sedes

priores sedes tenet Homerus
Homer holds the foremost seats num montes moliri sede sua paramus?
should we prepare to move mountains from their foundations?

sēdēs, is, f.: a seat of any kind, freq.; (meton.), an habitation, abode, dwelling (pl. for sing.), 2.634; destined or proper place, 2.232; foundation, 2.465; of the sea, bottom, 1.84; temple, shrine, 2.742; palace, 2.760; final resting-place, grave, tomb, 6.328; realm, 7.52. (sedeō)

sēdes, is (gen. plur. sedum, Cic. Sest. 20, acc. to Prisc. p. 771 P.: sedium, from form sedis, Liv. 5, 42 Drak. N. cr.; Vell. 2, 109, 3), f. [sedeo, q. v.], a seat (freq. and class.).

• I Lit., that on which one sits, a bench, chair, throne, etc.
• • A In gen.: in iis sedibus, quae erant sub platano, Cic. de Or. 1, 7, 29: haec sedes honoris, sella curulis, id. Cat. 4, 1, 2: sedes honoris sui, Liv. 9, 46, 9; cf.: ceteros (senatores) in sedibus suis trucidatos, id. 5, 41 fin.: in sedes collocat se regias, Liv. Andron. ap. Non. 127, 31; so, regia, Liv. 1, 47: positis sedibus consederunt, id. 42, 39 fin.: bis sex caelestes, medio Jove, sedibus altis sedent, Ov. M. 6, 72; cf.: media inter deos sedes, Plin. Pan. 52, 1: in saxo frigida sedi, Quamque lapis sedes, tam lapis ipsa fui, Ov. H. 10, 50.—In the plur. also of the seat of a single person: tibi concedo meas sedes, Cic. Div. 1, 46, 104 (cf. infra, II. β).—Poet.: non si priores Maeonius tenet Sedes Homerus, the foremost seat, the first rank (the fig. borrowed from the rows of seats in the theatre), Hor. C. 4, 9, 6.—
  • B In partic., in the elder Pliny, the seat, fundament, Plin. 22, 21, 29, § 61; 22, 25, 70, § 143; 23, 3, 37, § 75; 23, 4, 41, § 83; 26, 8, 58, § 90; 32, 9, 33, § 104.—
• II Transf., in gen., of a place where one stays, a seat, dwelling-place, residence, habitation, abode, temple, etc. (the prevailing signif.; syn.: domicilium, locus, habitatio).
• • • • • α Sing. (used alike of the residence of one or more persons): hi coetus (hominum) hac, de quā exposui, causā instituti sedem primum certo loco domiciliorum causā constituerunt, quam cum locis manuque sepsissent, ejusmodi conjunctionem tectorum oppidum vel urbem appellaverunt, Cic. Rep. 1, 26, 41: sentio te sedem etiam nunc hominum ac domum contemplari (i. e. terram), id. ib. 6, 19, 20; so, hanc sedem et aeternam domum contueri, id. ib. 6, 23, 25: in hanc sedem et domum suam, id. ib. 6, 25, 29; id. Par. 3, 2, 25; cf.: eam sibi domum sedemque delegit, in quā, etc., id. Clu. 66, 188: haec domus, haec sedes, haec sunt penetralia magni Amnis (sc. Penei), Ov. M. 1, 574: in omni sede ac loco ferrum flammamque metuemus, Cic. Mur. 39, 85; so (with locus) id. Agr. 2, 17, 46: nec veni, nisi fata locum sedemque dedissent, Verg. A. 11, 112: illum actum esse praecipitem in sceleratorum sedem atque regionem, Cic. Clu. 61, 171: in Italiā bellum gerimus, in sede ac solo nostro, Liv. 22, 39: ea res Trojanis spem adfirmat tandem stabili certāque sede finiendi erroris, id. 1, 1, 10: crematā patriā domo profugos sedem quaerere, id. 1, 1, 8; 10, 10, 10; 38, 16, 13; 39, 54, 5; 40, 38, 4: Orestis liberi sedem cepere circa Lesbum insulam, Vell. 1, 3, 1: ultra hos Chatti initium sedis ab Hercynio saltu incohant, Tac. G. 30; id. A. 3, 73; 13, 54; Curt. 9, 4, 2; Plin. 2, 107, 111, § 246: modo Graecis ultro bellum inferebamus: nunc in sedibus nostris propulsamus illatum, Curt. 4, 14, 21: non motam Termini sedem (just before: in Termini fano), Liv. 1, 55; cf.: quod Juppiter O. M. suam sedem atque arcem populi Romani in re trepidā tutatus esset, id. 5, 50: statim regis praetorium petunt, in ipsius potissimum sede morituri, Just. 2, 11, 15: (ulmus) nota quae sedes fuerat columbis, Hor. C. 1, 2, 10 et saep.—Poet.: sedes scelerata, for sceleratorum, i. e. the infernal regions, Ov. M. 4, 456; cf.: Tibur Sit meae sedes utinam senectae, Hor. C. 2, 6, 6: talia diversa nequicquam sede locuti, place, spot, Ov. M. 4, 78.—
        • β Plur. (in good prose usually only of the dwellings of several): qui incolunt eas urbes non haerent in suis sedibus, Cic. Rep. 2, 4, 7: eorum domicilia, sedes, etc., id. Fam. 13, 4, 3; cf.: ut (Galli) aliud domicilium, alias sedes petant, Caes. B. G. 1, 31: sedes habere in Galliā, id. ib. 1, 44: reverti se in suas sedes regionesque simulaverunt, id. ib. 4, 4: quae gens ad hoc tempus iis sedibus se continet, id. ib. 6, 24; cf. id. ib. 4, 4 fin.: novas ipsi sedes ab se auctae multitudini addiderunt, Liv. 2, 1: qui profugi sedibus incertis vagabantur, Sall. C. 6, 1; cf. id. J. 18, 2: (deūm) sedes nostris sedibus esse Dissimiles debent, Lucr. 5, 153; so, divum, deum sedes, id. 3, 18; 5, 146; 5, 1188; Hor. C. 3, 3, 34; cf.: sedes sanctae penatium deorumque larumque familiarium, Cic. Rep. 5, 5, 7: deos ipsos convulsos ex sedibus suis, Liv. 38, 43: discretae piorum, Hor. C. 2, 13, 23: silentum, Ov. M. 15, 772: animalia ad assuetas sibi sedes revertuntur, Quint. 11, 2, 6.—Of the dwelling of a single person (cf. supra, I. A.): cur (Juppiter) suas Discutit infesto praeclaras fulmine sedes, Lucr. 6, 418: (Demaratus) in eā civitate domicilium et sedes collocavit, Cic. Rep. 2, 19, 34: immissum esse ab eo C. Cornelium, qui me in sedibus meis trucidaret, id. Sull. 6, 18; id. Div. in Caecil. 5, 19: patrias age desere sedes, i. e. patriam, Ov. M. 15, 22; cf.: Aeneam in Siciliam quaerentem sedes delatum, Liv. 1, 1, 4.—
  • B Esp.
  • • 1 Of the abode of the dead, a burial-place: ita Augustum in foro potius quam in Campo Martis sede destinatā cremari vellent, Tac. A. 1, 10: sedibus ut saltem placidis in morte quiescam, Verg. A. 6, 371; 6, 152.—
    • 2 Of the home of the soul, i. e. the body: prior, Ov. M. 15, 159: anima de sede volens Exire, id. ib. 11, 788. —
  • C In relation to inanimate subjects, that upon which any thing sits fast or rests, a seat, place, spot, base, ground, foundation, bottom, etc.
  • • • • α Sing.: hanc urbem (Romam) sedem aliquando et domum summo esse imperio praebituram, Cic. Rep. 2, 5, 10; cf. id. Prov. Cons. 14, 34: rupes caeduntur sedemque trabibus cavatae praebere coguntur, Plin. 33, 4, 21, § 74; 2, 38, 38, § 102: superbia in superciliis sedem habet, id. 11, 37, 51, § 138: num montes moliri sede suā paramus? to push from their place, Liv. 9, 3: Athon Pindumve revulsos Sede suā, Ov. M. 11, 555: patriam pulsam sede suā, Liv. 27, 34; cf.: voluptas mentem e suā sede et statu demovet, Cic. Par. 1, 3, 15 (v. also in the foll. β): ita mihi salvam ac sospitem rempublicam sistere in suā sede liceat, Aug. ap. Suet. Aug. 28; cf.: deus haec fortasse benigna Reducet in sedem vice, to its former state, Hor. Epod. 13, 8: Veios an Fidenas sedem belli caperent, the seat or scene of war, Liv. 4, 31; so, belli (bello), id. 28, 44, 15; Vell. 2, 74, 3; Tac. H. 1, 65; 3, 32; 3, 8; 2, 19; Suet. Galb. 10 al.: hilaritatis sedes, Plin. 11, 37, 77, § 198: neque verba sedem habere possunt, si rem subtraxeris, Cic. de Or. 3, 5, 19: affectus quibusdam videntur in prooemio atque in epilogo sedem habere, Quint. 6, 1, 51 (cf. in the foll. β): haec est sedes orationis, etc., id. 9, 4, 62: non ut de sede secundā Cederet aut quartā (iambus), Hor. A. P. 257: ut sola ponatur in summi boni sede (voluptas), Cic. Fin. 2, 12, 37: nec mens mihi nec color Certā sede manent, Hor. C. 1, 13, 6.—Of the site on which a city formerly stood: vetustissima sedes Assyriae, Tac. A. 12, 13; cf.: in eā sede, quam Palaetyron ipsi vocant, Curt. 4, 2, 4.—
        • β Plur.: coloni Capuae in sedibus luxuriosis collocati, Cic. Agr. 2, 35, 97: nonnumquam fracta ossa in suis sedibus remanent, etc.... fragmenta in suas sedes reponenda sunt, Cels. 8, 10: rursus in antiquas redeunt primordia sedes Ignis, Lucr. 6, 871; 4, 1041: dum solidis etiamnum sedibus astas, on firm ground, Ov. M. 2, 147: cum mihi ipsa Roma prope convulsa sedibus suis visa est, Cic. Pis. 22, 52: turrim convellimus altis Sedibus, Verg. A. 2, 465: totamque a sedibus urbem Eruit, id. ib. 2, 611: monstrabantur urbium sedes, Lyrnessi et Thebes, Curt. 3, 4, 10: haec tot gentium excita sedibus suis moles, id. 3, 2, 12; cf.: totum (mare) a sedibus imis Eurusque Notusque ruunt, Verg. A. 1, 84; Quint. 8, 6, 63; so, argumentorum, id. 5, 10, 20 (corresp. to loci); 5, 12, 17.

sēdēs, is, f. (sedeo), der Sitz, I) eig. u. übtr.: A) eig., der Stuhl, die Bank, der Thron usw., sedes honoris, sella curulis, Cic.: sedes regia, Liv., regalis, Augustin.: media inter deos, Plin. pan.: omnes in iis sedibus, quae erant sub platano, consedisse dicebat, Cic.: ad laevam eius capite velato sedem capere, Liv.: sedes ponere (setzen), Liv.: priores sedes (Ehrensitz) tenere, Hor.: in suis sedibus trucidari, Liv.: tibi concedo meas sedes (im Doppelsinn = meinen Sitz u. = meine Behausung), Cic. de div. 1, 104. – B) übtr.: a) der Sitz, Wohnsitz, die Wohnung, Behausung, der Aufenthalt, die Heimat, sceleratorum, Schelmensitz (in der Unterwelt), Cic.: ebenso scelerata, Ov.: sedes fundatur Veneri, Verg.: eam sibi domum sedemque deligere, Cic.: sedem certo loco domiciliorum causā constituere, Cic.: ad quaerendam sedem Alpes transgredi, Liv. – Plur., sedes sanctae penatium deorumque, Cic.: mediis in sedibus, Catull.: sedes discretae piorum, Hor.: Troiani, qui Aeneā duce sedibus incertis vagabantur, Sall.: aliud domicilium, alias sedes petere, Caes.: reverti in suas sedes regionesque, Caes.: non haerere in suis sedibus, Cic.: his sedibus sese continere, Caes.: in continentem sedes transferre, Liv.: sedes intrare silentum (der Stummen = der Toten in der Unterwelt), Ov. – Insbes., α) Standquartier der Soldaten, Veget. mil. 3, 4 in. Iustin. inst. 2, 11 pr. Cod. Theod. 6, 24, 2. Amm. 14, 2, 12 u.a. (u. dazu Lindenb.). – β) der Richterstuhl, die Gerichtsstelle, Cod. Iust. 3, 1, 14 u.a.: urbanae sedis apparitor, ibid. 12, 54, 2. – γ) Wohnplatz der Toten, Ruhestätte = Grab, ita Augustum in foro potius quam in campo Martis sede destinatā cremari vellent, Tac. ann. 1, 8: sedibus hunc refer ante suis et conde sepulchro, Verg. Aen. 6, 152 (u. so Verg. Aen. 6, 371): aeternam tibi sedem, Hermes, aramque dicavi, Anthol. Lat. 1284 M. – δ) die Behausung der Seele = der Leib, anima misera de sede volens exire, Ov. met. 11, 788: priore relictā sede, ibid. 15, 158 sq. – b) v. lebl. Subjj., der Sitz, Boden, Grund, die Grundfeste, der Platz, die Stätte, turrim convellimus altis sedibus, Verg.: mare totum a sedibus imis ruunt (venti), Verg.: ossa in suam sedem reponere, einrichten, Cels.: suis sedibus convulsa Roma, Cic., domus, Plin. ep.: montes moliri sede suā, Liv.: montem vellere sede, Sil. – sedes belli, Sitz, Schauplatz, Liv. u. Vell.: sedes orationis, Ruhepunkt, Quint.: neque verba sedem habere possunt, si etc., Cic. – II) meton., das Gesäß = der Hintere, Plin. 22, 61 u.a. Ps. Apul. herb. 87, 3. – ➳ Nom. Sing. sedis, Liv. 9, 23, 1 H.: Genet. Plur. sedum (vgl. Prisc. 7, 7. Prob. inst. 92, 1 u. 97, 18 K. Consent. 356, 2 K.), Cic. Sest. 45; de lege agr. 2, 51 M. Liv. 5, 42, 1; sedium, Vell. 2, 109, 3: seedes geschr., Corp. inscr. Lat. 1, 1006 u. 1166.

1 sedes v. caedes

2 sedes [CL] 1 place to sit or rest, seat. omnis, quaque via pergit, venit ut requiescat. / non mea sic via, non mihi sedes subditur ulla Hwætberht Aen. 10 (Sol) 2; þær we motun maxima regna / secan ond gesittan sedibus altis (Phoenix) ASPR III 112; hic tibi debetur ~es finisque laborum J. Sal. Pol. 382B; alter ‥ eversam navem ascendit ‥ certaruntque [piscatores] pro posse ne ~em adeptam violencia maris amitterent (Edm.) NLA II 670. 2 something made or intended for sitting on, seat (usu. w. implication of status). b king's throne. c bishop's or abbot's throne. d seat in a meeting or assembly. e seat as symbol of office or authority. fratribus ex alta resonet sacra lectio sede Alcuin Carm. 105. 3. 1; ibi ‥ ante ~em Dei et Agni isti ‥ coronam suam proicere J. Ford Serm. 82. 6; 1243 quod utraque sella fiat cum duabus ~ibus, et sella filie regis fiat cum quadam pulcra sambuca RGasc I 201b; 1263 quelibet navis in qua sunt houredes dabit pro quolibet remo j den. et pro ~e magistri ejusdem navis quatuor (AssizeR Shoreham) JustIt 912.  b accepit autem ~em sive regnum David dominus Bede Mark 242D; translato ergo ad caelestia regna Osualdo, suscepit regni terrestris ~em pro eo frater ejus Osuiu Id. HE III 14 p. 154; Lotharius ‥ tres filios habuit ‥ alterum autem Lotharium, cui ~em imperialem reliquit W. Malm. GR II 110; coronata ‥ regina ‥ ducetur ad solium suum sibi ex parte regis sinistra preparatum, quo solio ‥ regia ~es paululum erit superior Lib. Regal. f. 22b.  c sedetis legitime in sacerdotali ~e Gildas EB 73; emigrante autem episcopo Lundoniae, regio favore successit hic in ~e ejusdem pontificalis cathedrae V. Ed. Conf. f. 41v; en Rodbertus ejusdem [sc. cenobii] fundator et rector de ~e sua injuste fugatus Ord. Vit. III 5 p. 85; fulgent prelati cathedrali sede locati Garl. Hon. Vit. 79; 1317 pro factura ~is episcopi ad tascam Fabr. Exon. 85; in sedem solium rex struxit pontificalem Elmh. Cant. 92.  d nulloque recordante aliquem Cantuariensem archiepiscopum concilio Romano interfuisse, posita est ei ~es in corona W. Malm. GP I 54; 1198 Radulphus filius Jocelini habet ~em patris sui. Simon cum Barba habet ~em patris sui (Leic.) Gild Merch. II 137; 1227 Radulphus filius Roberti Albolt intravit et habet ~em patris sui per xij d. Rec. Leic. I 31; c1260 Eduardus Wodi sub ~e Walteri Wodi patris sui ‥ Andreas Scot sub ~e Galfridi Rustici de dono Alicie uxoris Walteri Cochela (Totnes) Gild Merch. II 240; 1412 filii ‥ dominorum, qui in parliamento regio ~em habeant StatOx 218.  e seniores Judaeorum, hoc est illi qui ~e magisterii sunt digni Bede Ezra 850D; consenuit postquam praefatus episcopus ille, / tunc alio vivens sedem concessit honoris / atque monasterium devoto corde petivit Alcuin SS Ebor 1210; 1203 constituit eum ballivum suum ‥ et, cum non tractaret homines suos sicut deberet, deposuit eum de ~e pretoria et exaltavit se ipsam CurR III 69. 3 (transf.): a seat of bodily organ, esp. eye socket. b cradle or seating (for a mechanism), framework. c bottom of valley. a unus [sc. oculus] enim penitus fuerat de sedibus orbis / obrutus Wulf. Swith. II 474; nec ‥ in humano corpore ‥ os sive nasus ubi oculi sunt, aut oculi ubi os seu nasus est, relictis ~ibus suis transferri desiderant Eadmer Beat. 10; utrique oculi suis ~ibus extirpati V. Kenelmi 16; contemplatur puerum ‥ speciosissimum ‥ duo sydera ‥ gestantem et ea oculorum ~ibus sibi imprimentem Ib. 22.  b 1427 solutis ‥ carpentariis ad emendendum ~es campanarum Ac. Churchw. Bath 37.  c “Patricii, laetare, Dominus enim misit me ad te ut ostendam tibi totam Hiberniam insulam de ~e que est in Rosina Valle”, que modo ~es Patricii nominatur (Rhyg. V. S. David 3) VSB 151; via que hactenus exercitui erat intemptata qua crebro acutissima juga et vallium humillime ~es ‥ nivibus compluuntur Ord. Vit. IV 5 p. 197. 4 place in which an individual lives, home, dwelling-place. b land holding (as dist. from dwelling). c natural home, habitat (of other things). d settlement, city; e (in place-name). ad amoena caelorum regna quasi ad propriam ~em tota festinaret ecclesia Gildas EB 9; australes Picti, qui intra eosdem montes habent ~es Bede HE III 4; placuit omnibus Anglos et Saxones e Germania evocandos, armis validos, ~ibus vagos W. Malm. GR I 4; jam duos opitulante Deo libellos edidi, quibus de restauratione ~is nostre et de tribus abbatibus nostris ‥ inserui Ord. Vit. V 1 p. 301; 1164 discessi instructus a vobis ut Parisius ~em figerem J. Sal. Ep. 134 (136 p. 12); cum esset sanctus Albeus in finibus illius regionis ‥ habebat ~em juxta mare (Albeus 45) VSH I 63.  b si homo siþcundus fugetur, profugio domus, non erit ipsius ~is [AS: næs ðære setene] (Quad.) GAS 119.  c quamdiu enim [apis] antiquas inhabitare ~es [gl.: wununga] ‥ decreverit Aldh. VirgP 6; ignis ‥ continuo naturalem sui ~em super aera quaerit Bede NR 195; pessima Erinis inventa sibi ~e in cordibus pestilentum debachatur Ord. Vit. XII 33 p. 438; cum et pisces in originalis ~is profunditate demergantur ‥ Ad. Scot TGC 820B; veni huc ad supercilium montis ‥ ecce posita est in eis bestie ~es Hon. Inev. 1220A; spiritus vero nequitie ‥ illas ~es suas occupare J. Ford Serm. 87. 7.  d ad excelsae sublimia culmina Uuentae / ‥ / vendidit urbano praefatae sedis alumno Wulf. Swith. II 83; occasiones inimiciciarum ab iniquis querebantur, ut mutuis conflictibus finitime ~es frequentarentur Ord. Vit. VIII 4 p. 290.  e 1559 Johannem eadem permissione commendatarium ~is Animarum [i. e. Soulseat, Galloway] Conc. Scot. II 145. 5 a (of heaven as dwelling-place of God or the blessed). b (of hell as dwelling-place of the devil or the damned). a a caelesti ~e de sinu Patris non recessit Theod. Laterc. 21; attamen ad caeli scandunt spiracula sedes Aldh. VirgV 2347; secreta Deo regnaris ditissima campis beata nimis, sereno in cardine ~is Burginda; tribuat cui praemia Christus / mitis in aeternum felici in sede polorum Alcuin Carm. 99. 11. 13; cum sanctis lucemque mihi concede perhennem / sedibus in superis, ubi lux tua splendet in evum Wulf. Swith. I 1574; novissime ‥ animam creavit et in sua ~e omnes animas ab initio creatas et simul locavit, id est in circulo lune Bern. Comm. Aen. 119.  b non herebi ~es animam meam tenebit, non foeda facies profundi ditis animam meam terrebit Osb. V. Dunst. 43. 6 (of tomb, resting-place of dead). quando protomartyr Abel corpore quidem ~em sepulchri, anima vero gaudium vitae perennis intravit Bede Gen. 38C; aiunt ‥ filium successorem genitoris tulisse exuvias et in novo monasterio quieta ~e composuisse W. Malm. GR II 124; Edgitha Wiltunense cenobium ~em ossuum suorum ‘dulcibus exuviis ornat, amore fovet’ Ib. II 218. 7 place, occupied position. b site or location of building or other structure. c seat or centre of an activity. d seat of an emotion, appetite, or sim.. e (phil., ~es argumenti) basis for constructing an argument, ‘topic’. oportebat ut nomen ejus ‥ velut cuncta sanctificans eximiam in ejus fronte ~em teneat Bede Tab. 478B; exploratoribus premissis de ~e barbarorum certior redditus, eosque repente adorsus incredibili strage cecidit W. Malm. GR II 121; sacrum ad pristinam ~em revehi saxum commonuit Ord. Vit. VI 10 p. 113; si visibilium montium immense moles de suis ~ibus transponerentur Bald. Cant. Commend. Fid. 599A.  b ~es molini (Oxon) DB I 157va; ~es piscariae ibi est (Yorks) DB I 310ra; nec unquam post primam instaurationem ‥ ~es Crulandiae religiosorum habitatione monachorum usque in hodiernum diem caruit Ord. Vit. IV 16 p. 280; 1199 abbas de Croxton’ non amovit ~em abbacie sue de Croxton usque ad Newebot’ CurR I 85; 1237 Willelmi ‥ qui suspensus fuit ad ~em castri de Bedeford’ Fees 614.  c praecordia ‥ puerorum ‥ inter ‥ sacrosancta altaria nefando ense ‥ laceravit, ita ut sacrificii caelestis ~em purpurea ac si coagulati cruoris pallia attingerent Gildas EB 28.  d in pectore cogitationum ~es est Bede Tab. 400A; est investigandum hoc arbitrium et haec libertas unde agitur, ubi ~es est justitiae Anselm (Praesc. 1. 6) II 256; putasne nos praeter summam veritatem omnes ~es invenisse veritatis? Ib. (Ver. 6) I 183; sapientia que in cerebro ~em habet Bern. Comm. Aen. 47; sane quod mulieribus luxurie ~es in umbilico sit J. Ford Serm. 69. 1; debilis vero factus [visus], cum jam in tenebris offenditur, omnino frustratus ad suam ~em sine efficacia redit Quaest. Salern. P 102; sanguis naturalis est ‥ ~es anime et ipsius contentivus Bart. Angl. IV 7.  e voluminibus ‥ topicorum, que ‥ sic dicta sunt quoniam topos continent, i. e. locos qui sunt argumentorum ~es J. Sal. Met. 909A; ? 1166 qui argumentorum multiplices locos et ~es credit et virtutum nullos ‥ non dialeticus, immo nec philosophus est Id. Ep. 181 (182); est ‥ aliquid dubium ‥ ex translatione, ut cum locum ‘argumenti ~em’ appellat Tullius Balsh. AD rec. 2 109; locus [dialecticus] est ~es argumenti, vel id a quo conveniens elicitur argumentum Shirwood Log. 247. 8 (~es regni or sim.) capital, seat of government. b (~es episcopatus or sim.) seat of bishopric. denique post mortem sacratis ossibus ornat / sedem Augustorum, qua nunc monarchia mundi / post Romae imperium sub caeli culmine regnat Aldh. VirgV 522; principalis ~es regni ad Earnulf juste et merito provenit Asser Alf. 85; cum rex gloriosus ‥ esset aliquando in ~e sua regia secus ecclesiam beati Petri apostoli Osb. Clar. V. Ed. Conf. 9; Bertarith ‥ in civitate Mediolanensi ~em habuit regni Ord. Vit. V 9 p. 347; civitas Londonie regni Anglorum ~es W. Fitzst. Thom. prol. 2.  b pulsus est idem antistes a ~e sui episcopatus Bede HE IV 12; 813 praesidente ‥ archipontifice W. metropolitano ~em ecclesiae Christi quae sita est in Dorovernia civitate CS 342; in hoc manerio est aecclesia ~es episcopatus de Sudfolc DB II 379; a beato Petro in matrem Domini Salvatoris, a clericis in monachos, translata est ~es pontificalis honoris Eadmer V. Osw. 20; erantque tunc duo episcopatus, unus in Cridintune, alter apud Sanctum Germanum; nunc est unus, et est ~es ejus Exonie W. Malm. GR I 100. 9 see (of bishop or archbishop); b (dist. as episcopalis, pontificalis, archiepiscopalis, metropolitana, or sim.); c (w. ref. to Holy See); d (dist. as plena or vacante). ~em suam et episcopatum ipso rege invitante recepit Bede HE V 19; mox pastor scripsit Eous / sedibus abreptis reddi debere beatum / Christi mathiten Frith. 1016; Sancto Wilfrido ‥ revertenti, ut rumor innotuit Ce[a]ddam ~is sue cathedram preoccupasse ‥ cenobium suum in Ripun repetiit Ric. Hex. Hist. Hex. 1. 6; apud Archmaciam, beati Patricii ~em et proprium totius Hibernie primatie locum Gir. TH II 50; illum sullimasse in archiepiscopum Eboracensem, cujus ~es tunc vacabat Canon. G. Sempr. f. 52.  b c710 (11c) ut ‥ terra ista ‥ ad Uuegernensem ecclesiam in jus episcopalis ~is sit donata CS 76; 798 primatum illum sicuti Doroverni constitutus est primam ~em et concedimus et censentes promulgamus (Lit. Papae) CS 288; 801 (11c) ad metropolitanam Dorobernensis aecclesiae ~em CS 298; 803 Æðelheardus archiepiscopus ‥ discissionem injuste factam archiepiscopalis ~is narravit (Clovesho) CS 310; 825 omnem ‥ potestatem et dignitatem quae ad primatem ~em pertinebat (Ib.) CS 384; 995 (11c) ad pontificalem Hrofensis aecclesiae ~em CD 688; Dunstanus, jamdudum archipontifex divino presignatus oraculo, regis Edgari ambitur precibus ut ~em primariam dignaretur sanctitatis suae industria W. Malm. GP I 18; 1442 vigesimum nonum ministerii dicte metropolitice ~is annum ingredior Bekynton I 145.  c ~em Petri apostoli inmundis pedibus usurpantes Gildas EB 66; non enim de illis ‥ qui apostolicam ~em legitime obtinent Ib. 92; Gregorius ‥ Romanae ~is episcopus Alcuin Dogm. 287D; 797 licet ordinatio episcoporum ad sanctam et primam sedem recurrat Id. Ep. 128; nec enim sacratissimam ~em nummis nundinari dubitasset W. Malm. GR V 434; per eum supremae ~is pontificis gratiam meruit Id. GP III 100 p. 213; agitur autem de unitate ecclesie, et tam de auctoritate ~is principalis quam de devotione ad eam humili totius ecclesie J. Ford Serm. 54 tit..  d vacanti ~i successit Paulinus W. Malm. GP I 72; 1294 salva archidiacano Dublin’ ecclesie jurisdiccione sua usitata ~e plena hactenus et optenta Dign. Dec. 33; vacante ~e Cantuariensi metropolitica prior et omnes de capitulo ‥ eundem ‥ elegerunt Birchington Arch. Cant. 12. 10 meeting, sitting (of assembly). 1227 Gervasius de Humberston intravit gildam ‥ et ad proximam ~em pacabit xx d. Rec. Leic. I 30; 1336 Johannes le Hoper carnifex de la Divise habet diem ad intrandum gyldam ad primam ~em post Pascha Ib. II 19. 11 session of Matins, nocturn. in aliis ‥ festivitatibus quas populus non caelaebrat, si plenam habent hystoriam, si dominicis diebus advenerint, primam ~em et tertiam de illis recitemus et secundam de dominica Ælf. Regul. Mon. 191. 12 (~es navis) moorage, (transf.) dues paid for moorage. 1267 Rogerus Otewi de Standone de ~e navis ij d. MinAc 1031/20; 1303 si aliqua navis applicaverit apud Berewicum plena frumento ‥ dabit duas bollas vel precium sicut vendit et xii d. pro ~e sua si navis fuerit de Anglia sive de partibus transmarinis. si fuerit de Scocia dabit duas bollas et quatuor denarios pro ~e sua exceptis burgis regis ejusdem regni (Berwick) EEC 165; 1304 racione honoris predicti [de Brembe] habere debeat wreccum maris, ~es navium ‥ Cl 121 m. 6d.. 13 siege. 1199 post ~em Merleberge movit versus eum placitum per breve regis CurR I 87; 1276 post ~em de Kenylworth’ Hund. II 284b; s1333 rex ‥ Anglie ‥ contra dictam villam de Berwik ~em cum maxima armatorum potencia affirmavit Plusc. IX 28. 14 (pannus de duabus ~ibus) ? broad cloth requiring a two-seated loom. 1272 potestatem inquirend’ hujusmod’ pannis, viz. qui sint recte latitudinis et longitudinis et qui non, et ad omnes pannos de partibus transmarinis laneis qui sint de duabus ~ibus et non longitudinis viginti et sex ulnarum et latitudinis sex quarteriorum infra listas capiend’ in manum nostram Pat 90 m. 11d.; 1278 quilibet pannus de partibus transmarinis qui sit de duabus ~ibus sit longitudinis xxvj ulnarum et latitudinis sex quarteriorum infra listas Cl 95 m. 7d..

sēdēs, (7) is, f. , ¶ 1 siège [chaise, banc, trône, etc.] : Cic. de Or. 1, 29 ; Cat. 4, 2 ; Div. 1, 104 || ad lævam alicujus sedem capere Liv. 1, 18, 7, sʼasseoir à gauche de qqn, cf. Liv. 4, 9, 8 ¶ 2 séjour, siège, habitation, domicile, résidence : sing., Cic. Rep. 1, 41 ; 6, 20 ; Par. 25 ; Clu. 188 ; 171 ; omni in sede ac loco Cic. Mur. 85, en tout séjour et en tout lieu, cf. Liv. 22, 39, 11 || pl., [en parl. de plus. pers. ou dʼun peuple] : Cic. Rep. 2, 7 ; 5, 7 ; Fam. 13, 4, 3 ; Cæs. G. 1, 31, 14 ; 1, 44, 2 ; 4, 4, 5 ; 6, 24, 3 ; Sall. C. 6, 1 ; J. 18, 2 ; [en parl. dʼune pers.] Cic. Rep. 2, 34 ; Sulla 18 ; Cæcil. 19 ¶ 3 [en parl. de choses ou dʼabstractions] siège, position, terrain, assiette, fondement, théâtre : sedem trabibus præbere Plin. 33, 74, offrir aux poutres une assiette ; superbia in superciliis sedem habet Plin. 11, 138, lʼorgueil a son siège dans les sourcils ; montes moliri sede sua Liv. 9, 3, 3, déplacer des montagnes ; belli sedes Liv. 28, 44, 15, théâtre de la guerre ; verba sedem habere non possunt, si rem subtraxeris Cic. de Or. 3, 19, les mots ne peuvent avoir de fondement, sans les idées ; Roma prope convulsa sedibus suis Cic. Pis. 52, Rome presque arrachée de ses fondements || sedes orationis Quint. 9, 4, 62, le point dʼarrêt (de repos) de la phrase ¶ 4 fondement, siège, anus : Plin. 22, 61, etc.

➳ gén. pl., sedum Cic. Sest. 45 ; Agr. 2, 51 ; Liv. 5, 42, 1, cf. Prisc. Gramm. 7, 7 ; sedium Vell. 2, 109, 3.

sedes , is. f.
椅。儿。凳。座。居處。本鄉。在之處。臀。— belli 戰塲。Laetae sedes 候世之樂境。Superae sedes 天堂。Ponere sedes 造城 Sedes, ium vel um. plur. 房屋。諸殿。

Suggest a Translation
See an image

sēdēs (sēdis, L.; genplur. sēdum, C., L.), is, f

• SED-, a seat, bench, chair, throne: in eis sedibus, quae erant sub platano: honoris: regia, L.: sedibus altis sedere, O.: tibi concedo meas sedes: priores tenet Sedes Homerus, the first rank, H.— A seat, dwelling-place, residence, habitation, abode, temple: eam sibi domum sedemque delegit: hi sedem primum certo loco domiciliorum causā constituerunt: Haec domus, haec sedes sunt magni Amnis (sc. Penei), O.: in Italiā, in sede ac solo nostro, L.: crematā patriā domo profugos sedem quaerere, L.: ultra hos Chatti; initium sedis ab Hercynio saltu incohatur, Ta.: scelerata (i. e. sceleratorum), O.: Talia diversā nequiquam sede locuti, place, O.: qui incolunt eas urbes non haerent in suis sedibus: aliud domicilium, alias sedes petere, Cs.: qui profugi sedibus incertis vagabantur, S.: lucidas Inire sedes, H.: discretae piorum, H.: silentum, O.: religio sedum illarum: (Demaratus)in eā civitate domicilium et sedes conlocavit: Aeneam in Siciliam quaerentem sedes delatum, L.—An abode of the dead, last home, burial-place: Sedibus hunc refer ante suis et conde sepulchro, V.—The soul's home, body: priore relictā Sede, O.: anima miserā de sede volens Exire, O.—Fig., of things, a seat, place, spot, base, ground, foundation, bottom: hanc urbem sedem summo esse imperio praebituram: num montīs moliri sede suā paramus?from their place, L.: deus haec fortasse benignā Reducet in sedem vice, to the former state, H.: belli, the seat of war, L.: neque verba sedem habere possunt, si rem subtraxeris: ut sola ponatur in summi boni sede (voluptas):in eā sede, quam Palaetyron ipsi vocent, site, Cu.: coloni Capuae in sedibus luxuriosis conlocati: Turrim convellimus altis Sedibus, V.: totum (mare) a sedibus imis Eurusque Notusque ruunt, V.

Sedes

(ἕδρα). The generic term for any seat. For special kinds of chairs, benches, etc., see cathedra; sedecula; sedile; sella.