simulacrum
simulacrum, a likeness, image, figure, portrait, effigy, statue
he took care of tearing the image of Ceres out of the shrine
the semblance of freedom
simulācrum, ī, n.: an effigy, an image, 2.172; phantom, specter, ghost, apparition, 2.772; representation, image, 5.585. (simulō)
sĭmŭlācrum, i, n. [simulo], an image formed in the likeness of a thing, a likeness, image, form, representation, semblance (class.; syn.: imago, effigies, signum).
- I Lit., of images formed by art, reflected in a mirror, or seen in a dream; of apparitions, visions, etc. (the latter mostly poet. and in post-Aug. prose).
- A Of images formed by art, esp. of statues of the gods, an image, figure, portrait, effigy, statue, etc.: alicujus effigiem simulacrumque servare, Cic. Verr. 2, 2, 65, § 159; cf.: statuas et imagines, non animorum simulacra sed corporum ... relinquere, id. Arch. 12, 30: Helenae se pingere simulacrum velle dixit (Zeuxis), id. Inv. 2, 1, 1; cf. id. Fam. 5, 12, 7: delubra magnifica humanis consecrata simulacris, id. Rep. 3, 9, 14; but cf.: simulacrum deae non effigie humanā, Tac. H. 2, 3: deorum simulacra sanctissima, Cic. Div. in Caecil. 1, 3; so of the images of the gods, id. Verr. 2, 5, 72, § 185; Caes. B. G. 6, 16; 6, 17; id. B. C. 2, 5; 3, 105; Tac. H. 2, 3; id. A. 12, 22 al.: tueri aras simulacraque divom, Lucr. 5, 75; 5, 308: et bene facta deum frangit simulacra, id. 6, 419; Verg. A. 2, 172; Ov. M. 10, 694; 15, 658 al.; cf.: Herculis simulacrum, Liv. 9, 44 fin.: simulacra oppidorum, Cic. Pis. 25, 60; cf. pugnarum, Liv. 41, 28, 10: Balbum in triumpho omnium gentium urbiumque nomina ac simulacra duxisse, Plin. 5, 5, 5, § 36; cf. also: simulacrum celebrati diei pingere, Liv. 24, 16 fin.: montium, fluviorum, Tac. A. 2, 41.— Poet., of the Trojan horse, Verg. A. 2, 232 (for which, effigies, id. ib. 2, 184).—
- b Adverb.: ad or per simulacrum (like ad similitudinem, formam), in the form of, after the pattern of: aurata aedes ad simulacrum templi Veneris collocata, Suet. Caes. 84: ad simulacrum ignium ardens Pharus, id. Flor. 4, 2, 88 (2, 13 PHI); cf.: ad simulacrum caelestium siderum, id. ib. 1, 2, 3 (1, 1 PHI): digiti per litterarum simulacra ducuntur, Sen. Ep. 94, 51.—
- B An image, form, shade, phantom seen in a mirror, in a dream, etc.; analogous to the Gr. εἴδωλον: quaecunque apparent nobis simulacra, Lucr. 4, 99; cf.: per aquas, quae nunc rerum simulacra videmus, id. 1, 1060: quid frustra simulacra fugacia (in aquā visa) captas? Ov. M. 3, 432. —Of the shades or ghosts of the departed: quaedam simulacra modis pallentia miris, Lucr. 1, 123 (cf. Verg. G. 1, 477 infra); cf.: est via declivis (in Tartarum) ... umbrae recentes Descendunt illac simulacraque functa sepulcris, Ov. M. 4, 435; so id. ib. 10, 14: simulacra cara parentis, id. ib. 14, 112; cf. Verg. A. 2, 772: ut bibere in somnis sitiens cum quaerit ... laticum simulacra petit, etc., Lucr. 4, 1099; cf.: (canes) Expergefacti secuntur inania saepe Cervorum simulacra, id. 4, 995: simulacra inania somni, Ov. H. 9, 39: vana (noctis), id. Am. 1, 6, 9: simulacra modis pallentia miris Visa sub obscurum noctis, Verg. G. 1, 477; Sil. 3, 650 al.; cf.: ne vacua mens audita simulacra et inanes sibi metus fingeret, Plin. Ep. 7, 27, 7.—
- 2 In the philosoph. lang. of Lucret. (like the Gr. εἴδωλον and the Lat. spectrum), the form or image of an object of sense or thought presented to the mind; a representation, idea, conception, Lucr. 2, 112; 4, 130; 4, 149 sq.—
- 3 Of mnemonic signs, types, or emblems: ut res ipsas rerum effigies notaret atque ut locis pro cerā, simulacris pro litteris uteremur, Cic. de Or. 2, 86, 354.—
- 4 A description, a portraiture of character: non inseram simulacrum viri copiosi (Catonis), quae dixerit referendo, Liv. 45, 25.—
- 5 A likeness or similitude: diu disputavi, Hominem quojus rei Similem esse arbitrarer simulacrumque habere: Id repperi jam exemplum, etc., Plaut. Most. 1, 2, 6 (89).—
- II In partic., with the predominant idea of mere imitation (opp. to that which is original or real), a shadow, semblance, appearance, etc.: simulacrum aliquod ac vestigium civitatis, Cic. Fam. 10, 1, 1; cf.: simulacra virtutis, id. Off. 1, 15, 46; and: haec simulacra sunt auspiciorum, auspicia nullo modo, id. Div. 2, 33, 71: libertatis, Tac. A. 1, 77: belli simulacra cientes, i.e. mock-fights, sham-fights, Lucr. 2, 41; 2, 324: pugnaeque cient simulacra sub armis, Verg. A. 5, 585; 5, 674; Sil. 16, 529; 7, 119; cf.: simulacrum navalis pugnae, Liv. 26, 51, 6; 35, 26, 2: quibusdam pugnae simulacris ad verum discrimen aciemque justam consuescimus, Quint. 2, 10, 8; so, ludicrum pugnae, Liv. 40, 9: decurrentis exercitūs, id. 44, 9: vindemiae, Tac. A. 11, 31: civilitatis particulae, Quint. 2, 15, 25: inania, id. 10, 5, 17.
simulācrum, ī, n. (v. simulo, wie lavacrum v. lavo), das Ebenbild, Abbild, Bildnis, I) eig.: 1) als Werk der Plastik, Malerei usw., a) übh.: oppidorum, Cic.: montium (abgemalt), Tac.: statuae et imagines non animorum simulacra, sed corporum, Cic.: simulacrum Helenae pingere, Cic.: u. so simulacrum eius rei pingi iubere, Liv.: ipsum hominem cupere evertere, eius effigiem simulacrumque servare, Cic. – ad simulacrum alcis rei, nach dem Bilde-, Muster von usw., templi Veneris, Suet.: ignium, Flor.: so auch per litterarum simulacra, Sen. – b) die Puppe, simulacra cerea, Ov. her. 6, 91: simulacra hominum armata, Frontin. 3, 8, 3: simulacra illa armatorum, ibid. – 2) v. Spiegel-, Schatten-, Traum- u. Phantasiebildern: a) v. Spiegelbild, Lucr. 4, 97: im Wasser, Lucr. 1, 1060. Ov. met. 3, 432. – b) = Schattenbild, Schatten der Abgeschiedenen, Ov. u.a.: simulacra pallentia, Enn. u. Lucr.: incertum, Apul. Vgl. die Auslgg. zu Prop. 1, 19, 11. Delr. Sen. Herc. Oet. 1959. p. 358 sq. – c) = Traumbild, simulacra inania somni, Ov.: vana (noctis), Ov.: pallentia, Verg. – d) = Gespenst, simulacra audita, Gespenstergeschichten, Plin. ep. 7, 27, 7 (§ 6 imago gen.). – e) (wie imago b. Cic. = εἴδωλον) als t. t. der epikurëischen Philos. = das dem Geiste vorschwebende Abbild eines gesehenen od. gedachten Gegenstandes, Lucr. 2, 112; 4, 128. – f) v. den mnemonischen Bildern od. Vorstellungen, Cic. de or. 2, 354. – 3) übtr., v. Bilde der Rede: a) = das Charakterbild, die Charakterschilderung, viri, Liv. 45, 25, 3. – b) = das Gleichnis (gew. imago), Plaut. most. 89. – II) übtr., im Ggstz. zur Wirklichkeit: 1) im allg., das bloße Abbild, die Nachbildung, simulacra virtutis, Cic.: belli, Scheinkämpfe, Lucr.: pugnae, Verg.: s. ludicrum pugnae, s. navalis pugnae, Manöver, Liv.: u. so decurrentis exercitus, Liv.: simulacra proeliorum, Gell.: s. vindemiae, Tac. – 2) insbes.: a) mit dem Nebenbegr. des Täuschenden = das Scheinbild, Schattenbild, Trugbild, Phantom, der Schein, simulacra religionis, Cic. de div. 1, 105. – b) mit dem Nbbgr. des Wesenlosen = der Schatten, si denique imaginem iudiciorum aut simulacrum aliquod futurum reliquum credidisset, Cic.: haec simulacra sunt auspiciorum, auspicia nullo modo, Cic.: qui ea simulacra libertatis senatui praebebat, Tac.: simulacra inania, wesenlose Bilder, Quint.
adveniens ‥ per simulacra columbae
Lucas, praesago vituli ~o [gl.: effigie, figura ] ab Ezechiele designatus
solent gentiles pingere vel facere ~um solis ut puerum imberbem in curru ponentes equos eidem quasi cursu caelum petentes subjungant
quam adeo ardebat ut clypeo suo ~um muliercule insereret
visus agens apprehendit in effectu rem illam cujus visus formalis est ~um
est ‥ sistrum genus tube vel organi ‥ quod in ~o Isidis pingitur
~orum modo quae non vident neque audiunt ‥ altari astitistis
in tantam insolentiam elatum ut ‥ a Romanis civibus honore simulachri in flumine Tiberis ‥ collocati tanquam deus potiretur [sc. Simon Magus ]
ejus ~um pater ‥ constituit
inorme Chaldaici regnatoris ~um [gl.: imaginem, idolum ]
Ebrea spernens ludibria pubes / cernua non flectit simulacris colla nefandis
omnes propheras ~i Baal ‥ mucrone corusco, hoc est verbo Dei ‥ prostravit
post deruta ~orum [gl.: imaginum, idolorum ] sacella et dissipatas fanatice gentilitatis caeremonias
~a quae a daemonibus inventa sunt repudiare ‥ necesse est
Constantinopolis primum Byzantium dicta ‥ Augustus ‥ statuas ‥ triumphalium virorum ‥ et ~a deorum ad videntium ridiculum ‥ dedit
templum Domini ‥ ~o Mahumet ibidem collocato
post ydola et ~a destructa, post multos conversos de gentilitate ad fidem(
Dominus ‥ veniet in Aegyptum et comminuet omnia ~a et sculptilia Aegyptiorum
dicunt quod non est gens que ~a [ME: ] non habeat. hoc maxime dicunt quia vident Cristianos ymagines crucifixi ‥ venerariymagis
in gemino feminini sexus ~o [gl.: statua, effigie ] Castitas et Sapientia per soporem apparuisse describuntur
que [imaginatio ] etiam in somnis viget et in brutis, dormienti et vigilanti reducens memorie, tam que sunt quam que non sunt, objectis anime utrorumque ~is
pallebat facies macie exhausta velut quoddam simulachrum
apparuit eis cervus quasi quoddam ~um, non potentes canes jam eum invenire ibi, nec inde vestigia ejus sequi, reversi sunt(
erat mulier quasi ~um siccans et pene occubuit(
milites ~um proelii ciendo, equestrem ludum componunt
‘simulacra belli cient’ [], campestria praelia ludunt Verg. Aen. V 674
an rethorica sit ars fallendi ‥ an ~um justitie
~o ‥ vel vulpis vel ursi indutum [diabolum ] baculo abigens
antiquus hostis ‥ cujusdam rusticani ~um indutus orantem ‥ interpellat
Dirhest, tunc exiguum cenobium, nunc antiquitatis inane ~um
legitur in Gorgia Platonis, juxta medicinam esse cocorum officium, ~um et adulationem quarte particule civilitatis
sanctorum illibata post mortem corpora, incorruptionis illius extreme ~um preferentia
servatur ibi adhuc baculus ejus et quedam ‥ pontificis insignia ‥ mediocritatis et humilitatis ejus vivum, ut ita dicam, ~um preferentia
hic discordiarum ceperunt incentiva pullulare, hic simultatum simulachra visa sunt succrescere
[Inam ] ‥ fortitudinis unicum specimen, prudentie ~um
si alicujus sancti qui nuperrime fuerit vita producatur in medium, in qua sicut e speculo conspicentur, ut ita dictum sit vivum religionis ~um
numquid non prodigiosum sapientie ~um de quo dictum est ‘ecce sapientior es tu Daniele’ [] Ezech. xxviii 3
sĭmŭlācrum, (8) ī, n. (simulo), ¶ 1 représentation figurée de qqch. : non animorum simulacra, sed corporum Cic. Arch. 30, représentations, non des âmes, mais des corps ; oppidorum Cic. Pis. 60, reproductions de villes, cf. Plin. 5, 36 ; [dʼoù] image, portrait, effigie, statue : Cic. Verr. 2, 2, 159, etc.; simulacrum ex ære Dianæ Cic. Verr. 2, 4, 72, statue de Diane en airain ; simulacrum celebrati ejus diei pingi jussit Liv. 24, 16, 19, il fit reproduire dans un tableau le spectacle de cette journée ; litterarum simulacra Sen. Ep. 94, 51, tracé, figuration des lettres || ad simulacrum templi Veneris Suet. Cæs. 84, à lʼimage (sur le modèle) du temple de Vénus || [en part.] mannequins dʼosier [dans lesquels on enfermait des hommes vivants, et que lʼon brûlait en lʼhonneur des dieux]: Cæs. G. 6, 16, 4 ¶ 2 [fig.] a) fantôme, ombre, spectre : Lucr. 4, 99 ; Virg. G. 1, 477 ; Ov. H. 9, 39 ; etc.; b) [phil.] = εἴδωλον, image, simulacre des objets : Lucr. 4, 130, etc.; c) [mnémotechnie] représentation matérielle des idées : Cic. de Or. 2, 354 ; d) portrait moral : Liv. 45, 25, 3 ; e) simulacre, apparence : Cic. Div. 2, 71 ; simulacra virtutis Cic. Off. 1, 46, des apparences de vertu ; belli simulacra Lucr. 2, 41, simulacres de la guerre, image de la guerre ; cf. Virg. En. 5, 585 ; Liv. 26, 51, 6 ; 35, 26, 2 ; Tac. Ann. 11, 31.
- 1. (v. beelden, schilderingen, reliëfs) beeld, afbeelding [Helenae; templi; oppidorum; cereum wassen beeld];
- 2. (poët.) spiegelbeeld;
- 3. (poët.) droombeeld, meestal plur.; ➤ -a inania somni;
- 4. (filos. t.t.) (Lucr.) beeldlaagje (dat door een voorwerp uitgezonden wordt en pas als het ons oog raakt, gezien wordt);
- 5. (poët.; postklass.) schim van een dode; ➤ -a pallentia;
- 6. karakterbeeld, karakterschets [viri];
- 7. gelijkenis, overeenstemming; ➤ cuius rei simulacrum et imago (Lucr.);
- 8. imitatie [pugnae schijngevecht, manoeuvre];
- 9. drogbeeld, schijn, waanidee [libertatis; virtutis];
- 10. (eccl.) afgodsbeeld.
De: etSimulacro de consparsa farina : De simulacris de pannis factis
De.Simulacro , quod per campos portant
simulatur. Stat. eccl. Tull. ann. 1497. MSS. fol. 67. r°. ubi de festo Innoc. :
Fiunt ibi moralitates velSimulacra miraculorum, cum farsis et similibus jocalis, semper tamen honestis.
simulācrum ī, n
- simulo, a likeness, image, figure, portrait, effigy, statue: eius simulacrum servare: deorum simulacra: templa adire, et ante simulacra proiecti, etc., Cs.: Vix positum Castris (the Palladium), V.: simulacra oppidorum: pugnarum, L.—An image, reflection, form, shade, phantom: quid frustra simulacra fugacia (in aquā visa) captas?O.: infelix Creüsae, ghost, V.: vana (noctis), O.: simulacra modis pallentia miris, V.—A mnemonic sign, figure, emblem: simulacris pro litteris uti.—A description, portraiture, characterization: viri copiosi, L.—Fig., a shadow, semblance, appearance, imitation, pretence: religionis simulacra fingere: aliquod civitatis: pugnaeque cient simulacra sub armis, mock-fights, V.: navalis pugnae, L.: simulacra libertatis senatui praebere, Ta.
-
…tamen esse Acherusia templa Ennius aeternis exponit versibus edens, quo neque permaneant animae neque corpora nostra, sed quaedam simulacra modis pallentia miris ; unde sibi exortam semper florentis Homeri commemorat speciem lacrimas effundere salsas coepisse et rerum naturam expandere…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…spatium nullum tranquillum atque otiosum spiritum duxerimus, nobiscum simul moritura omnia arbitremur an statuas et imagines, non animorum simulacra, sed corporum, studiose multi summi homines reliquerunt ; consiliorum relinquere ac virtutum nostrarum effigiem nonne multo malle debemus…
Cicero, pro Archia
-
…quodam sapientium, quo facilius animos imperitorum ad deorum cultum a vitae pravitate converterent, aut superstitione, ut essent simulacra quae venerantes deos ipsos se adire crederent. auxerunt autem haec eadem poetae pictores opifices ; erat enim non facile…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…non eum quem noras, non eum quem flens flentem, prosequentem proficiscens dimiseras, ne vestigium quidem eius nec simulacrum sed quandam effigiem spirantis mortui. atque utinam me mortuum prius vidisses aut audisses, utinam te non solum vitae…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…animatam videmus, apud quos etiam Verria illa flagitiosa sublata sunt. etenim minime conveniebat ei deorum honores haberi qui simulacra deorum abstulisset. etiam hercule illud in Syracusanis merito reprehenderetur, si, cum diem festum ludorum de fastis suis…
Cicero, in Verrem
-
…templi ; ibi enim postis est ubi templi aditus et valvae. ambulationis postis nemo umquam tenuit in dedicando ; simulacrum autem aut aram si dedicasti, sine religione loco moveri potest. sed iam hoc dicere tibi non licebit ,…
Cicero, de Domo sua
-
…Quoniam autem vivitur non cum perfectis hominibus planeque sapientibus, sed cum iis, in quibus praeclare agitur si sunt simulacra virtutis, etiam hoc intellegendum puto, neminem omnino esse neglegendum, in quo aliqua significatio virtutis appareat, colendum…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…ad alteram scholam ; disseres de triumpho quid tandem habet iste currus, quid vincti ante currum duces, quid simulacra oppidorum, quid aurum, quid argentum, quid legati in equis et tribuni, quid clamor militum, quid…
Cicero, in Pisonem
-
…fore ut in eo senatu, quem maiore ex parte ipse cooptasset, in curia Pompeia, ante ipsius Pompei simulacrum, tot centurionibus suis inspectantibus, a nobilissimis civibus, partim etiam a se omnibus rebus ornatis, trucidatus ita…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…. nam profecto memoria tenetis Cotta et Torquato consulibus compluris in Capitolio res de caelo esse percussas, cum et simulacra deorum depulsa sunt et statuae veterum hominum deiectae et legum aera liquefacta et tactus etiam ille qui hanc urbem condidit…
Cicero, in Catilinam