sterno
sterno, to spread out, spread abroad, stretch out, extend, strew, scatter
through the midst of enemies thrown to the ground in slaughter
gentle winds smoothed the seas
- I Lit. (mostly poet. and in post-Aug. prose; in Cic. only in the part. perf.; cf.: effundo, extendo, subicio, subdo): vestes, Ov. M. 8, 658: in duro vellus solo, id. F. 4, 654: bubulos utres ponte, Plin. 6, 29, 34, § 176: hic glarea dura Sternitur, Tib. 1, 7, 60: natas sub aequore virgas Sternit, i. e. scatters, strews, Ov. M. 4, 743: harenam, id. F. 3, 813; id. Am. 2, 14, 8: herbas, id. M. 7, 254: poma passim, Verg. E. 7, 54: spongeas ad lunam et pruinas, Plin. 31, 11, 47, § 123: arma per flores, Grat. Cyneg. 487: fessi sternunt corpora, stretch out their bodies, lie down, Liv. 27, 47, 9; cf.: sternunt se somno diversae in litore phocae, Verg. G. 4, 432.—Mid.: sternimur optatae gremio telluris, Verg. A. 3, 509; and: in Capitolinas certatim scanditur arces Sternunturque Jovi, Sil. 12, 340.—Part. perf.: strātus, a, um, stretched out, lying down, prostrate (syn. prostratus): strata terrae, Enn. ap. Non. 172, 20 (Trag. v. 370 Vahl.): nos humi strati, Cic. de Or. 3, 6, 22: quidam somno etiam strati, Liv. 37, 20, 5: ad pedes strati, Cic. Att. 10, 4, 3: stratum jacere et genua complecti, Quint. 6, 1, 34: nunc viridi membra sub arbuto Stratus, Hor. C. 1, 1, 21.—
- 2 Of places, to extend: insulae Frisiorum, Chaucorum, etc. ... sternuntur inter Helium ac Flevum, stretch out, extend, Plin. 4, 15, 29, § 101; 3, 5, 9, § 60; hence, vites stratae, spreading, Col. 5, 4, 2 (for Nep. Milt. 5, 3, v. under rarus, II. A.).—
- B In partic., to spread a thing out flat, i. e. to smooth, level (mostly poet.): sternere aequor aquis, Verg. A. 8, 89; cf.: placidi straverunt aequora venti, id. ib. 5, 763: nunc omne tibi stratum silet aequor, id. E. 9, 57: pontum, Ov. M. 11, 501: mare, Plin. 2, 47, 47, § 125: stratoque super discumbitur ostro, Verg. A. 1, 700: viam per mare, smoothed, levelled, Lucr. 3, 1030 (acc. to the Gr. ὁδὸν στορέννυμι): stratum militari labore iter, Quint. 2, 13, 16; so, hoc iter Alpes, Hoc Cannae stravere tibi, Sil. 12, 514; and trop.: praesens tibi fama benignum Stravit iter, Stat. Th. 12, 813.—*
- 2 Trop. (the figure borrowed from the sea), to calm, still, moderate: odia militum, Tac. H. 1, 58 (cf.: constrata ira, Stat. S. 2, 5, 1).—
- II Transf.
- A To cover, cover over (by spreading something out; the predom. class. signif. of the word; cf. obtendo).
- 1 Of a couch, bed, etc., to spread, prepare, arrange, make: lectus vestimentis stratus est, Ter. Heaut. 903; cf.: strata cubilia sunt herbis, Lucr. 5, 1417: rogatus est a Maximo, ut triclinium sterneret ... Atque ille stravit pelliculis haedinis lectulos Punicanos, Cic. Mur. 36, 75; so, lectum, lectos, biclinium, triclinia, etc., Plaut. Stich. 2, 2, 33 (357); id. Most. 1, 4, 14 (326); id. Men. 2, 3, 3 (353); id. Bacch. 4, 4, 70 (709); id. Ps. 1, 2, 31 (162); Ter. Heaut. 125; id. Ad. 285; Cic. Clu. 5, 14; id. Tusc. 5, 21, 61; Hirt. B. G. 8, 51: his foliis cubitus sternere, Plin. 24, 9, 38, § 59: torum frondibus, Juv. 6, 5: strata cathedra, cushioned, id. 9, 52; cf. also, ARCERAM NE STERNITO, Fragm. XII. Tab. ap. Gell. 20, 1, 25; and absol.: jubet sterni sibi in primā domus parte (sc. lectum), Plin. Ep. 7, 27, 7.—
- 2 Esp., places, to cover; of a way, road, path, etc., to pave: aspreta erant strata saxis, Liv. 9, 35, 2: via strata, id. 8, 15, 8: semitam saxo quadrato straverunt, id. 10, 23 fin.; so, vias silice ... clivum Capitolinum silice ... emporium lapide, id. 41, 27, 5 sq.; and absol.: locum illum sternendum locare, Cic. Att. 14, 15, 2: pavimentum stratum lapide, Vulg. Ezech. 40, 17: viam lapide, Dig. 43, 11, 1.—
- 3 To saddle: equos, Liv. 37, 20, 12; 37, 20, 4; Veg. 5, 77: asinum, Vulg. Gen. 22, 3.—
- 4 In gen., to cover, spread: argento sternunt iter omne viarum, Lucr. 2, 626: foliis nemus Multis et algā litus inutili tempestas Sternet, will strew over, bestrew, Hor. C. 3, 17, 12: congeriem silvae vellere summam, Ov. M. 9, 236: litora nive, Val. Fl. 5, 175: harenam Circi chrysocolla, Plin. 33, 5, 27, § 90: solum telis, Verg. A. 9, 666: Tyrrhenas valles caedibus, Sil. 6, 602: strati bacis silvestribus agri, Verg. G. 2, 183: ante aras terram caesi stravere juvenci, covered, id. A. 8, 719.—
- B To stretch out by flinging down, to throw down, stretch on the ground, throw to the ground, overthrow, prostrate (mostly poet., esp. in Verg.; in prose not before the Aug. period; in Cic. only once in the trop. sense; v. the foll.; cf. profligo): cujus casus prolapsi cum proximos sterneret, Liv. 5, 47: circa jacentem ducem sterne Gallorum catervas, id. 7, 26, 8: turbam invadite ac sternite omnia ferro, id. 24, 38, 7: alius sit fortis in armis, Sternat et adversos Marte favente duces, Tib. 1, 10, 30: caede viros, Verg. A. 10, 119: aliquem leto, id. ib. 8, 566: morte, id. ib. 11, 796; Liv. 31, 21, 15; Ov. M. 12, 604: adversā prensis a fronte capillis Stravit humi pronam, id. ib. 2, 477: primosque et extremos Stravit humum, Hor. C. 4, 14, 32: sternitur volnere, Verg. A. 10, 781: impetus per stratos caede hostes, Liv. 4, 29, 1: aliquem morti, Verg. A. 12, 464: irae Thyesten exitio gravi Stravere, Hor. C. 1, 16, 18: corpore toto Sternitur in vultus, Stat. Th. 12, 318: sternitur, et toto projectus corpore terrae, Verg. A. 11, 87: toto praecipitem sternit, Sil. 4, 182: hostes, Just. 2, 11, 13: Ajax stravit ferro pecus, Hor. S. 2, 3, 202: sternitur et procumbit humi bos, Verg. A. 5, 481: strata belua texit humum, Ov. H. 10, 106: rapidus torrens Sternit agros, sternit sata laeta, Verg. A. 2, 306: moenia, to overthrow, demolish, Ov. M. 12, 550; cf.: stratis ariete muris, Liv. 1, 29, 2: sternit a culmine Trojam, Verg. A. 2, 603; so, (elephanti) stabula Indorum dentibus sternunt, Plin. 8, 9, 9, § 27.—
- 2 Trop. (rare): deorum plagā perculsi, afflictos se et stratos esse fatentur, cast down, prostrated, Cic. Tusc. 3, 29, 72: mortalia corda Per gentes humiles stravit pavor, Verg. G. 1, 331: virtus populi Romani haec omnia strata humi erexit ac sustulit, Liv. 26, 41, 12: stratā Germaniā, subdued, Amm.16, 1, 5.
- —Hence, strātus, a, um, P. a.; as substt.
- A strāta, ae, f. (sc. via), a paved road or way (post-class.), Eutr. 9, 15: amplas sternite jam stratas, Juvenc. 1, 315: in margine stratae, id. 3, 656.—
- B strātum, i, n. (mostly poet. and in post-Aug. prose; not in Cic.; acc. to II. A.).—
- 1 A bed-covering, a coverlet, quilt, blanket; a pillow, bolster: lecti mollia strata, Lucr. 4, 849: proripere se e strato, Suet. Calig. 51; Ov. M. 5, 34; 10, 267.—
- b Meton. (pars pro toto), a bed, couch: haud segnis strato surgit Palinurus, Verg. A. 3, 513; cf. id. ib. 8, 415; 3, 176: tale, Nep. Ages. 8: quies neque molli strato neque silentio arcessita, Liv. 21, 4, 7.—Plur.: strataque quae membris intepuere tuis, Ov. H. 10, 54: dura, id. Am. 1, 2, 2; Luc. 1, 239.—Once also (sc. lectus) in the masc., Favorin. ap. Gell. 15, 8, 2.—
- 2 A horsecloth, housing, a saddle, Ov. M. 8, 33; Liv. 7, 14, 7; Sen. Ep. 80, 9; Plin. 7, 56, 57, § 202. —Prov.: qui asinum non potest, stratum caedit (v. asinum), Petr. 45, 8.—
- 3 A pavement: saxea viarum, Lucr. 1, 315; 4, 415: extraneum, Petr. poët. 55, 6, 11.
I étendre sur le sol ¶ 1 répandre, étendre : vellus in solo Ov. F. 4, 954, étendre une peau sur le sol ; virgas Ov. M. 4, 743, étendre des rameaux sur le sol ; stratis in herbis M. 7, 254, sur un lit dʼherbes ; strata jacent passim sua quæque sub arbore poma Virg. B. 7, 54, les fruits gisent répandus çà et là au pied de lʼarbre qui les a produits respectivement || fessi sternunt corpora Liv. 27, 47, 9, fatigués ils étendent leurs corps à terre ; se somno Virg. En. 4, 432, sʼétendre pour dormir, ou sterni Virg. En. 3, 509 ; [surtout au part. stratus, a, um ] humi strati Cic. de Or. 3, 22, étendus à terre ; stratus ad pedes alicui Cic. Att. 10, 4, 3, prosterné aux pieds de qqn || insulæ sternuntur... Plin. 4, 101, les îles sʼétendent... ¶ 2 abattre sur le sol, terrasser, renverser : proximos Liv. 5, 47, 5, renverser les plus proches ; stratis ariete muris Liv. 1, 29, 2, les murs étant abattus par le bélier, cf. Ov. M. 12, 550 ; aliquem cæde Virg. En. 10, 119 ; leto Virg. En. 8, 566 ; morte Virg. En. 11, 796, étendre mort qqn, abattre dʼun coup mortel, faire mordre à qqn la poussière ; sternite omnia ferro Liv. 24, 38, 7, que votre fer abatte tout, cf. Hor. S. 2, 3, 202 || [fig.] afflictos se et stratos esse fatentur Cic. Tusc. 3, 72, ils reconnaissent quʼils ont été abattus et terrassés ; mortalia corda stravit pavor Virg. G. 1, 331, la frayeur a abattu le cœur des mortels ¶ 3 aplanir, niveler : æquora Virg. En. 5, 763, aplanir les flots, cf. Virg. B. 9, 57 ; Ov. M. 11, 501 ; Plin. 2, 125 || viam Lucr. 3, 1030, faire une route unie, cf. Quint. 2, 13, 16 || [fig.] calmer, apaiser : Tac. H. 1, 58.
II recouvrir, joncher : ¶ 1 pelliculis hædinis lectulos Punicanos Cic. Mur. 75, couvrir des lits carthaginois [bancs de bois] de misérables peaux de bouc ; in lecto strato pulcherrimo textili stragulo Cic. Tusc. 5, 61, sur un lit recouvert dʼun tapis tissé de toute beauté, cf. Lucr. 5, 1417 || lectum, triclinium sternere Cic. Clu. 14 ; Mur. 95, dresser un lit [le garnir de tapis] ; jubet sterni sibi Plin. Min. Ep. 7, 27, 7, il se fait dresser un lit ¶ 2 garnir de pierres, paver : sternere semitam saxo quadrato Liv. 10, 23, 12, paver un chemin de pierres de taille ; vias silice Liv. 41, 27, 5, paver des routes ; emporium lapide Liv. 41, 27, 8, daller le marché || [dʼoù] sternere [abst ], paver ; via strata Liv. 8, 15, 8, chemin pavé ; locum sternendum locare Cic. Att. 14, 15, 2, mettre en adjudication le pavage dʼun lieu ¶ 3 seller, harnacher des chevaux : Liv. 37, 20, 12 ¶ 4 [en gén.] couvrir, joncher : argento iter sternere Lucr. 2, 626, joncher dʼargent le chemin ; solum telis Virg. En. 9, 666, joncher le sol de traits ; aspreta erant strata saxis Liv. 9, 35, 2, le sol raboteux était jonché de pierres ; terram cæsi stravere juvenci Virg. En. 8, 719, des taureaux égorgés ont couvert le sol.
➳ pqpf. sync. strarat Manil. 1, 774 ; strasset Varr. d. Non. 86, 8.
- 1. (op de grond) (uit)strooien, uitspreiden, uitstrekken, neerleggen [vestes; corpora passim; poma]; — se ~ en pass. gaan liggen: sternunt se phocae; se ~ somno in litore; zich uitstrekken: campi sternuntur; — ppp. strātus, a, um liggend, uitgestrekt [humi; ad pedes alcis; corpora somno];
- 2. neerwerpen, tegen de grond slaan, neermaaien [hostes caede; alqm subitā morte; aciem; ferro pecus; muros ariete; Troiam a culmine doen neerstorten; agros wegspoelen];
- 3. (metaf.) terneerdrukken, ontmoedigen, in het ongeluk storten [mortalia corda; Thyestem exitio gravi];
- 4. effenen, gladmaken [aequora de golvende zee; ventos tot rust brengen; viam per mare banen; metaf. odia militum sussen]; straten plaveien;
- 5. (poët.; postklass.) bestrooien, bedekken [solum telis; algā litus; campos sarcinis];
- 6. (tafels, bedden e.d.) met dekens, kleden of kussens (be)dekken, opmaken [triclinium];
- 7. met een dekkleed/sjabrak bedekken [equum].
張開。排鋪。拆平。— viam silice 鋪石板路。— viam sibi 開路登高。— lectum 收拾鋪盖。— equum 給馬上鞍。— triclinia 鋪飯桌。— crines 散髮。— corpora 踢。臥。— se 臥。跌倒。— eum morti 打死人。— mortalia corda 破人心。Sternitur mare 海平。Placidi straverunt aequora venti 風淸海平。\Stravat pro Straverat. \Strasset pro Stravisset.
Suggest a Translation
See an image
- STER-, to spread out, spread abroad, stretch out, extend, strew, scatter: Sternitur in duro vellus solo, O.: virgas, strew, O.: passim poma, V.: corpora, stretch, L.: Sternimur gremio telluris, lie down, V.—To spread out, flatten, smooth, level: Sterneret aequor aquis, V.: straverunt aequora venti, V.: pontum, O.: odia militum, to calm, moderate, Ta.—To cover, spread, bestrew: foliis nemus tempestas Sternet, H.: Congeriem silvae vellere, O.: strati bacis agri, V.—Of a bed or couch, to cover, spread, prepare, arrange, make: lectus vestimentis stratus est, T.: pelliculis lectulos: torum frondibus, Iu.—Of a way, to cover, lay, pave: locum sternendum locare: via strata, L.: semitam saxo quadrato, L.—Of an animal, to saddle: equos, L.—To throw down, stretch out, lay low, throw to the ground, overthrow, prostrate, raze, level: catervas, L.: omnia ferro, L.: Ter leto sternendus erat, V.: Stravit humi pronam, O.: Primosque et extremos metendo Stravit humum, H.: Sternitur volnere, V.: Thyesten exitio gravi, H.: Strata belua texit humum, O.—Fig., to cast down, prostrate: adflictos se et stratos esse fateantur: mortalia corda Per gentīs humilīs stravit pavor, V.: haec omnia strata humi erexit, L.
-
…gestamina nostros, qui dare certa ferae, dare vulnera possumus hosti, qui modo pestifero tot iugera ventre prementem stravimus innumeris tumidum Pythona sagittis. Tu face nescio quos esto contentus amores inritare tua, nec laudes adsere nostras .…
Ovid, Metamorphoses
-
…fragor hinc densi funduntur ab aethere nimbi. Nuntia Iunonis varios induta colores concipit Iris aquas alimentaque nubibus adfert. Sternuntur segetes et deplorata coloni vota iacent, longique perit labor inritus anni. Nec caelo contenta suo est Iovis ira…
Ovid, Metamorphoses
-
…Principio venti vis verberat incita corpus ingentisque ruit navis et nubila differt, interdum rapido percurrens turbine campos arboribus magnis sternit montisque supremos silvifragis vexat flabris ita perfurit acri cum fremitu saevitque minaci murmure pontus. sunt igitur venti nimirum corpora…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…, quem ad modum est, sic etiam appelletur tyrannus. alter, is qui nos sibi quondam ad pedes stratos ne sublevabat quidem, qui se nihil contra huius voluntatem facere posse, elapsus e soceri manibus ac ferro bellum…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…; modo enim menti divinum tribuit principatum modo caelo, tum autem signis sideribusque caelestibus. Nec audiendus eius auditor Strato is qui physicus appellatur, qui omnem vim divinam in natura sitam esse censet, quae causas gignendi augendi minuendi…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…ut triclinium sterneret, cum esset Tubero eiusdem Africani sororis filius. atque ille, homo eruditissimus ac Stoicus, stravit pelliculis haedinis lectulos Punicanos et exposuit vasa Samia, quasi vero esset Diogenes Cynicus mortuus et non divini hominis Africani…
Cicero, pro Murena
-
…susceperat, ut eum nuptiis adligatum simul et testamenti spe devinctum posset habere in potestate. hoc ipso fere tempore Strato ille medicus domi furtum fecit et caedem eius modi. cum esset in aedibus armarium in quo sciret esse nummorum…
Cicero, pro Cluentio
-
…pacis posita, medio fere Graeciae gremio continetur, o Poena et Furia sociorum decedens miseram perdidisti. Arsinoen, Stratum, Naupactum, ut modo tute indicasti, nobilis urbis atque plenas, fateris ab hostibus esse captas. quibus…
Cicero, in Pisonem
-
…nam ut in singula conclavia, quae iste non modo Romae sed in omnibus villis habet, tricenos lectos optime stratos cum ceteris ornamentis convivi quaereret, nimium multa comparare videretur ; nulla domus in Sicilia locuples fuit ubi iste non…
Cicero, in Verrem
-
…arbitratu quidem suo postularet, sed ne amicos quidem Sex. Naevi, quorum saepe et diu ad pedes iacuit stratus obsecrans per deos immortalis, ut aut secum iure contenderent aut iniuriam sine ignominia sibi imponerent. denique ipsius inimici…
Cicero, pro Quinctio