 1, 331, le maître de la mer, Neptune || gouverneur, précepteur, tuteur : Suet. Aug. 48 ; Plin. Min. Ep. 3, 3, 4 || gouverneur dʼune province : Tac. Ann. 2, 4, etc.

rēctor, ōris m (rego)

1. leider, bestuurder [navis stuurman; equi berijder; peditum aanvoerder; iuventae opvoeder; civitatis; provinciae stadhouder; Thebarum koning];
2. (v. godheden) heerser [Olympi of deum (= deorum) (v. Jupiter); maris (v. Neptunus)].

rector , oris. m.
當家。主事者。

Suggest a Translation
See an image

. Rectores Ecclesiarum, Prælati, Episcopi, Abbates, parochiarum Presbyteri, in Lege Longob. lib. 3. tit. 1. § 42. tit. 10. § 4. Lothar. I. 41. 84. in Capitularibus Caroli Mag. lib. 3. tit. 75. etc. Maxime Rector Ecclesiæ dicitur, qui vulgo Curio, seu Curatus, ut in Charta Alaman. 43. apud Goldastum, et alibi sæpissime, præsertim apud Aremoricos, qui hodieque Recteurs vocant, quos nos Curez nuncupamus ; Curez autem appellant ipsi, quos alii Vicaires dicunt, nempe Curionum vicarios. Vide Lobinelli Glossarium ad calcem Historiæ Britan. Burdigalenses Recteurs, etiam vocant Curiones. Concilium Londin. ann. 1237 : De residentia in Ecclesiis a Rectoribus facienda videtur nobis consulendum facto potius, quam statuto. Synodus Valentina ann. 1590. tom. 4. Concil. Hispan. pag. 458 : Rectores eorumque Vicarii, qui Baptismi sacramentum in suis Ecclesiis conferunt, teneantur propria sua manu in Baptismi libro illorum nomina, qui baptizantur, describere. Hinc , Dignitas Curionis, vel Ecclesia parochialis, in Statutis Ecclesiarum Cadurc. Ruthen. et Tutel. apud Marten. tom. 4. Anecd. col. 729. in Statutis Eccles. Nemaus. ibid. col. 1065. apud Thomam Madox Formul. Anglic. pag. 70. et 71. Rymerum tom. 14. pag. 265. col. 2. et tom. 15. pag. 180. col. 1. in Constitutionibus Eccl. Valentinæ tom. 4. Concil. Hispan. pag. 192. et alibi.Unde nostris Rectorie. Lit. remiss. ann. 1394. in Reg. 146. Chartoph. reg. ch. 84 : Comme le frere de James eust prinst à certain et juste tiltre la possession de la cure ou Rectorie du mas de Guarne lez Verdun, etc. , Eadem notione. Synodus Valentina ann. 1590. tom. 4. Concil. Hispan. pag. 458 : Quando.... aliquis noviter conversorum Rector, vel ejus Vicarius, in alia Ecclesia extra Rectoratus sui Ecclesiam, ut Beneficiatus vel substitutus resederit, ieritque ad Rectoratus sui Ecclesiam, ad suum Rectoris vel Vicarii peragendum officium, volumus ne ejus absentiæ causa ad eos actus in Ecclesia, in qua beneficium obtinet vel substitutus est, punctum amittat, quibus alioqui præsens in illa fuisset.

. Rectores Apostolici Patrimonii, dicti ii ex ordine Clericali, qui a summis Pontificibus subinde in Provincias et Regna mittebantur, qui S. Romanæ Ecclesiæ Patrimonium curarent, id est massas et familias Ecclesiasticas, de quibus agit Gregorius M. lib. 7. Ind. 2. Epist. 17. lib. 12. Epist. 12. 30. Census et Denarios S. Petri exigerent, et Romam transmitterent, apud eumd. Gregorium M. lib. 2. Ind. 11. Epist. 32. lib. 5. Epist. 5. 53. et aliis locis : quod fuit etiam Defensorum munus. Vide Gesta Innocentii III. PP. pag. 137. et Diurnum Romanum cap. 6. tit. 4. 5. 6. , Munus Rectoris ejusmodi. Appendix ad Agnelli Pontificale de Patrocinio Archiep. Ravenn. apud Murator. tom. 2. pag. 211. col. 1 : Pro Ecclesia Romana in Romandiola Rector fuit, quæ Rectoria vulgariter Comes Romandiolæ nominatur, et diu in dicta Rectoria stetit. Mox occurrit ibi. Hoc munus Rectoriatus nuncupatur, in Stat. comitat. Venaiss. sub Clemente PP. VII. cap. 70. ex Cod. reg. 4660. A.

, Dignitas in Imperio CP. apud Luithprandum lib. 3. cap. 7. (26.) Rector domus, apud eumd. lib. 6. cap. 10. Constantinum Porphyrogen. de Administr. Imper. pag. 199. Scylitzem pag. 607. 781. Zonaram pag. 48. etc. Vide Notas ad Alexiadem pag. 233. et Glossarium mediæ Græcitatis in Ῥαικτωρ, col. 1280. Alii sunt Rectores Provinciarum.

, in Prologo Pactus Legis Salicæ, Idem qui Dux Comesve, sive provinciæ Rector, aut Judex : Dictaverunt Salicam Legem Proceres ipsius gentis, qui tunc temporis apud eamdem erant Rectores.

, Præses in Academiis, Gall. Recteur. Quolibet trimestri eligitur in Academia Parisiensi ; unde quatuor Rectoriæ memorantur a Roberto Goulet in Compendio jurium hujus Universitatis fol. 5 : Rectoriæ S. Dionysii, Nativitatis Domini, Paschæ et S. Johannis Baptistæ. Rector studii, dicitur in Bulla Alexandri VI. PP. tom. 3. Concil. Hispan. pag. 691. Vide Savin. Histor. Jur. Rom. med. temp. tom. 3. passim. Locos exhibet index rerum. , Dignitas Rectoris in Academiis, Gallice Rectorat, apud Robertum Goulet in Compendio jurium Universitatis Paris. fol. 3. verso, etc. Ea dignitas Rectoria passim appellatur. Consule Statuta Univers. Andegav. ann. 1410. tom. 9. Ordinat. reg. Franc. pag. 499.

, Jesuitis dicitur Superior domorum, quas Collegia vocant vel Seminaria : iis autem Collegia sunt domus in quibus extraneos, Seminaria vero, in quibus suos duntaxat sodales docent. Plures aliæ sunt monachorum, pauperum, ægrotorum atque peregrinorum domus, in quibus præses etiam Rector appellatur ; sed eas omnes et singulas enumerare operosius esset quam utilius.

, Titulus honoris apud Venetos, qui tribuitur Potestati et Capitaneo armorum. Massiliensibus Rector dicebatur Præses, cujus erat Civitatem regere, gubernare, defendere et salvare, ut habetur in Statutis ejusdem Civitatis cap. 1. ubi singula Rectoris munia fusius exponuntur. Ita quoque apud Montempessulanum : ubi præterea Rector appellatus, qui burgensibus regiis gubernandis eorumque privilegia conservandis a rege præpositus erat. Lit. ann. 1373. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 628 : Magistrum Arnaudum de Lar... conservatorem ejusdem burgesiæ ; nec non dictorum burgensium et privilegiorum suorum deputavimus et Rectorem, etc. Regimina Paduæ ad ann. 1293. apud Murator. tom. 8. col. 387 : Per Commune Paduæ fuit statutum, quod omnes Potestates et Rectores venturi ad regimen Paduæ tantum per sex menses in ipso regimine debeant permanere. In uno MS. legitur Prætores. Latinis noti sunt provinciarum atque civitatum Rectores, seu Præsides sive Gubernatores. De Rectoribus Societatum Bononiæ vide Savin. Histor. Jur. Roman. med. temp. tom. 3. cap. 20. § 55. Hinc , Munus et officium Rectoris urbis : apud Falconem Beneventanum in Chr. pag. 190. , Munus Rectoris provinciæ, in Literis Clementis VII. Papæ ann. 1382. tom. 10. Spicil. Acher. pag. 224. , Dignitas Rectoris provinciæ vel urbis, in Epistola Urbani IV. PP. ann. 1263. apud Marten. tom. 2. Anecd. col. 10. et in Excommunicatione Petri III. Regis Aragon. ann. 1282. tom. 3. Concil. Hispan. pag. 530. col. 1. Vossius lib. 3. de Vitiis serm. cap. 41. regimen generatim exponit in hoc Chartæ Philippi Franc. Regis loco pag. 158 : In qua quidem nostra curia Parlamenti, omnes et universæ curiæ seneschaliarum, balliviarum, Rectoriarum, vicariatuum, judicaturarum, etc. De jure et dominio potestarie, et Rectorie, capitanie omnique regimine et omni jurisdictione, etc. in Henric. VII. Imper. Bannit. Florent. ann. 1311. apud Pertz. tom. 2. Leg. pag. 523. et 526. , Cantor. Breviarium Sarisbur. ann. 1555. asservatum in Parthenone Benedictinarum Angl. Pontisaræ : Rectores chori, scilicet duo de superiori gradu, et duo de secunda forma, incipiant Missam. Vide Cantores. , Qui pueris symphoniacis instituendis et edocendis præpositus est. Stat. ann. 1534. ex Tabul. S. Petri Insul. : Domini mei decanus et capitulum, suasu et ad requestam magistri Joannis Courtois, Rectoris quatuor puerorum et cantus, deliberarunt, etc. , Qui præest mercatoribus et cum eorum consulibus judicat de rebus ad mercaturam pertinentibus. Privilegia mercatoribus Nemausi concessa per Philippum Franc. Regem ann. 1277. apud D. Secousse tom. 4. Ordinat. Reg. pag. 671. art. 9 : Licebit mercatoribus dicte universitatis sibi preficere et habere capitaneum seu Rettorem et consules in dicta civitate Nemausi et tota senescallia nostra Bellicadri, sicut habent in nundinis Campaniæ. , Iidem qui Primicerii scriniorum, lib. 6. Codicis Theod. tit. 30. de Palatinis sacr. larg. leg. 15. , apud Thomam Madox Formul. Anglic. pag. 8. Idem qui Major, de quo supra.

rēctor ōris, m

REG-, a guide, leader, director, ruler, master, helmsman, pilot: navium rectores: navis, V.: ut in curru det rector Lora, driver, O.: exterriti sine rectoribus equi, Ta.: elephanti ab rectoribus interfecti, L.—Fig., a ruler, leader, guide, governor: civitatis: rei p., L.: Thebarum, H.: populorum, O.: summi rectoris ac domini numen: pelagi, Neptune, O.: milites, qui ad tradendam disciplinam, exemplum et rectores habebantur, officers, Ta.: Rectores iuvenum, V.

rector

Saved

Recent