ruina
ruina, a rushing down, tumbling, falling down, fall
the disaste of Cannae
ruīna, ae, f.: a falling down; fall, overthrow; convulsion, commotion, destructive force, 1.129; onset, shock, 11.613; pl., ruin, overthrow, destruction, 1.238; dare, trahere ruīnam, to fall in ruins, 2.310; bring destruction, 12.454. (ruō)
rŭīna, ae, f. [ruo], a rushing or tumbling down; a falling down, fall (syn.: casus, lapsus).
- I In abstracto.
- A Lit.
- 1 In gen. (rare). grandinis, Lucr. 6, 156: aquarum, Cael. Aur. Tard. 2, 1 med.: nostra (sc. nucum), Mart. 13, 25, 2: jumentorum sarcinarumque, Liv. 44, 5: Capanei, a fall by lightning (v. Capaneus), Prop. 2, 34 (3, 32), 40: (apri saevi) Permixtas dabant equitum peditumque ruinas, Lucr. 5, 1329: Tyrrhenus et Aconteus Conixi incurrunt hastis, primique ruinam Dant sonitu ingenti, rush or fall upon each other, Verg. A. 11, 613: interea suspensa graves aulaea ruinas In patinam fecere, fell down, Hor. S. 2, 8, 54.—
- 2 In partic., of buildings, a tumbling or falling down, downfall, ruin (class.; in good prose only in sing.): repentinā ruinā pars ejus turris concidit ... tum hostes, turris repentinā ruinā commoti, etc., Caes. B. C. 2, 11 fin. and 12 init.; cf.: ferunt conclave illud, ubi epularetur Scopas, concidisse: eā ruinā ipsum oppressum cum suis interiisse, Cic. de Or. 2, 86, 353; id. Div. 2, 8, 20; Tac. A. 2, 47: aedificiorum, Suet. Oth. 8: amphitheatri, id. Tib. 40: camerae, id. Ner. 34: spectaculorum, id. Calig. 31: pontis, id. Aug. 20: tecta Penthei Disjecta non leni ruinā, Hor. C. 2, 19, 15: jam Deiphobi dedit ampla ruinam, Vulcano superante, domus, i. e. fell in, Verg. A. 2, 310; so, trahere ruinam, id. ib. 2, 465; 9, 712; cf. B. α, infra: effulsisse inter ruinam ignes, Tac. A. 2, 47: ruinam urbis et incendia recordantes, Just. 5, 7, 10: morbus, captivitas, ruina, ignis, Sen. Tranq. 11, 6: multos occidere incendii ac ruinae potentia est, id. Clem. 1, 26, 5.—In plur.: tantae in te impendent ruinae, nisi suffulcis firmiter, Plaut. Ep. 1, 1, 77 (77); so Vell. 2, 35, 4 (with incendia); Suet. Vesp. 8; Lucr. 2, 1145: si fractus illabatur orbis, Impavidum ferient ruinae, Hor. C. 3, 3, 8: dum Capitolio dementes ruinas parabat, id. ib. 1, 37, 7.—
- B Trop., a downfall, fall, ruin; accident, catastrophe, disaster, overthrow, destruction, etc. (freq. and class.; used equally in sing. and plur.; cf.: exitium, pernicies).
- α Sing.: vis illa fuit et, ut saepe jam dixi, ruina quaedam atque tempestas, a catastrophe, Cic. Clu. 35, 96: incendium meum ruinā restinguam, with the overthrow, fall (of the State), Catilina ap. Sall. C. 31, 9, and ap. Cic. Mur. 25, 51: ut communi ruinā patriae opprimerentur, Liv. 45, 26; Vell. 2, 91, 4; 2, 85, 1; 2, 124, 1: in hac ruinā rerum stetit una integra atque immobilis virtus populi Romani, Liv. 26, 41: rerum nostrarum, id. 5, 51: urbis, id. 25, 4: ex loco superiore impetu facto, strage ac ruinā fudere Gallos, utter defeat, id. 5, 43; cf.: ruinae similem stragem eques dedit, id. 4, 33: Cannensis, id. 23, 25; 42, 66 fin.; 4, 46; 5, 47: ruina soceri in exsilium pulsus, Tac. H. 4, 6; cf. id. G. 36: pereat sceleratus, regnique trahat patriaeque ruinam, Ov. M. 8, 497: aliae gentes belli sequuntur ruinam, Flor. 2, 12, 1: ille dies utramque Ducet ruinam, i. e. death, Hor. C. 2, 17, 9: Neronis principis, Plin. 17, 25, 38, § 245.—
- β Plur.: praetermitto ruinas fortunarum tuarum, quas omnes impendere tibi proximis Idibus senties, Cic. Cat. 1, 6, 14: in ruinis aversae, atque afflictae rei publicae, id. Sest. 2, 5: devota morti pectora liberae Quantis fatigaret ruinis, Hor. C. 4, 14, 19; cf.: nox auget ruinas, Val. Fl. 3, 207: principiis in rerum fecere ruinas et graviter magni magno cecidere ibi casu, i. e. false steps, errors, mistakes, Lucr. 1, 740: (Academia) si invaserit in haec, miseras edet ruinas, Cic. Leg. 1, 13, 39: ruinas videres, id. Fin. 5, 28, 83.—
- II In concreto.
- 1 That which tumbles or falls down, a fall (not anteAug.).
- A In gen. (poet.): disjectam Aenaeae toto videt aequore classem Fluctibus oppressos Troas caelique ruinā, i. e. a storm, rain, Verg. A. 1, 129; so, caeli (with insani imbres), Sil. 1, 251: poli, i. e. thunder, Val. Fl. 8, 334.—
- B In partic. (acc. to I. A. 2.), a building that has tumbled down, a ruin, ruins (mostly in plur., and not in Cic. prose): nunc humilis veteres tantummodo Troja ruinas ostendit, Ov. M. 15, 424: Sagunti ruinae nostris capitibus incident, Liv. 21, 10, 10: (urbs) deserta ac strata prope omnis ruinis, id. 33, 38, 10: fumantes Thebarum ruinae, id. 9, 18, 7: ruinis templorum templa aedificare, id. 42, 3: in tugurio ruinarum Carthaginiensium, Vell. 2, 19 fin. —In sing.: alius par labor ... flumina ad lavandam hanc ruinam jugis montium ducere, Plin. 33, 4, 21, § 74: EX RVINA TEMPLI MARTIS, Inscr. Orell. 2448 (A.D. 256).—
- 2 Transf., of persons who cause ruin, a destroyer: rei publicae, Cic. Sest. 51, 109: ruinae publicanorum, id. Prov. Cons. 6, 13.
ruīna, ae, f. (ruo), das Stürzen = das Herab-, Hin-, Niederstürzen, der Sturz, I) eig. u. übtr.: 1) eig.: a) übh.: grandinis, Lucr.: aquarum, Cael. Aur.: iumentorum sarcinarumque, Liv.: Capanei, Sturz des K. (durch den Blitzstrahl Jupiters), Prop.: subitā vi ruinae, des Sturzes (eines Kämpfenden), Amm.: dare equitum peditumque ruinas, stürzen machen, Lucr.: aulaea ruinas in patinam fecere, stürzten herab auf ufw., Hor. – b) der Einsturz eines Gebäudes, repentina r. turris, Caes.: r. amphitheatri, pontis, Suet. (u. so pontium ruinae et montium labes, Symm.): fracti ruinā, durch den Einsturz eines Gebäudes zerschmettert, Sen.: eā (sc. conclavis) ruinā oppressum interire, Cic.: ruinam dare, einen Einsturz erleiden, zusammenstürzen (v. einem Hause), Verg.: ebenso ruinam trahere, Verg.: ruinas dare arboribus, die Bäume niederstürzen, Verg.: ruinam dare sonitu ingenti, einander niederstrecken, Verg. – Plur., ruinae incendiaque urbis, Vell.: quantum ruinis (aedificiorum) deicitur, Auct. b. Alex.: Capitolio ruinas parare, Hor. – 2) übtr.: a) der Sturz, Fall = Fehltritt, Irrtum, Verwirrung, fecere ruinas, sind gestrauchelt, Lucr.: (Academia) si invaserit in haec, nimias edet ruinas, würde viele Verwirrungen (Verwüstungen) anrichten, Cic. – b) Sturz = Unfall, Fall, Ungemach, Unglück, Ruin, Umsturz, Untergang, rerum nostrarum, Liv.: r. publica, Vell.: incendium meum ruinā (rei publicae) restinguam, Cic.: r. urbis, Liv.: ruinae fortunarum tuarum, Cic.: tanti fortunam populi in ruinas aget, Sen.: aetatis facta est tanta ruina meae, Ov. – v. einer Niederlage, ruinā Hannibalis prope attoniti, Liv.: strage ac ruinā fundere Gallos, Liv.: ruinae similem stragem eques dedit, Liv.: quantis fatigaret ruinis, Hor. – v. polit. Sturz, ruina partium, pro quibus steterat, Liv. fr.: ruinā soceri in exsilium pulsus, Tac. – v. Untergang = Tod, ille dies utramque ducet ruinam, Hor.: r. Neronis principis, Plin. – II) meton.: 1) von dem, was niederstürzt, einstürzt, a) übh.: caeli r., Unwetter, Regensturz, Verg.: poli, Donner, Val. Flacc. – b) das eingestürzte Gebäude, Trümmer, flumina ad lavandam hanc ruinam iugis montium obiter duxere, Plin. 33, 74: ex ruina templi Martis, Corp. inscr. Lat. 11, 3801. – gew. im Plur., ruinae templorum, Liv.: ruinae aedium sacrarum (Ggstz. aedes sacrae stantes), Sen.: ruinae muri (Ggstz. stantia moenia), Liv.: fumantes Thebarum ruinae, Liv.: ruinae Carthaginienses, Vell.: Sagunti ruinae nostris capitibus incĭdent, L v. – 2) v. Pers., die Unglück, Umsturz herbeiführen, der Verderber, Zerstörer, rei publicae, Cic. Sest. 109: ruinae publicanorum, v. Piso u. Gabinius, Cic. de prov. cons. 13. – ➳ arch. Nbf. ruēs, Corp. inscr. Lat. 1, 28 (Carm. fr. arval.) v. 2 (dazu Mommsen). Gloss. IV, 281, 5.
ferunt quia ‥ homines inedia macerati procederent ad praecipitium aliquod sive ripam maris, et ‥ pariter omnes aut ~a perituri aut fluctibus absorbendi deciderent
qui sublimem ascendit locum, cavere debet ne cadat; quia ~a altioris loci periculosior esse dinoscitur
caderet a summis usque ad terram ‥ incolumis ‥ stetit, nil mali passus de tanta ~a ‥
ut Dedali more volaret ‥ venti et turbinis violentia ‥ tremulus cecidit ‥ ipse ferebat causam ~e quod caudam in posteriori parte oblitus fuerit
‘scandalum’ quippe sermo Graecus est, quod nos offendiculum, vel ~am et impactionem pedis dicere possumus
~a jumentum contrivit et marmor in duas partes effregit
semel peccasse sufficiat, debemus nos erigere post ~am
nulla alia tam congrua potuit arcae species dari, quam ut ab angusto tecti culmine ~ae †diffunderetur [v. l. diffunderentur ] imbrium
quandocumque enim, densato nubium vellere, nimbus ~am minatur
Judaei ‥ desolationem patriae ~amque templi amarissima mente conspexerint
secuta est posteriori anno ~a turris
aecclesiam ‥ novam quia vetus ~am minabatur construere cepit
per ~am ‥ muri in ecclesia
ripa subito cecidit super ‥ W. et sic per infortunium opressus fuit per ~am ripe
ob eorum torporem juste damnandorum totius jam mundi sit acceleranda ~a
nota singulas lugentium personas ‥ repentinam improvisamque deflere ~am saeculi fallentis
iniquitas et iniquitates sunt, quo te trahit impetus torrentis mundanae ~ae
tam horrisonum crepitum per totam Angliam auditum ut ~a et finis totius putaretur orbis
ipse tandem titubantis mundi ~am metuens
nulla esset omnimodis praeter domorum ~as, bestiarum volucrumque ventres in medio sepultura
Madian: civitas juxta Arnonem et Araeopolim, cujus nunc ~ae tantummodo demonstra[n ]tur
civitas Hereford non grandis, que tamen fossatorum preruptorum ~is ostendat se aliquid magnum fuisse
super littus Adriatici maris ubi ~e antique urbis quam Brixam nominabant adhuc parent
Roma, caput mundi, mundi decus, aurea Roma, / nunc remanet tantum saeva ruina tibi
Angli, qui in unam coeuntes sententiam potuissent patriae reformare ~am
annis bis septem veneranter floruit abbas / inter presentes sitiens aeterna ruinas
diebus illis tam malis, tempore viz. schismatis et inter ~as ecclesie
in ecclesie statu sive potius ~a
consolatio bonorum est cum viderint crebrescentibus mundi ~is adpropinquare diem judicii
sed superi pietate ducis conamina falsa / machario nullas quibant inferre ruinas
secularium ‥ prioratum ne ad magni ~am detrimenti uti olim acciderat miserabiliter deveniret
multis ~is quassata, ultima peste sub Willelmo rege concidit
ad natalem cum prosperitate regressi sunt patriam nec uspiam in itinere perpessi sunt detrimentum aut ~am
ora filium tuum dominum meum ut saltem ob infantem ‥ de mortis angustia in hac instanti me ~a misericorditer salvet
electi enim novem ordinibus angelorum juncti ~as daemonum sua numerositate instaurant
hanc instaurare ~am [sc. angelorum ] pietas divina proposuit
Christus autem resurgens a mortuis implebit ~as, edificabit muros Jerusalem, numerum civium implebit
curiam cellerarii ‥ jam in quibusdam que ad eam de antiquo jure spectabant ~e perviam
nonnullis in planitie trita celeritas ad ~am, constipatio ad lethiferam collisionem fuit
quanvis crebro compatriotarum adventu ~as suas suppleant
magna congeries ossuum ‥ indicium ~e multiplicis utriusque gentis exhibet
~a suorum qui nuper in Heraldi conflictu occisi fuerant motus
Egbricht ‥ commisit prelium ‥ apud Ellendune; unde dicitur: ‘Ellendune rivus / cruore rubuit, / ruina restitit, / fetore tabuit’
qui concupiscentiis suis inlectus temptatione superatur merito ~am mortis incurrit
repente puer sursum prosilivit sanus, qui paulo ante jacebat ~a mortis preoccupatus
enormem causam per temeritatem suam enutrivit, per quam multis milibus ~a miserae mortis incubuit
tunc quantae fugae, quantae strages, quantae diversarum mortium poenae, quantae apostatarum ~ae
statim ille tergiversator invadit ‥ lucra sua computans humanas ~as
nos tibi, Heralde, non insultamus, sed cum pio victore tuam ~am lachrymato miseramur et plangimus te
licet Deus omnia possit, virginem tamen post ~am suscitare non potest
fortune rota stanti casum summisque ~am ‥ comminatur
demones ‥ de ~is hominum cachinnabant
merito ad ~am properant quique, neglectis spiritalibus, carnis sese voluptatibus subigunt
eos qui scandalizare nos, id est, verbo vel exemplo suo ad ~am peccati propellere certant
sancta aecclesia vehementer opprimebatur, ‥ dum ‥ irreparabiles ‥ ~as animarum frequenter contemplaretur
archiepiscopus in hac liberatione corporum ~am metuens animarum
~a morum longe miserabilior est quam murorum
miser in ~am perditionis ‥ incidit
verendum est ne ‥ ego ‥ meos velut alter Heli ‥ in ~am damnationis praecipitem
et lucra perpetuae nobis daret inde coronae, / dampna repentinae demon dedit unde ruinae
patet apostatam angelum non potuisse praescire ~am suam
totius generis Adam lamentabilem ~am flebiliter plangit
ave, cujus filius / ‥ / fit per mortis terminum / terminus ruine
ad restaurationem ~e angelice hominem creare noluit
de illa magna ~a antiqui hostis(
prophetarum voces et maxime Hieremiae ~am civitatis suae quadruplici plangentis alphabeto
usque quo vos lugetis ~am populi contumacis?
Anglia tunc ‥ corruit ‥ unde flebile tema de sua ~a piis historiographis ad dictandum tribuit
vere enim basis aurea fixa et incommutabilis sententia caritatis Dei, quam de reparanda ~a domus Israel eterna ratione decrevit
~am catholice ecclesie et nobis omnibus paraveris, si in his regi resistere volueris
omnes saeculi cultores et operarios dicit timere sibi, videntes spei suae ~am
sancti quidem et honesti propositi dilatio magna ~a est
rŭīna, (8) æ, f. (ruo), ¶ 1 chute, écroulement : grandinis Lucr. 6, 156, la grêle qui sʼabat ; permixtas equitum peditumque ruinas dare Lucr. 5, 1329, faire crouler pêle-mêle cavaliers et fantassins ; ruina jumentorum sarcinarumque Liv. 44, 5, 1, dégringolade des bêtes de somme et des bagages ; ruinam dant Virg. En. 11, 613, ils sʼécroulent lʼun sur lʼautre ; ruinas facere Hor. S. 2, 8, 54, sʼécrouler, crouler, sʼeffondrer ¶ 2 [en part.] écroulement, éboulement, ruine, effondrement de bâtiments : Cic. de Or. 2, 353 ; Div. 2, 20 ; Att. 2, 4, 7 ; Cæs. C. 2, 11, 4 || pl., Pl. Epid. 83 ; Lucr. 2, 1145 ; Hor. O. 3, 3, 8 || incendium ruina restinguere Sall. C. 31, 9, éteindre lʼincendie sous les ruines [en faisant crouler lʼÉtat], cf. Cic. Mur. 51 ; Sen. Ep. 30, 14 ¶ 3 [fig.] a) écroulement, effondrement, ruine : ruinas facere Lucr. 1, 740, sʼeffondrer ; ruinas edere Cic. Leg. 1, 39, causer des ruines, exercer des ravages ; jam ruinas videres Cic. Fin. 5, 83, alors on verrait leur système en ruines, cf. Cic. Cat. 1, 14 ; Sest. 5 ; Domo 96 ; b) catastrophe, désastre, destruction, ruine : Cic. Clu. 96 ; Cannensis Liv. 23, 25, 3, désastre de Cannes || strage ac ruina fudere Gallos Liv. 5, 43, 3, ils mirent en déroute les Gaulois massacrés et écrasés ¶ 4 ce qui reste après lʼécroulement, ruines, décombres : pl., Liv. 9, 18, 7 ; 10, 4, 8 ; 33, 38, 10 ; 42, 3, 9 || sing. rare : Plin. 33, 74 ¶ 5 [poét.] ce qui tombe : cæli ruina Virg. En. 1, 129, les torrents tombant du ciel.
- 1. het neerstorten, het neervallen, ook plur. [grandinis; caeli stortbui, onweer]; ➤ -as facere naar beneden storten;
- 2. het instorten van een bouwwerk [turris; amphitheatri; pontis]; ➤ -am dare, trahere doen instorten; -as dare arboribus bomen vellen;
- 3. (meton.) (meestal plur.) puinhopen, ruïnes [templorum; muri; Iliacae; Thebarum; Sagunti];
- 4. (metaf.) (a) val, ihb. pol.; (b) ondergang, verderf [fortunarum tuarum]; ➤ ille dies utramque ducet -am zal de dood brengen; incendium meum -ā rei publicae restinguam; (c) nederlaag [Hannibalis]; (d) verwoesting, verwarring; ➤ -as edere stichten; (e) misstap, vergissing;
- 5. (meton.) (v. personen) iem. die de ondergang brengt, verwoester [rei publicae].
ruina , ae. f.
倒塌。傾頺。崩。圮敗。— caeli 雷。— Neronis 內羅王崩。— fortunarum 失落家貲。Facere ruinam 自倒。
Suggest a Translation
See an image
倒塌。傾頺。崩。圮敗。— caeli 雷。— Neronis 內羅王崩。— fortunarum 失落家貲。Facere ruinam 自倒。
Suggest a Translation
See an image
ruīna ae, f
- RV-, a rushing down, tumbling, falling down, fall: iumentorum, L.: primique ruinam Dant sonitu ingenti, fall upon each other, V.: graves aulaea ruinas In patinam fecere, fell down, H.—Of buildings, a tumbling, falling down, downfall, ruin(only sing.): repentinā ruinā pars eius turris concidit, Cs.: ferunt eā ruinā ipsum cum cognatis suis oppressum interiisse: iam Deiphobi dedit ampla ruinam domus, i. e. fell in, V.—Fig., a downfall, fall, ruin, catastrophe, calamity, disaster, overthrow, destruction: vis illa fuit et ruina quaedam, a catastrophe: incendium meum ruinā restinguam, with the fall(of the State), S.: patriae, L.: strage ac ruinā fudere Gallos, utter defeat, L.: ille dies utramque Ducet ruinam, i. e. death, H.: ruinae fortunarum tuarum: pectora Quantis fatigaret ruinis, H.: ruinas videres: caeli, i. e. a storm, V.—Plur, a fallen building, ruin, ruins: veteres tantummodo Troia ruinas ostendit, O.: Sagunti ruinae nostris capitibus incident, L.: fumantes Thebarum, L.: Si fractus inlabatur orbis, Impavidum ferient ruinae, H.—A cause of ruin, destroyer: rei p.: publicanorum.
-
…facile patior sileri, ne in hac civitate tanti facinoris immanitas aut exstitisse aut non vindicata esse videatur. praetermitto ruinas fortunarum tuarum quas omnis proximis Idibus tibi impendere senties ad illa venio quae non ad privatam ignominiam vitiorum tuorum ,…
Cicero, in Catilinam
-
…ausum talia deposcunt. Sic, cum manus inpia saevit sanguine Caesareo Romanum exstinguere nomen, attonitum tanto subitae terrore ruinae humanum genus est totusque perhorruit orbis nec tibi grata minus pietas, Auguste, tuorum est, quam fuit illa…
Ovid, Metamorphoses
-
…atque parricidam vocare. Tum ille furibundus Quoniam quidem circumventus, inquit, ab inimicis praeceps agor, incendium meum ruina restinguam. Deinde se ex curia domum proripuit. Ibi multa ipse secum volvens, quod neque insidiae consuli procedebant…
Sallust, Catilina
-
…enim me ad omnia confirmavi et sic paravi ut docerem quae facta postea iudicia de illo iudicio dicerentur, partim ruinae similiora aut tempestati quam iudicio et disceptationi fuisse, partim nihil contra habitum valere, partim etiam pro hoc esse…
Cicero, pro Cluentio
-
…ipsos iocandi causa induxit Epicurus perlucidos et perflabilis et habitantis tamquam inter duos lucos sic inter duos mundos propter metum ruinarum, eosque habere putat eadem membra quae nos, nec usum ullum habere membrorum. ergo hic circumitione quadam deos…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…unius aestatis fructum palaestrae Palatinae, sed ita tamen ut nihil minus velim quam Pomponiam et puerum versari in timore ruinae. Scr. Anti medio m. Apr. a. . CICERO ATTICO SAL. cupio equidem et iam…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…quem ad modum igitur, scalarum gradus si alios tollas, alios incidas, non nullos male haerentis relinquas, ruinae periculum struas, non ascensum pares, sic tot malis tum vinctum tum fractum studium scribendi quid dignum auribus aut…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…faciebat impetus ; omnem enim vim omnium sceleratorum acerbitas mei casus exceperat ; non erat in tam immani iniuria tantisque ruinis novae crudelitati locus. Cato fuerat proximus. quid ageres non erat ut, qui modus ; a…
Cicero, de Domo sua
-
…rei publicae fatum, ut in me unum omnis illa inclinatio communium temporum incumberet. non modo non exsultavit in ruinis nostris vestrisque sordibus Cornelius, sed omni officio, lacrimis, opera, consolatione, omnis me absente meos sublevavit…
Cicero, pro Balbo
-
…sic egisses, auspicia fueris augur dissoluturus ac ne diutius loquar de auguratu tuo, quod invitus facio ut recorder ruinas rei publicae ; neque enim tu umquam stante non modo maiestate horum, sed etiam urbe te augurem fore putasti…
Cicero, in Vatinium