About
Menu

resolvere

resolvere [CL] 1 to unfasten, slacken (also fig.). b to unlock. c to open (enclosed space). d to open (mouth) to speak, (also w. in & acc.). tum genitor sobolem naturae jura resolvens / truserat in tenebras conclusi carceris atras Aldh. VirgV 1139; ut mihi cum precibus peccati vincla resolvant Ib. 2871; ab ipsis latronis faucibus ~ebatur laqueus si promisisset regale commodum W. Malm. GR IV 314.  b clavibus Ausoniae verbi clustella resolvens Aldh. VirgV 2152.  c atque serenatus septenis septa resolvit Kal. M. A. 54.  d assistentium corda in Dei ‥ laudem extulit, ora ~it W. Malm. GP V 261; altis / vocibus exultans ora resolvit ita Nig. SS 1074; quamquam vix et invitus os et linguam in verba ~o Gir. Ep. 4 p. 176; ~it os adolescentis in verba discreta V. II Off. 2; in Christi laudes ‥ tacencia prius ora ~unt Mir. Hen. VI I 3 p. 22. 2 to detach from, dislodge. furfurista est passio capitis cum capite vel aliunde ~untur squame similes furfuribus SB 22. 3 to free (from). b to set free in death, to cause to die (also w. morte or in mortem). c to release (land), transfer (to another). d (w. verba) to utter, pronounce. vinclis resolutum se referebat Alcuin SS Ebor 832; impulerat Phebus bis quina luce Laconas / involucris mundi cum resolutus abit W. Malm. GR V 227; resolutus habena / carnis ad angelicam dirigitur patriam Ord. Vit. VIII 6 p. 304; [campus Elysius] λύσις autem ‘resolutio’ dicitur, quod ‥ illic anime, maculis carnis resolute, beatitudine perfrui putantur Alb. Lond. DG 6. 4.  b naturali morte resolutus fui W. Malm. GR III 268; posito in cruce Jesu et in mortem resoluto Ailr. Serm. 445D; ut ‥ cantaria ‥ sub debita ‥ observancia ‥ fiat salubrius in eternum, vivis ad salutem, et ad expiacionem proficiat efficacius resolutis Meaux II 296; resolutus in mortem, sepultus est coram altari Chr. Rams. 346.  c remanebit predicta pastura quieta et resoluta heredibus predicti R. de Stowe Starrs 52.  d hoc [caput] lupus alterno volvit pede; verba resolvit Walt. Angl. Fab. 60 p. 181. 4 to separate into constituent parts or elements, break up, dissolve (usu. pass. w. in & acc.). b to resolve into constituent parts (to facilitate understanding). c (med.) to dispel (infection), to soften (tumour). d to melt. e to change back (to another elemental form, in quot. w. ref. to condensation of air into water, as opp. of dissolvere). idola fracta frians et mox in frusta resolvens Aldh. VirgV 1541; cadavera ‥ igne immisso in aerium resoluta sunt elementum W. Malm. GR IV 369; porcino jecore mero injecto ‥ pro asperitate liquoris resoluto Ib. V 410; aque in nubibus attracte ‥ demum in pluvias facillime ~untur Gir. TH I 6; quum enim nubes altiora petierint, calore in pluvias ~untur Alb. Lond. DG 10. 4; quando lignum comburitur, ~itur in cineres et terram Ockham Quodl. 223.  b frequens ‥ est cum sermo parum est intellectus, ut eum in notiorem ~i desideremus equivalenter J. Sal. Met. 917A.  c vulnera fibrarum necnon et lurida tabo / membra medens pestemque luemque resolvo necantem Aldh. Aen. 56 (Castor) 8; isopus humida ~it apostemata dura cum ea fit emplastrum Gad. 28. 1.  d resoluto gelu impetu glatialium crustarum pontes effracti W. Malm. GR IV 326; modicum casei ad prunarum ardorem ~o ut calidius et liquidius J. Godard Ep. 221.  e in mari dupplus deflexus et resolutio; ‥ est ‥ flexus per meatus subterraneos ‥ et huic respondet regressio aquarum per flumina ad ipsum; alia est resolutio facta in meridie ubi aque maris convertuntur in aera, cui respondet restauratio ‥ ubi aer in aquam ~itur Bacon VIII 22. 5 (usu. pass.) to sap the strength of (person or part of the body), allow to go limp (w. exhaustion or inebriation); b (w. in & acc.). c to dissolve (fig.) into or reduce to (expression of emotion). resolutum ejus attrivit pedem Gildas EB 1; ebrietate ‥ quasi vino madidi torpebant resoluti Ib. 21; fatiscat, ~atur, geteorie GlP 111.  b resolutus ‥ in soporem W. Malm. GR I 22.  c totum ‥ se in gemitus vocesque lacrimosas ~ebat V. Gund. 33; quibus auditis rex in cachinnum resolutus est Ord. Vit. X 15 p. 86; totum ‥ in lachrymas resolutus Ailr. Ed. Conf. 785B; resolutus in risum rex Gir. SD 16. 6 to make lax or less disciplined. b to relax the mood of. 1168 defuncti prioris thesauros occupasti et ordinem plus justo et solito ~i permittis J. Sal. Ep. 248 (245).  b securo ~i ceperat otio cum gens ‥ piratica ‥ pacem ‥ confudit W. Malm. GR I 43. 7 to repay or pay (sum of money). b to redeem (object), to recover by payment. Dunton' ‥ summa valoris iiij li. v s. ij d., de quibus debent ~i domino regi per manus vicecomitis Bed' qui pro tempore fuerit annuatim, quod dicitur donum arentatum, v s. iij d. IPM 31/24; 1388 debet ~i de exitibus et proficuis predictis priori ‥ xij s. per annum et capellano pro stipendio suo xl s. per annum IMisc 240/28.  b reluere, ~ere GlC R 42; 1415 brachiale ‥ quod quidam K. ‥ habet ex causa vadii pro x li., quod volo ~i et dari matri mee Reg. Cant. II 88. 8 to remit, forgive. si is qui prelatus est debitori dominico culpas impune dimittit, non mediocriter ‥ offendit, qui debita celestis regis et domini sua presumpcione ~it (Decretum 912) Ockham Dial. 534. 9 to resolve, settle (in quot. w. ref. to Horace Sat. 2. 3. 103). b (p. ppl. as adj.) resolute, determined, firm, settled (w. in & abl.). nil agit exemplum quod litem lite resolvit Anselm (Casus Diab. 11) I 248; qui interrogant, interrogent Parisiis, ubi difficilium questionum nodi intricatissimi ~untur P. Blois Ep. 19. 69C.  b senatores ‥ securi, prompti et in jure resoluti Plusc. VII 17.

Saved

Recent