scopulus
scopulus, a projecting point of rock, rock, cliff, crag, shelf, ledge
- I Lit. (mostly poet.; not in Cic., but v. infra, II.; cf.: rupes, cautes), in the sea: ut pars (remigum) ad scopulos allisa interficeretur, Caes. B. C. 3, 27 fin.; id. B. G. 3, 13; Poët. ap. Cic. de Or. 3, 41, 166; Verg. G. 3, 261; id. A. 1, 145; 5, 270; Ov. M. 4, 524; 9, 592: frequentes, Juv. 13, 246: vomentes aequor, Luc. 6, 24: immanes, Ov. M. 14, 182; cf. of a promontory, Hor. C. 1, 3, 20; Ov. F. 4, 419: scopuli errantes, of the Symplegades, Val. Fl. 3, 621; 4, 681.—On land: scopuli rupesque cavae, Verg. G. 3, 253; id. A. 4, 445; 12, 531; Sil. 10, 263; Stat. Th. 7, 665; Val. Fl. 6, 632; of the cavern of Cacus, Verg. A. 8, 192: scopulus Mavortis, of the Areopagus, Ov. M. 6, 70: his inmobilior scopulis, of a man hard to move, id. ib. 13, 801: scopulis surdior, Hor. C. 3, 7, 21; cf.: ferrum et scopulos gestare in corde, Ov. M. 7, 33: natus es e scopulis, id. Tr. 3, 11, 3.—
- II Trop., a rock, = a difficulty, danger, harm, evil, etc. (freq. in Cic.; also commended by him as a figure): cum neque Musarum scopulos quisquam superarat, Enn. ap. Cic. Brut. 19, 76 (Ann. v. 223 Vahl.): qui te ad scopulum e tranquillo inferat, Ter. Phorm. 689: Syrtim patrimonii scopulum libentius dixerim, Cic. de Or. 3, 41, 163: nec tuas umquam rationes ad eos scopulos, appulisses, ad quos Sex. Titii afflictam navem et in quibus C. Deciani naufragium fortunarum videres, id. Rab. Perd. 9, 25; id. de Or. 2, 37, 154; id. Rosc. Am. 29, 79: in scopulos vitae incidere, id. Consol. Fragm. 2 (9.9 PHI), p. 489 Orell.: (Piso et Gabinius) geminae voragines scopulique rei publicae, id. Pis. 18, 41; cf. Flor. 4, 9, 1: (Pompeius) Ille tremor Ponti et piratarum scopulus, Petr. poët. 123, 240: commeatum publicum in scopulos annonae impingere, Quint. Decl. 12, 22: cujus tribunal scopulus reorum dicebatur, Val. Max. 3, 7, 9: e scopulo cadere, to be ruined, Amm.30, 5, 10.
teretes ‥ ~orum [gl.: i. ~a saxa eminentia in mari, ] glareas et rotundos scruporum lapillulos de arenosis litorum sablonibus ‥ in rubicundas gemmarum congeries ‥ convertitstanrocca
~um concavatum [v. l. ~us concavatus ] fluctibus de mare erumpens
quiddam videntes ad modum ~i paulisper a ponte erecti(
celerem irruptionem situs oppidi [Danfronti ] denegabat omni robore ‥ ; cum ~orum asperitas pedites etiam deturbaret
Pentybersrok maximus ~us in aqua Severn
puppes jactantur turbinibus et inter fluctuosos ~os ac infernos gurgites pendula prora subitam minatur voraginem
absentia gubernaculi impellit navem in ~os
compellente ventorum violentia ‥ modo ad ~os allidere, nunc ad infima opprimendo dimergere festinabant
se tamquam ~um ita fugere insolens atque infrequens verbum
Ausoniae parrochias quam glaciales Alpium saltus praeruptis ~orum [gl.: i. petrarum, i. saxorum eminentium, ] cautibus cinguntstanrocca , torra
civitas [Antiochia ] est maximo muro circumdata, montem etiam menibus complexa. ‥ sexaginta milia in arcem urbis per ~os ascendere
inter Scillam ‥ et barathrum voraginis navigantes ad portum coenubialis vitae ‥. sine discrimine ~orum sanctae conversationis habitum patentes
si ‥ divinus favor arriserit et me preter ~os confragosi sermonis evexerit
coarctor ‥ undique et quasi de ~o ad ~um impulsu rationis allidor
de ‥ Jude proditoris in ~o marino positione
ne ‥ ad Sille ~as ratis nostre proram confringamus
Naboth / ‥ occubuit scopulorum grandine vasta [cf. ]: lapidatus est Naboth III Reg. xxi 15
petra, lapis, saxum, populus [l. scopulus ], silicesque, lapillas
nec glus lentescens murorum moenia pangit / nec durus scopulus calcis compage quadratur
- 1. (poët.) rots, bergtop [Mavortis = de Areopagus in Athene];
- 2. klip, rif; ➤ ad -os allidi, affligi; -i errantes;
- 3. (metaf., in een vergelijking) (a) (poët.) ter aanduiding v. hardvochtigheid: ➤ -os et ferrum in corde gestare; e -is natus gevoelloos, hardvochtig; (b) (poët.) ter aanduiding v. trots: ➤ -is ferocior; (c) als symbool v. iets gevaarlijks, rampzaligs of moeilijks;
- 4. (meton., v. personen) vernietiger [rei publicae; piratarum (v. Pompeius)].
Cognita factione, Præceptor eos cepit, ponens in Scopulis, et constringens, quia omnia sunt confessi.
Copulusvel
Copula, Pars scilicet forcipis, qua ambæ illius partes simul copulantur seu junguntur. Vide supra Copula 1. Acta B. Joan. Firm. tom. 2. Aug. pag. 463. col. 1 :
Accepit illud instrumentum ferreum, quo ignem aptamus, quod usitato vocabulo molles vocamus, et ipsum primum ad rectitudinem reduxit, et postea... sibi cinxit, et per illos Scopulos, quos molles in summitate consueverunt habere, unam extremitatem alteri sic immisit, ut circulus ipse ferreus circa corpus immobilis perduraret.
- , σκόπελος, a projecting point of rock, rock, cliff, crag, shelf, ledge: pars (remigum) ad scopulos adlisa, Cs.: detrudunt navīs scopulo, V.: Imminet aequoribus scopulus, O.: Qui vidit Infamīs scopulos Acroceraunia, promontory, H.: scopuli ruina, i. e. fallen roof (of the cave of Cacus), V.: Mavortis, the Areopagus, O.: His inmobilior scopulis, harder to move, O.: scopulis surdior, H.—Fig., a rock, cliff, ledge, stumbling-block, danger, difficulty: cum neque Musarum scopulos quisquam superarat: qui te ad scopulum e tranquillo auferat, T.: (Piso et Gabinius) geminae voragines scopulique rei p.
-
…Iovis rapidum iaculata e nubibus ignem, disiecitque rates evertitque aequora ventis, illum expirantem transfixo pectore flammas turbine corripuit scopuloque infixit acuto. Ast ego, quae divom incedo regina, Iovisque et soror et coniunx, una cum gente…
Vergil, Aeneid
-
…. namque ferunt olim Pagasae navalibus Argon egressam longe Phasidos isse viam, et iam praeteritis labentem Athamantidos undis Mysorum scopulis applicuisse ratem. hic manus heroum, placidis ut constitit oris, mollia composita litora fronde tegit. at comes…
Propertius, Elegies
-
…salis niveo spumata liquore tristificas certant Neptuno reddere voces, aut densus stridor cum celso e vertice montis ortus adaugescit scopulorum saepe repulsus. Atque his rerum praesensionibus Prognostica tua referta sunt. quis igitur elicere causas praesensionum potest etsi video…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…procorum epulis canuntur. Quid, nostri veteres versus ubi sunt quos olim Fauni vatesque canebant, cum neque Musarum scopulos. .. . nec doctis dictis studiosus quisquam erat ante hunc ait ipse de se nec mentitur in gloriando…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…pestem atque exsilium Sex. Titio attulisset in rostra atque in contionem attulisses, nec tuas umquam ratis ad eos scopulos appulisses ad quos Sex. Titi adflictam navem et in quibus C. Deciani naufragium fortunarum videres. sed in…
Cicero, pro Rabirio Perduellionis Reo
-
…, et istorum omnium summatim causas et genera ipsa gustavi. Valde hercule inquit Catulus timide tamquam ad aliquem libidinis scopulum sic tuam mentem ad philosophiam appulisti, quam haec civitas aspernata numquam est ; nam et referta quondam Italia Pythagoreorum…
Cicero, de Oratore
-
…aut impudentia et huic et ceteris magnam ad se defendendum facultatem dabit. sed quoniam emersisse iam e vadis et scopulos praetervecta videtur esse oratio mea, perfacilis mihi reliquus cursus ostenditur. duo sunt enim crimina una in muliere summorum…
Cicero, pro Caelio
-
…discesserit. restare tibi videbatur servorum nomen, quo quasi in portum reiectus a ceteris suspicionibus confugere posses ; ubi scopulum offendis eius modi ut non modo ab hoc crimen resilire videas verum omnem suspicionem in vosmet ipsos recidere intellegas .…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…, sed ex pluribus continuatis conectitur, ut aliud dicatur, aliud intellegendum sit neque me patiar iterum ad unum scopulum ut olim classem Achivom offendere. atque illud, erras, erras ; nam exsultantem te et praefidentem tibi repriment…
Cicero, de Oratore
-
…malletis. perturbatio istum mentis et quaedam scelerum offusa caligo et ardentes Furiarum faces excitaverunt. quem enim iste in scopulum non incidit, quod in telum non inruit quid est negare ausus aut potius quid non confessus quid enim illo…
Cicero, in Pisonem