rubor
rubor, redness
- I In gen.: candore mixtus rubor, Cic. N. D. 1, 27, 75: medicamenta ruboris, id. Or. 23, 79; cf. Ov. M. 3, 491; id. Am. 3, 3, 5 sq.: cui plurimus ignem Subjecit rubor, Verg. A. 12, 66 sq.: quidam ruboris acerrimi, Sen. Q. N. 1, 14, 2; Plin. 11, 38, 91, § 224: in ore impudentia multo rubore effusa, Plin. Pan. 48, 4; Tac. Agr. 45: cocci, Plin. 10, 22, 29, § 56.—Plur.: Tyrios incocta rubores, i. e. purple, Verg. G. 3, 307: molles rubores, Sen. Herc. Oet. 664.—
- II In partic., a blush.
- A Lit.: pudorem rubor consequitur, Cic. Tusc. 4, 8, 19: Masinissae haec audienti non rubor solum suffusus, sed lacrimae etiam obortae, Liv. 30, 15: verecundus, Ov. M. 1, 484; cf. id. ib. 2, 450; 4, 329; 6, 47.—In a comic equivoque: in ruborem te totum dabo, I will make you red all over, Plaut. Capt. 5, 2, 9 (962) (cf. id. Truc. 2, 2, 37 (292) sq.).—
- B Meton. (causa pro effectu), shamefacedness, bashfulness, modesty (syn. pudor; not freq. till after the Aug. per.): (orator) praestet ingenuitatem et ruborem suum verborum turpitudine et rerum obscenitate vitandā, Cic. de Or. 2, 59, 242; cf.: ruborem incutere, Liv. 45, 37 fin.: ruborem afferre, Tac. A. 13, 15: vox, quae vel rabulae cuivis ruborem inicere potest, to put to the blush, Auct. Her. 4, 10, 14: vultu modesto ruborisque pleno (shortly after: verecundia oris), Suet. Dom. 18: proprius, Tac. H. 4, 7: antiquitatis, Plin. 36, 1, 2, § 4.—
- 2 Esp., after the Aug. per., by a further meton. (like pudor), the cause of shame; shame, disgrace: censoris judicium nihil fere damnato nisi ruborem affert, Cic. Rep. 4, 6, 6: nec tunicam tibi sit posuisse, rubori, Ov. Am. 3, 14, 21; cf.: duas res ei rubori fuisse, unam, quod, etc., Liv. 45, 13; 4, 35, 11; so, rubori est (alicui), Tac. A. 14, 55 fin.; 11, 17; for which also: nec rubor est emisse palam, Ov. A. A. 3, 167; Tac. G. 13: minorem quippe ruborem fore in juris iniquitate, quam si, etc., Liv. 4, 35 fin.; cf.: nil tua facta ruboris habent, Ov. H. 20, 204: rubor ac dedecus penes omnes, Tac. H. 1, 30: saepe minus est constantiae in rubore quam in culpā, Curt. 9, 7, 25.
roseo purpurei cruoris ~ore [gl.: ] perfusa ‥ martirizavitmid wættre rude
tinctura coccinei coloris, cujus ~or pulcherrimus nullo umquam solis ardore ‥ valet ‥ pallescere
rose rubor
colores alii fiunt a qualitate, alii a substantia. a qualitate ut ~or a calore, albedo a frigiditate
~or vermiculi, ~or rose, ~or sanguinis, et ~or carbunculi
~or ‥ vitalis
fulgent gene sc. ~ore
serpigo sive serpedo est ~or cutis cum pustula
oculis glaucis ad iram torvis et ~ore suffusis
luna ‥ sanguineo ~ore superducta ‥ xv aetate
luna quasi sanguis rubicunda ‥ visa est. ‥ paulatim deficiente ~ore corniculus nascentis lune ‥ resplenduit
~or celi vespertinus
magni ~ores in celo visi sunt
si aliquando vultus vestri ~ore confusi sunt
vultus purpureus genarum ~or [gl.: ] velut stibio depinxitrudu, scamu
verecundia ‥, ut erubescat coram hominibus cum quid vetitum agit, totusque ~ore suffusus ostendat quia erubescit
pudor est animi passio ‥ in vultu ~orem quendam generat
de quadruplici ~ore, hoc est erubescentia; prima viz. penitentium, secunda continentium, tertia pro veritate certantium, quarta caritate Christi ferventium
verecundie ~orem incurrere meruerant
‘avertantur ‥ qui volunt michi mala’ et illis statim abeuntibus cum ~ore salva facta est
coactus est ‥ per inopie necessitatem anxius cum ~ore petere
nec inde ~orem aliquis habebit, si hac in vita Deo per penitentiam satisfecit
quod populus Israel transivit per mare Rubrum ‥ significatur quod nos oportet per ~orem [ME: ] in confessione ‥ transire in celumþurch rodi scheome
- 1. roodheid, rode kleur [muricis Tyrii; Tyrii purper]; ➤ (metaf.) in ruborem dare bont en blauw slaan;
- 2. rode gelaatskleur, blos (van gezondheid, ziekte of schaamte); ➤ pudorem rubor consequitur;
- 3. (meton.) (a) beschaamdheid, schroom; (b) schande, schaamte; ➤ alqd alci rubori est of ruborem affert het is voor iem. beschamend.
- RVB-, redness: candore mixtus rubor: fucati medicamenta candoris et ruboris, cosmetics: cui plurimus ignem Subiecit rubor, V.: saevus ille voltus et rubor, Ta.: oculis dabat ira ruborem, O.: Tyrios incocta rubores, i. e. purple, V.—A redness of the skin, flush, blush: pudorem rubor consequitur: Masinissae rubor suffusus, L.: notavit Ora rubor, O.—Fig., shamefastness, bashfulness, modesty: praestet ruborem suum verborum turpitudine vitandā: ruborem incutere, L.— A cause of shame, shame, disgrace: censoris iudicium damnato ruborem adfert: duas res ei rubori fuisse, unam, quod, etc., L.: Nec rubor est emisse palam, O.: nec rubor inter comites aspici, Ta.
-
…saepe pater dixit debes mihi nata, nepotes illa, velut crimen taedas exosa iugales, pulchra verecundo suffunditur ora rubore, inque patris blandis haerens cervice lacertis da mihi perpetua, genitor carissime, dixit virginitate frui dedit hoc pater…
Ovid, Metamorphoses
-
…re autem pedum crepitus, strepitus hominum, corporum umbrae et si quid eius modi ; at post rem pallor rubor titubatio, si qua alia signa conturbationis et conscientiae, praeterea restinctus ignis, gladius cruentus ceteraque quae suspicionem facti…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…Orator surripiat oportet imitationem, ut is, qui audiet, cogitet plura quam videat ; praestet idem ingenuitatem et ruborem suum verborum turpitudine et rerum obscenitate vitanda. Ergo haec duo genera sunt eius ridiculi, quod in re positum…
Cicero, de Oratore
-
…igitur idem quod in Venere Coa corpus illud non est sed simile corporis, nec ille fusus et candore mixtus rubor sanguis est sed quaedam sanguinis similitudo ; sic in Epicureo deo non rem sed similitudines esse rerum. Fac id…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…unguentis emittit ex ea urbe, quam sibi ipse fingit. Non. M Censoris iudicium nihil fere damnato nisi ruborem offert. Itaque, ut omnis ea iudicatio versatur tantum modo in nomine, animadversio illa ignominia dicta est .…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…appareat. Tum removebitur omnis insignis ornatus quasi margaritarum, ne calamistri quidem adhibebuntur ; fucati vero medicamenta candoris et ruboris omnia repellentur ; elegantia modo et munditia remanebit. Sermo purus erit et Latinus, dilucide planeque dicetur, quid…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…ea sic definiunt pigritiam metum consequentis laboris,. .. terrorem metum concutientem, ex quo fit ut pudorem rubor, terrorem pallor et tremor et dentium crepitus consequatur, timorem metum mali adpropinquantis, pavorem metum mentem loco moventem…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…quae in domo sunt intrabitque postea ut consideret domus lepram et cum viderit in parietibus illius quasi valliculas pallore sive rubore deformes et humiliores superficie reliqua egredietur ostium domus et statim claudet eam septem diebus reversusque die septimo considerabit eam si…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…natura et numerosa genera, sed origo non nisi ex pituita arborum. tutissimi qui rubent callo, minus diluto rubore quam boleti ; mox candidi, velut apice flaminis insignibus pediculis ; tertium genus suilli, venenis accommodatissimi. familias…
Pliny the Elder, Natural History
-
…Sygambram. Fama tamen memini cum fuit ista mea. Me miserum lacrimas male continet oraque dextra Protegit ingenuas picta rubore genas. Sustinet antiquos gremio spectatque capillos, Ei mihi, non illo munera digna loco Collige cum vultu mentem…
Ovid, Amores