Logeion | sapientia

săpĭentĭa, ae, f. [sapiens].

(Acc. to sapiens, A.) Prop., good taste, i. e. good sense, discernment, discretion, prudence, intelligence (class.; syn. prudentia): pellitur e medio sapientia, vi geritur res, Enn. ap. Gell. 20, 10, 4 (Ann. v. 272 Vahl.): non aetate verum ingenio adipiscitur sapientia, Plaut. Trin. 2, 2, 88 (363); id. Mil. 4, 6, 36 (1251): fac participes nos tuae sapientiae, id. Ep. 2, 2, 73 (253); cf.: neque habet (erus meus) plus sapientiae quam lapis, id. Mil. 2, 2, 81 (236); id. Capt. 2, 3, 53 (413); cf. id. ib. 2, 3, 50 (410): sedulo Moneo, quae possum, pro meā sapientiā, Ter. Ad. 427: quanta mea sapientia est, Plaut. Stich. 1, 2, 62 (119): erum anteëo sapientiā, Ter. Phorm. 247: re enim iniquum est, sed tuā sapientiā fit aequissimum, Cic. Deiot. 2, 4: numquam enim temeritas cum sapientiā commiscetur, id. Marcell. 2, 7: quid virtus et quid sapientia possit, etc., Hor. Ep. 1, 2, 17: sapientia prima (est), stultitiā caruisse, id. ib. 1, 1, 41; cf. id. A. P. 396: insaniens sapientia, id. C. 1, 34, 2.—
II (Acc. to sapiens, B.) Wisdom, = σοφία (so predominantly in the class. per., e. g. in Cic.): nec quisquam sophiam, sapientia quae perhibetur, In somnis vidit, etc., Enn. ap. Fest. p. 325 Müll. (Ann. v. 227 Vahl.); cf.: Sophiam vocant me Graii, vos Sapientiam, Afran. ap. Gell. 13, 8, 3; and: princeps omnium virtutum illa sapientia, quam σοφίαν Graeci vocant, Cic. Off. 1, 43, 153: ad sapientiam hujus nimius nugator fuit, Plaut. Capt. 2, 2, 25 (275): ita fit, ut mater omnium bonarum rerum sit sapientia, a cujus amore Graeco verbo philosophia nomen invenit, Cic. Leg. 1, 22, 58: sapientia hominis custos, id. Fin. 4, 1, 1; id. Lael. 2, 7; 6, 20; 9, 30: omnem spem salutis ad clementiam victoris et sapientiam contulisse, id. Marcell. 6, 18: quorum vobis pro vestrā sapientiā, Quirites, habenda est ratio diligenter, id. Imp. Pomp. 7, 17: sapientiae vocem audire, id. Phil. 13, 3, 6: studia sapientiae, Tac. A. 14, 56: doctores sapientiae, philosophers, id. ib. 14, 16. —With gen.: admirari soleo cum ceterarum rerum tuam excellentem, M. Cato, perfectamque sapientiam tum, etc., in other things, Cic. Sen. 2, 4.—In plur., sarcastically: qui (sapientes) si virtutes ebullire volent et sapientias, nihil aliud dicent, nisi, etc. (the plur. denoting their perpetual speaking of wisdom), a saying referred to Epicurus, Cic. Tusc. 3, 18, 42.—
- B In partic., of single departments of knowledge, science, or wisdom, practical wisdom, knowledge of the world, philosophy, Lucr. 5, 10: sapientia est, ut a veteribus philosophis definitum est, rerum divinarum et humanarum causarumque, quibus eae res continentur, scientia, Cic. Off. 2, 2, 5: sapientia, quae ars vivendi putanda est, id. Fin. 1, 13, 42 (for which: ars est philosophia vitae, id. ib. 3, 2, 4).—Of jurisprudence: istam oscitantem sapientiam Scaevolarum et ceterorum beatorum otio concedamus, Cic. de Or. 2, 33, 144; cf.: his temporibus audaciā pro sapientiā liceat uti, id. Fam. 1, 10 init. —Of eloquence: hanc cogitandi pronunciandique rationem vimque dicendi veteres Graeci sapientiam nominabant, Cic. de Or. 3, 15, 56.—Of statesmanship, policy: sapientia constituendae civitatis, Cic. de Or. 2, 37, 154; cf.: qui propter ancipitem, quae non potest esse sejuncta, faciendi dicendique sapientiam florerent, id. ib. 3, 16, 59. —Of mathematics: sapientiae professor, Suet. Tib. 14.

sapientia, ae, f. (sapiens), I) die Weisheit = übh. die Einsicht, Vernünftigkeit, Vernunft, der Verstand, die Klugheit (Ggstz. stultitia), non habet plus sapientiae quam lapis, Plaut.: quanta mea sapientia est, Plaut.: pro vestra sapientia, Cic. – u. bes. im Ggstz. zu furor (das Rasen), die Vernünftigkeit, das Bei-Verstande-Sein, in sapientiae aegritudine, bei Kranken, die ihre Sinne haben (Ggstz. in furoris morbo), Plin. 7, 171. – II) prägn., wie σοφία, die höhere Einsicht in den Wert u. Gang der Dinge, die Weisheit, Lebensweisheit, Philosophie, dah. auch v. der Staatskunst u. dgl., Cic.: sapientiae doctores, Tac. – m. obj. Genet., ceterarum rerum, in den übrigen Dingen, Cic.: constituendae civitatis, Cic. – Plur., virtutes ebullire et sapientias, mit allerlei Tugend und Weisheit (Tugend- u. Weisheitsregeln) um sich werfen, Cic. Tusc. 3, 42. – ➳ arch. Genet. sapientiai, Plaut. mil. 236.

sapientia [CL] 1 soundness of mind, reason. sed quae est ejus ~ia, qui se ipsum ignorat? ‥ si autem fuerit malus, vera omnino ~ia privatus tantis urgebitur doloribus, ut non solum insipiens, verum omnino fiat et amens Simil. Anselmi 59; ~ia solius est anime, quam tamen anima exercere non potest nisi corpus subjectum inveniat Quaest. Salern. B 280. 2 soundness of judgement or understanding, wisdom; b (in pl.). c wise saying. d wisdom (personified, in quot. w. ref. to Wisdom of Solomon; v. et. 3f infra); e (as form of address). in sex milia autem annorum concordant omnes apparuisse Dominum; quamvis Scotti concordare nolunt, qui ~ia [v. l. ~iam] se existimant habere, et scientiam perdederunt Theod. Laterc. 4; in me multigena sapientia constat habunde, / nec tamen illud scire quid est sapientia possum Hwætberht Aen. 33 (Scetha) 1; ~ia igitur, quam omnes et in hac vita non viliter amant, tanta in futura vita bonis erit, ut eorum que scire voluerint nihil sit quod ignorent Eadmer Beat. 8; de quadriformi ~ia, carnis, legis, mundi et principum mundi, quam vera Dei sapientia stultam fecit J. Ford Serm. 23 incip.; ‘ ~iam [ME: richtwisnesse]’ inquit ‘oportet esse rigidam’. et sic crudelitatem colorat colore ~ie AncrR 100; amorem namque librorum amorem ~ie constat esse R. Bury Phil. 15. 191. b virtus autem sciendi est virtus contemplativa qua in homine generantur ~ie per intuitionem eorum que supra ipsum sunt J. Blund An. 336; a vi contemplativa sunt ~ie et a vi activa perficiuntur mores Ib. 351; de nobilitatibus, ~iis, et prudenciis regum Milemete Nob. 1. c ‘dic modo michi ~ias, quas michi vendere velis’. et ille: ‘domine, prima ~ia est ista: quicquid agas prudenter agas, et respice finem ‥’ G. Roman. 431. d illa proverbialis aula, cujus architecta et opifex ~ia Salomone attestante legitur extitisse Aldh. Met. 2; c798 ipsa quoque ~ia per Salomonem dixit: ‘qui abscondit scelera sua ‥’ Alcuin Ep. 138; memorat quid provida cunctis terra matre satis clamat Sapientia dicens / ‥ Wulf. Swith. I 801; ubi adducit scripturam Proverbia octava ad eandem materiam, que dicit loquens in persona ~ie ‥ J. Foxton Cosm. C. 70 d. 1. 2. e 798 nihil de vestrae ~iae profundissimis quaestionibus temere audemus respondere Alcuin Ep. 155; quod a clericis in grave scandalum factum esse cognoscitur, apostolicae ~iae discretione ad pacem revocetur Anselm (Ep. 340) V 278. 3 (theol., spiritual or divine) wisdom. b (~ia divina) theology. c (personified, w. ref. to Christ or the Lord); d (w. ref. to the church of Hagia Sophia in Constantinople); e (as a saint's name); f (w. ref. to Wisdom literature in the Bible); g (in title of book). c787 placeant spiritalis ~iae solacia Alcuin Ep. 4; quas si divina ~ia ‥ non adderet, fieret ‥ deformitas ‥ et Deus in sua dispositione videretur deficere Anselm (CurD II 15) II 73; verum omnium secreta cordium scrutans ~ia Dei nequitiam ejus attendit Eadmer Wilf. 50; emule nimirum eterne illius ~ie, que fecit que futura sunt J. Ford Serm. 13. 3; Dei plena potentia, infinita ~ia, perfecta bonitas (Berachus 1) VSH I 75. b c717 nitaris ‥ vere pulchritudinis venustatem adquirere, id est divinam ~iam Bonif. Ep. 9; Deus omnipotens eum expertem divinae ~iae et liberalium artium fecisset Asser Alf. 76; Dominus ‥ Robertus episcopus Lincolniensis et frater Adam de Marisco, majores clerici de mundo, et perfecti in ~ia divina et humana Bacon Tert. 75. c Christe Deus, summi virtus, sapientia Patris Alcuin SS Ebor 1; ipse est summa ~ia et summa ratio, in qua sunt omnia quae facta sunt Anselm (Man. 34) I 53; vere mirabile et inscrutabile consilium tuum, o ~ia Dei, Domine Jesu J. Ford Serm. 84. 5; quod ~iam Dei Patris intuetur fecisse R. Bury Phil. 16. 207. d Justinianus (hic ‥ fecit in Constantinopoli aecclesiam Divinae ~iae, id est Domino Christo, quam Agiam Sophiam cognominavit ‥ ) W. Malm. GR IV 356. e requiescit in aecclesia sua ‥ sancta ~ia cum tribus filiabus W. Malm. GR IV 352. f pauca tantum de ~ia Salomonis Gildas EB 62; in libro ~ie, ‘vinum apostatare ‥’ Osb. Glouc. Deriv. 32; juxta ~ie verbum: ‘regnum a gente ‥’ P. Blois Ep. 67. 212C; a kalendis Augusti, usque ad kalendas Septembris, legatur Salomon, id est ~ia Obs. Barnwell 66; secunda pars Biblie; in qua quatuor libri Regum ‥ liber ~ie, Ecclesiasticus Meaux III lxxxiv; ~ie sexto sic dicitur ‥ Ockham Dial. 780. g Alexandri Neckam de laudibus divinae ~ie distinctio prima Neckam DS incip. p. 357; a1332 Hugo de ~ia Christo et ~ia Christi vel de anima Christi Libr. Cant. Dov. 35. 4 (collect.) members of the national council, the witan; the council itself, the witengamot. c1102 convocato itaque comitum procerumque necnon et cetere nobilitatis ~ieque totius Anglie concilio ‥ (Cons. Cnuti) GAS 618; c1114 [Cnudus] omnem regnorum ejus ~iam, meritorum potius quam personarum estimatione, quanta potuit sollicitudine congregare curavit (Quad.) Ib. 532.

săpĭentĭa, (8) æ, f. (sapiens), ¶ 1 intelligence, jugement, bon sens, prudence : Cic. Marc. 7 ; Dej. 4, etc. ¶ 2 sagesse (σοφία) : Cic. Leg. 1, 58 ; Læl. 7 ; 20 ; 30, etc.; quod hæc esset una omnis sapientia, non arbitrari se scire quod nesciat Cic. Ac. 1, 16, [il disait quʼà son avis Apollon lʼavait appelé le plus sage des hommes] parce que la sagesse par excellence consiste à ne pas croire quʼon sait ce quʼon ne sait pas || [avec gén.] ceterarum rerum Cic. CM 4, sagesse sur tout le reste, à tous les autres points de vue || pl., Cic. Tusc. 3, 42 ¶ 3 science, savoir [en général, avec idée de sagesse, de prudence habile] ; [en part.] philosophie : Cic. de Or. 2, 5 ; 2, 144 ; 3, 56 ; Off. 2, 5 ; Fin. 1, 42 || [avec gén.] constituendæ civitatis Cic. de Or. 2, 154, la science politique, cf. Cic. de Or. 3, 59.

sapientia, ae f (sapiens) verstand, inzicht, slimheid; (levens)wijsheid, filosofie.

sapientia , ae. f.
明智。見識。賢。窮理。分味。

Suggest a Translation
See an image

, Christus. Rupertus lib. 10. de Divin. Offic. cap. 15 : Filium Dei dicimus veram et incommutabilem Sapientiam, per quam universam condidit creaturam. Vigilius Tapsensis lib. 2. contra Palladium cap. 6. ubi de Christo : Sapientia appellatur, quia de corde Patris adveniens, arcana cœlestia credentibus reseravit. Sed hæc nota. , interdum dicitur Spiritus sanctus. Rufinus Palæstinæ provinciæ Presbyter in Libello Fidei cap. 1 : Quod unus est Deus, habens verbum substantivum æquale per omnia sibi, similiter et Sapientiam substantivam æqualem sibi per omnia, etc. Et cap. 10 : Quod autem in Sapientia et cum Sapientia, hoc est, cum Spiritu sancto, Deus omnia facit, etc. Ita Theophilus Antiochenus lib. 2. ad Antolycum, Irenæus lib. 4. cap. 17. et 37. et aliquot alii.

sapientia ae, f

sapiens, good taste, good sense, discernment, discretion, prudence, intelligence, forethought: sedulo Moneo, quae possum, pro meā sapientiā, T.: re enim iniquum est, sed tuā sapientiā fit aequissimum: maiorum: sapientia prima (est), Stultitiā caruisse, H.: Insaniens, H.: virtutes ebullire et sapientias, maxims of wisdom. —Wisdom, philosophy, perfection of intellect and character: sapientia est rerum divinarum et humanarum scientia: sapientia, quae ars vivendi putanda est: pro vestrā sapientiā: ceterarum rerum tua, in other things.—A science: ista Scaevolarum, i. e. the science of jurisprudence: audaciā pro sapientiā uti: constituendae civitatis, i. e. statesmanship.

sapientia

Saved

Recent