splendidus
splendidus, bright, shining, glittering, brilliant
- I Lit.
- A In gen.: o magna templa caelitum, commixta stellis splendidis, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 6 Müll. (Trag. v. 227 Vahl.); so, signa caeli, Lucr. 4, 444: lumina solis, id. 2, 108: caelum cum aequaliter totum erit splendidum, Plin. 18, 35, 80, § 351; cf. comp.: quanto splendidior quam cetera sidera fulget Lucifer, Ov. M. 2, 722: sol splendidior, Tib. 3, 7, 123.—Sup.: splendidissimus candor, Cic. Rep. 6, 16, 16: color (with flam neus), Lucr. 6, 208: ostro crinis, Ov. M. 8, 8: venabula. id. ib. 8, 419: fons splendidio vitro, Hor. C. 3, 13, 1; cf.: Galatea Splendidior vitro, Ov. M. 13, 791: umor sudoris, Lucr. 6, 1187: bilis, bright yellow, χολὴ ξανθή, Hor. S. 2, 3, 141 (cf.: vitrea bilis, Pers. 3, 8). —
- B In partic., of style of living, dress, etc., brilliant, splendid, magnificent, sumptuous (syn. magnificus): quorum in villā ac domo nihil splendidum fuit praeter ipsos, Cic. Par. 5, 2, 38: splendida domus gaudet regali gaza, Cat. 64, 46; Verg. A. 1, 637: vestis, Petr. 12, 2; cf.: splendidus et virilis cultus, Quint. 11, 3, 137: homo (opp. luxuriosus), Vell. 2, 105, 2: secundas res splendidiores facit amicitia, Cic. Lael. 6, 22.—
- II Trop.
- A In gen., brilliant, illustrious, distinguished, noble (cf.: egregius, amplus): C. Plotius, eques Romanus splendidus, Cic. Fin. 2, 18, 58; cf.: vir splendidissimus atque ornatissimus civitatis suae, id. Fl. 20, 48: homo propter virtutem splendidus, id. Verr. 2, 4, 18, § 38; Plin. Ep. 4, 4, 2: splendidissima ingenia, Cic. Off. 1, 8, 26; 1, 18, 61: causa splendidior, id. Rosc. Am. 49, 142; cf.: splendida facta, Hor. Ep. 2, 1, 237: ratio dicendi, Cic. Brut. 75, 261; so, splendida et grandis oratio, id. ib. 79, 273; cf.: splendidius et magnificentius (genus dicendi), id. ib. 55, 201; cf.: figurarum commentis splendida loca attentare, brilliant passages of a speech, Amm.29, 2, 8: splendidis nominibus illuminatus est versus, Cic. Or. 49, 163: splendidioribus verbis uti, id. Brut. 58, 210: vox suavis et splendida, clear, id. ib. 55, 203: cum de te splendida Minos Fecerit arbitria, Hor. C. 4, 7, 21.—
- B In partic. (with the accessory idea of mere appearance, opp. to what is real or actual), showy, fine, specious, = speciosus: non tam solido quam splendido nomine, Cic. Fin. 1, 18, 61: praetendens culpae splendida verba tuae, Ov. R. Am. 240.—
- C Clear, distinct: vox, Cic. Brut. 55, 203.—Hence, adv.: splendĭdē, brightly, brilliantly.
- 1 Lit.: ornare magnifice splendideque convivium, Cic. Quint. 30, 93; cf.: apparatus splendidissime expositus, Petr. 21, 5.—
- 2 Trop., brilliantly, splendidly, nobly: acta aetas honeste ac splendide, honorably, with distinction, Cic. Tusc. 3, 25, 61; cf. id. Sen. 18, 64: splendidius contra regem quam, etc., bellum gerere, Auct. B. Alex. 24, 2: ornate splendideque facere, Cic. Off. 1, 1, 4: dicta, id. Fin. 1, 2, 6: in parentem Splendide mendax, Hor. C. 3, 11, 35: splendidissime natus, of very high birth, Sen. Ep. 47, 8; cf. Plin. Ep. 6, 33, 2.—
- β Clearly, intelligibly: loqui, Cic. de Or. 2, 16, 68.—
- γ Ostentatiously: invitare, Auct. Her. 4, 50, 63; cf.: parum se splendide gerere, with too little show, meanly, Nep. Att. 14, 2.
lagoenas ~issimo ignis lumine noctu coruscantes
corpus [solis ], quamvis totum firmamentum ~um esset, multo clarior et ~ior fuit
o quam ~a [gl.: pulchra, candida, lucida ] piae castitatis acies illustrat, quas nec carnalis caligo illecebrae obtundit
lumen ~um infunde cordibus nostris
velut e ~o lacunari omnium virtutum repercutiebatur jubar
sanctus ‥ celesti luce ~us illi adest
†splenditi [? l. ~i ] ignis radii foris emicant
si mas concipitur, color mulieris ~us fit cum rubore
non ‥ ~a [gl.: pulchra, clara ] meri argenti species turpiter deformatur, quamvis obrizum rutilantis auri metallum praeferatur
[divina sapientia ] quae est ~ior auro, speciosior argento, ignitior carbunculo
cum tenebris nostris illuxit splendida gemma / magnus Adelstanus
asportaturi ‥ aliquam ~i metalli crustam
splendida purpureis plectentes serta coronis
angelorum ‥ chorum candidissimo ac ~issimo habitu
extat adhuc panis ~us et incorruptus
loca non ponantur nimis obscura quia tunc non faciliter ‥ a memoria capientur. nec multum ~a, quia tunc impedirent apprehensionem ymaginum inscriptarum
loco dapium ~arum radices comederunt(
post ~a convivia
~a compunctionis ‥ caeterorumque spiritualium fructuum munera
amicitia ‥ secundas res facit ~iores, adversas partiens ‥ reddit leviores
abbatum gratiam ‥ conspicuus alumnus eorum Beda in ~iorem excellentiam urget
de Virginitate codices ‥ quibus ‥ nichil dulcius, nichil ~ius
splendida discipuli dum fantis verba capessit
spretis caducis actibus, vitam quesivit ~am(
niveo candori nevum adjecit [natura ], ~issimum virum solius ingratitudinis vitio ‥ notabilem reddens
- 1. glanzend, stralend, fonkelend [color; sol; bracchia van goud; fons];
- 2. (metaf.) schitterend, prachtig, fantastisch; ➤ domus luxu -a; — met een voorliefde voor schoonheid [homo];
- 3. roemrijk, beroemd, aanzienlijk, belangrijk [vir; ingenium; causa; civitas; eques Romanus; facta];
- 4. (v.d. stem en v. klank) helder, duidelijk [vox]; (v. uitdr.) helder, levendig [oratio]; ➤ -e loqui;
- 5. welluidend [nomen; verba].
顯明。光者。僞美。大。貴。出名。華麗。雅緻。大方者。Splendidum caelum 晴天。Splendida vox 亮聲。Splendido genere natus 出身貴顯。
Suggest a Translation
See an image
- SPLEND-, bright, shining, glittering, brilliant: splendidior quam cetera sidera fulget, O.: splendidissimus candor: ostro Crinis, O.: fons splendidior vitro, H.: bilis, bright yellow, H.—Brilliant, splendid, magnificent, sumptuous, gorgeous, grand: domus regali splendida luxu Instruitur, V.: secundas res splendidiores facit amicitia.—Fig., brilliant, illustrious, distinguished, noble: vir splendidissimus civitatis suae: homo propter virtutem: causa splendidior: facta, H.: splendidioribus verbis uti: vox, impressive: veniamus ad splendidiora, topics of more dignity.—Showy, fine, specious: nomen: Praetendens culpae splendida verba tuae, O.
-
…tu illam iacturam feres aequo animo, quod illa quae habes de Academicis frustra descripta sunt multo tamen haec erunt splendidiora breviora meliora. Cic. Att ., ,, VI vel V K. Quint. ex Arpinati illud…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…legitimi temporis ad petendum. video autem Planco cos ., etsi etiam sine eo rationes expeditas haberes, tamen splendidiorem petitionem tuam, si modo ista ex sententia confecta essent. omnino plura me scribere, cum tuum tantum consilium…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…dius fidius tum de illius amplissima dignitate detrahere cum illum maximis laudibus ecferebat videbatur. Vtrum tandem C. Marius splendidior cum eum C. Glaucia laudabat, an cum eundem iratus postea vituperabat an ille demens et iam pridem ad…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…quidem ego audiverim, grandis et, ut ita dicam, tragicus orator. Vox cum magna turn suavis et splendida ; gestus et motus corporis ita venustus ut tamen ad forum, non ad scaenam institutus videretur ; incitata et…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…voluerunt. an quod ad commemorandum est honestius, id ad probandum non multo videri debet aequius Vtra igitur est splendidior, utra inlustrior commemoratio, accusavi eum cui quaestor fueram, quicum me sors consuetudoque maiorum, quicum me deorum…
Cicero, Divinatio in Q. Caecilium
-
…loquatur, uti ei, qui iura, qui leges, qui civitates constituerunt, locuti sunt, simpliciter et splendide, sine ulla serie disputationum et sine ieiuna concertatione verborum. Hoc loco ne qua sit admiratio, si tot…
Cicero, de Oratore
-
…non solum defensione, verum etiam iudicio dissoluta. causam Sopatri defendebat Q. Minucius, eques Romanus in primis splendidus atque honestus, vobisque, iudices, non ignotus. nihil erat in causa quod metuendum aut omnino quod dubitandum…
Cicero, in Verrem
-
…at ille cuius ne pacatam quidem nequitiam quisquam ferre posset bellum intulit provinciae Galliae ; circumsedet Mutinam, firmissimam et splendidissimam populi Romani coloniam ; oppugnat D. Brutum, imperatorem, consulem designatum, civem non sibi, sed nobis…
Cicero, Philippicae
-
…in Pompeio ornando, Manili causa recipienda, Cornelio defendendo ; excitanda nobis sunt quae adhuc habuit nemo quin idem splendidorum hominum voluntates haberet. efficiendum etiam illud est ut sciant omnes Cn. Pompei summam esse erga te voluntatem et…
Q. Tullius Cicero, Essay on Running for Consul
-
…ad quemcumque ipsae dolorem cruciatumque ducentur. sapientis est enim proprium nihil quod paenitere possit facere, nihil invitum, splendide constanter graviter honeste omnia, nihil ita expectare quasi certo futurum, nihil, cum acciderit, admirari, ut…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes