reprehendo
reprehendo, to hold back, hold fast, take hold of, seize, catch
- I Lit. (rare; not in Cic. or Caes.): ille reprehendit hunc priorem pallio, Plaut. Trin. 3, 1, 23 (624): me pallio, id. Mil. 1, 1, 60 (60): hominem, id. Ps. 1, 3, 19 (248): quosdam manu, Liv. 34, 14; Phaedr. 5, 8, 4: servi fugiunt, sed si reprehensi sunt, Plaut. Most. 4, 1, 6 (863): veluti profugos et reprensos in catenis reducere, Suet. Calig. 45; cf.: reprehensi ex fugā Persae, Curt. 4, 14, 2: membra rapi partim, partim reprensa relinqui, caught fast, sticking behind, Ov. M. 15, 526.—
- II Trop.
- A In gen, to hold fast, take or lay hold of, restrain; to recover (rare, but found in Cic.): revocat virtus, vel potius reprehendit manu, Cic. Ac. 2 (Luc.), 45, 139: res ab exitio reprehendere euntes, Lucr. 6, 569: omnes extremum cupiunt vitae reprehendere vinclum, to hold fast, retain, id. 3, 599; cf.: id memori mente, id. 3, 858: sese (sensus), id. 4, 497; Prop. 3, 19 (4, 18), 9: sed reprendi me tamen, Nequid de fratre garrulae illi dicerem, have restrained myself, Ter. Ad. 624: pernoscite, locum Reprehendere, to recover or restore what had been left out or omitted, id. ib. 14: quod erat praetermissum, id reprehendisti, Cic. Verr. 2, 3, 20, § 51.—
- B In partic., to check, restrain an erring person or (more freq.) the error itself; hence, by meton., to blame, censure, find fault with, reprove, rebuke, reprehend (freq. and class.; cf.: vituperor, criminor, increpo): cum in eodem genere, in quo ipsi offendissent, alios reprehendissent, Cic. Clu. 36, 98: quem qui reprehendit, in eo reprehendit, quod gratum praeter modum dicat esse, id. Planc. 33, 82; cf. id. ib. 26, 63; 34, 84: si quos (aculeos) habuisti in me reprehendendo, id. ib. 24, 58: non modo non sum reprehendendus, sed etiam, etc., id. ib. 38, 91; Quint. 12, 10, 43; Ter. Ad. 994: meum discessum reprehendere et subaccusare, Cic. Planc. 35, 86: quod reprehendit Lauranius, Messala defendit, Quint. 9, 4, 38: aliquem communi vituperatione, Cic. Verr. 2, 5, 18, § 46: nihil haberem quod reprehenderem, si, etc., id. Fin. 2, 8, 23: ea res omnium judicio reprehendebatur, Caes. B. C. 1, 14 fin.: consilium, id. B. G. 5, 33; id. B. C. 3, 51: temeritatem cupiditatemque militum, licentiam, arrogantiam, id. B. G. 7, 52: delicta, Sall. C. 3, 2: studia aliena, Hor. Ep. 1, 18, 39: versus inertes, id. A. P. 445: carmen, id. ib. 292: cum de se loquitur, non ut majore reprensis, id. S. 1, 10, 55: si inspersos egregio reprendas corpore naevos, id. ib. 1, 6, 67: in hoc ipso (Demosthene) reprehendit Aeschines quaedam et exagitat, Cic. Or. 8, 26: tu id in me reprehendis, quod Q. Metello laudi datum est, id. Planc. 36, 89: omnes istius modi artes in iis, id. ib. 25, 62: quae in eo, Caes. B. G. 1, 20 fin.: dentes albos in iis, Quint. 8, 6, 40: nihil in magno Homero, Hor. S. 1, 10, 52 et saep.: verum ea ne quis credat eo reprehendenda, quod multos cognovimus qui, etc., Quint. 12, 3, 11: sunt inevitabiles soni, quibus nonnumquam nationes reprendimus, id. 1, 5, 33.— Absol.: visum te aiunt in regiā: nec reprehendo, quippe cum ipse istam reprehensionem non fugerim, Cic. Att. 10, 3, a, 1: quo plures det sibi tamquam ansas ad reprehendendum, id. Lael. 16, 59: irridentis magis est quam reprehendentis, id. Planc. 31, 75.—
- 2 Esp., of public and formal condemnation, to convict, pass judgment on: quam multa vero injuste fleri possunt, quae nemo possit reprehendere, Cic. Fin. 2, 18, 57: si senatores judicent, hoc unum genus pecuniae per injuriam cogendae nullo modo posse reprehendi, id. Verr. 2, 3, 96, § 223: neque id ullo modo senatoriis judiciis, reprehendi posse, id. ib. 2, 3, 96, § 224.—
- 3 In rhet., to refute: expone nunc de reprehendendo, Cic. Part. Or. 12, 44: omnis argumentatio reprehenditur, si aut ex eis, quae sumpta sunt, non conceditur aliquid, etc., id. Inv. 1, 42, 79; cf. reprehensio, II. B. 2.
- 1. tegenhouden, vasthouden [servum fugitivum; alqm pallio; alqm manu; cursum alcis stoppen]; ➤ quod erat imprudentiā praetermissum, id quaestu ac tempore admonitus reprehendisti alsnog opgepakt of opgevat;
- 2. (metaf.) afkeuren, bekritiseren [consilium; nihil in magno Homero];
- 3. (retor. t.t.) weerleggen.
- (reprēndō, O., H.), endī, ēnsus, ere, to hold back, hold fast, take hold of, seize, catch: quosdam manu, L.: alqm elapsum semel, Ph.: reprehensi ex fugā Persae, Cu.: Membra reprensa, caught fast, O.—Fig., to hold fast, take hold of, restrain, check, recover: revocat virtus, vel potius reprehendit manu: cursūs vestros, Pr.: locus Reprensus, qui praeteritus neglegentiāst, taken up anew, T.: quod erat praetermissum, id reprehendisti.—To blame, censure, find fault with, reprove, rebuke, reprehend: reprehendendi potestas: quis erit tam iniquus, qui reprehendat?: dare sibi tamquam ansas ad reprehendendum: Haec, T.: alios reprehendissent: si quos (aculeos) habuisti in me reprehendendo: meum discessum: nihil haberem quod reprehenderem, si, etc.: ea res omnium iudicio reprehendebatur, Cs.: adrogantiam, Cs.: delicta, S.: maior reprensis, superior to correction, H.: id in me, quod Metello laudi datum est: nihil in Homero, H.—In law, to prosecute, conviet, condemn judicially: multa, quae nemo possit reprehendere: neque id ullo modo senatoriis iudiciis reprehendi posse.—In rhet., to refute: expone nunc de reprehendendo: omnis argumentatio reprehenditur, si, etc.
-
…et suum dolorem eius voluntati ac precibus condonet. Dumnorigem ad se vocat, fratrem adhibet ; quae in eo reprehendat ostendit ; quae ipse intellegat, quae civitas queratur proponit ; monet ut in reliquum tempus omnes suspiciones vitet ;…
Julius Caesar, Gallic War
-
…arduom videtur res gestas scribere primum, quod facta dictis exaequanda sunt ; dehinc, quia plerique, quae delicta reprehenderis, malevolentia et invidia dicta putant, ubi de magna virtute atque gloria bonorum memores, quae sibi quisque facilia…
Sallust, Catilina
-
…quia levius est, qui convenit in minore negotio legem timere, cum eam in maiore neglexeris At enim quis reprehendet, quod in parricidas rei publicae decretum erit Tempus, dies, fortuna, cuius lubido gentibus moderatur. Illis…
Sallust, Catilina
-
…, si hoc muto at vereor ne peius sit. age vero, laudo aliquem ; non offendo Cum porro reprendo aliquem, quid, si non vult armati stilum persequitur ; victi et nondum restituti quid faciet auges etiam tu…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…a tque exalbesca t metu etsi hoc quidem est in vitio, dissolutionem naturae tam valde perhorrescere quod item est reprehendendum in dolore, sed quia fere sic afficiuntur omnes, satis argumenti est ab interitu naturam abhorrere ; idque quo…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…. Cur igitur ad senatum proficiscebatur, cum praesertim de captivis dissuasurus esset Quod maximum in eo est, id reprehenditis. Non enim suo iudicio stetit, sed suscepit causam, ut esset iudicium senatus ; cui nisi ipse auctor…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…homines a deis sed ipsi dei inter se ab aliis alii neglegantur. Quanto Stoici melius, qui a vobis reprehenduntur censent autem sapientes sapientibus etiam ignotis esse amicos ; nihil est enim virtute amabilius, quam qui adeptus erit ubicumque…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…spectatae virtutis quam incognitae. bene facta pro debitis exigimus, quae aliter eveniunt ut decepti ab iis infesto animo reprehendimus. itaque resistere Antonio Ciceronem, etsi maxima laude dignum est, tamen, quia ille consul hunc consularem merito…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…e civitate eiecisset idemque postea mea in rem publicam beneficia recordatus se conlegisset, temeritatem atque iniuriam suam restitutione mea reprehendisset, tamen profecto nemo tam esset amens qui mihi tale populi iudicium non dignitati potius quam dedecori putaret esse oportere…
Cicero, de Domo sua