sapor
sapor, a taste, relish, flavor, savor
- Lit., a taste, relish, flavor, savor (objectively of the taste inherent in a thing; whereas gustatus is used subjectively, of the taste experienced by him who eats or drinks; class.), Lucr. 2, 679; cf.: si quem forte inveneritis, qui aspernetur oculis pulchritudinem rerum, non odore ullo, non tactu, non sapore capiatur, excludat auribus omnem suavitatem, Cic. Cael. 17, 42: ut mel, suo proprio genere saporis, dulce esse sentitur, id. Fin. 3, 10, 34: in os salsi venit umor saepe saporis, Lucr. 4, 222; 2, 401: asper in ore sapor (amelli), Verg. G. 4, 277: tardus, id. ib. 2, 126: asper maris, Plin. 2, 100, 104, § 222: vini, id. 24, 9, 38, § 60: asperrimus, id. 14, 2, 4, § 22: dulcis, Hor. C. 3, 1, 19: odoratus et jucundus, Plin. 26, 8, 50, § 83: austerus, id. 25, 5, 20, § 45: tristi poma sapore, Ov. Tr. 4, 6, 12.—In plur., Lucr. 2, 430; 2, 504; Hor. S. 2, 4, 36; Plin. 11, 37, 65, § 174; 8, 51, 77, § 209; 15, 27, 32, § 106 al.—
- B Transf. (poet. or in post-Aug. prose).
- 1 Subjectively for gustatus, a sense of taste, a taste which a person has of any thing: an poterunt oculos aures reprehendere? an aures Tactus? an hunc porro tactum sapor arguet oris? ... Seorsus sapor oris habet vim, Lucr. 4, 487 sq.: aliis aliud taetrius esset orisque sapori, id. 2, 511.—
- 2 Concr. (mostly in the plur.), that which tastes good, a dainty, delicacy, Tib. 1, 7, 35; Verg. G. 4, 62; Plin. 9, 17, 29, § 63; 12, 1, 2, § 4.—In sing.: et tunsum gallae admiscere saporem, i.e. juice, Verg. G. 4, 267.—
- 3 A smell, scent, odor, Plin. 32, 10, 39, § 117.—
- II Trop.
- 1 Of style: vernaculus, i.e. taste, elegance, Cic. Brut. 46, 172; Arn. 3, p. 108: Atticus, Quint. 12, 10, 75; cf. id. 6, 4, 107: sermo non publici saporis, of uncommon elegance, Petr. 3, 1.—
- 2 Of conduct: homo sine sapore, without refinement, Cic. post Red. in Sen. 6, 14.
sucorum sumunt saporem / si verminant per vaporem(
frutex ‥ redolens ut cypressus, aspero ~ore
quis hominum dulcibus perfruitur cibis sine ~ore [gl.: ] salis?swæcce
expositus ‥ / ‥ aquis utriusque saporis
oculis speciem panis pretendit, palato ~orem panis ingessit
habet enim amarus ~or fieri ex multo calore et non multo humore, dulcis autem ex multo humore et non multo calore
inveniuntur ‥ boni pisces ‥ sunt valde boni ~oris et deliciosi ad manducandum [ME: ]they are goode and sevoury
spei caelestis ‥ ~orem praegustans
quisquis enim hujus vitae ~orem gustaverit, amaritudinem mortis evitare nequit
~or dilectionis nec oculis nec auribus agnoscitur
hinc Anglae poteris musae gustare saporem
sapiencia dat operibus nostris ~orem [ME: ] sine qua opera nostra Deo sunt insipidasavur
pisces ‥ sumantur cum viridi ~ore [gl.: ], cujus materia sit salgea ‥ serpillum, et alea cum pipereverte sause
da juxta morem, dextra preeunte, saporem [gl.: salsamentum ]
historias condire graves disgressio morum / cernitur ut condit fercula secta sapor
item debet G. Radix et invenire ‥ ~ores in coquina, sc. crocum, piperem, cuminum, allea, et oleva
~ores,stencas
- 1. smaak [amarus; dulcis; tardus nasmaak; vini]; geur;
- 2. smaak(zin) [oris];
- 3. (meton.) (a) (poët.; postklass.) lekkernij, delicatesse; ➤ saporibus palatum suum delectare; (b) (Verg.) plur. geurende kruiden;
- 4. (metaf.) smaak, verfijning (in de manier v. doen en spreken) [vernaculus].
Ipso die ab Armario reficimur, unum tamen generale piscium, et Saporem cum copia boni vini.Alibi :
Quotiens habemus ova elixa, toties debemus habere Saporem, excepto ad cœnam.Ceremoniale Roman. lib. 1. sect. 1 :
Cum salsamentis, Sapore, caseo, herbis crudis etc.
Salem, allia et Saporem sinapis dabit eisAt vero(infirmis) cellararius. Alios vero Sapores infirmarius dabit.
Saveur, pro
Assaisonnement, sauce, Condimentum, legitur in Vita S. Ludov. edit. reg. pag. 351 :
Li sainz roi demanda au mesel duquel il voudroit aincois mengier, ou des gelines ou des perdriz, et il respondi des perdriz ; et li benoiez rois li demanda à quele Saveur ; et il respondi que il les vouloit mengier au sel.Hinc
Ensoudrer, pro Assaisonner, Condire, nostri dixerunt. Lit. remiss. ann. 1385. in Reg. 127. Chartoph. reg. ch. 265 :
Comme Jehan de saint Germain escuier se feust courouciez que le tavernier leur avoit mal appareillié et Ensoudré leur poisson, que ilz devoient mengier, etc.Vide supra Adsaporare.
Savourer. Epist. Cyricii Episc. ad Ildephonsum inter Conc. Hispan. tom. 2. pag. 533 :
Memoratus sum vestri muneris, quod cum ardua intentione percurrerem, ac mentis acie defixa universa quæ in morem pigmentorum redolentia exstabant, Saporare conarer.
Per epiphaniam Christus in nuptiis aquas Saporavit in vinum.Conc. Toletan. XI. inter Hispan. tom. 2. pag. 661 :
Sed sensibus sanæ intelligentiæ reperiantur instructi, ut in disserendo præcipue hujus sanctæ Trinitatis arcano plus evidentia quam eloquentia eos efficiat Saporatos.
Et ventigiata a calice potione petita benedictione Adsaporet qui miscuit.Infra :
Et item secundum suum numerum unicuique mensæ, signato item ab Abbate vase, et cum benedictione Adsaporato, mixtum ei ministrent, et ipsi in ultimo bibant.
Sanguis temperatior est omnibus elementis et Saporosior.
- SAP-, a taste, relish, flavor, savor(as a quality of things): non odore ullo, non sapore capi: ut mel, suo proprio genere saporis, dulce esse sentitur: tardus, V.: tristi poma sapore, O.: ratio saporum, H.—A dainty, delicacy: huc iussos adsperge sapores, V.: et tunsum gallae admiscere saporem, i. e. juice, V.—Fig., of style, taste, elegance: vernaculus.—Of conduct: homo sine sapore, without refinement.
-
…ego tamen meminero quod videatur ei summum bonum. non enim verbo solum posuit voluptatem, sed explanavit quid diceret saporem inquit et corporum complexum et ludos atque cantus et formas eas quibus oculi iucunde moveantur. num fingo, num…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…itaque ait vehementer errare eos qui dicant ab Academia sensus eripi, a quibus numquam dictum sit aut colorem aut saporem aut sonum nullum esse, illud sit disputatum, non inesse in iis propriam quae nusquam alibi esset veri et…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…voluptas suavitate auditus animum deleniens ; et qualis est haec aurium, tales sunt oculorum et tactionum et odorationum et saporum, quae sunt omnes unius generis ad perfundendum animum tamquam inliquefactae voluptates. iactatio est voluptas gestiens et se efferens…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…multaque facimus usque eo dum aspectus ipse fidem faciat sui iudicii. quod idem fit in vocibus in odore in sapore, ut nemo sit nostrum qui in sensibus sui cuiusque generis iudicium requirat acrius. Adhibita vero exercitatione et arte…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…Brutus, de quo multa Lucilius Isto ipso ; sed Tincam non minus multa ridicule dicentem Granius obruebat nescio quo sapore vernaculo ; ut ego iam non mirer illud Theophrasto accidisse, quod dicitur, cum percontaretur ex anicula quadam quanti…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…vi sua et sentimus et appellamus bonum. ut enim mel, etsi dulcissimum est, suo tamen proprio genere saporis, non comparatione cum aliis dulce esse sentitur, sic bonum hoc, de quo agimus, est illud quidem…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…mens, nisi id agat et adsit. quid, quod eadem mente res dissimillimas comprendimus, ut colorem, saporem, calorem, odorem, sonum quae numquam quinque nuntiis animus cognosceret, nisi ad eum omnia referrentur et is…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…ob rem si quem forte inveneritis qui aspernetur oculis pulchritudinem rerum, non odore ullo, non tactu, non sapore capiatur, excludat auribus omnem suavitatem, huic homini ego fortasse et pauci deos propitios, plerique autem iratos putabunt…
Cicero, pro Caelio
-
…non putares. Cum hoc homine an cum stipite in foro constitisses, nihil crederes interesse sine sensu, sine sapore, elinguem, tardum, inhumanum negotium, Cappadocem modo abreptum de grege venalium diceres. idem domi quam libidinosus…
Cicero, post Reditum in Senatu
-
…ne quis me putet fingere dicis haec nec equidem habeo, quod intellegam bonum illud, detrahens eas voluptates quae sapore percipiuntur, detrahens eas quae rebus percipiuntur veneriis, detrahens eas quae auditu e cantibus, detrahens eas etiam quae…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes