supplere

supplere [CL] 1 to fill (receptacle or sim., also fig.). b to fill in (space or gap). c to complete (period of time). d to top up (deficient quantity). dum se sacris inibi ~eret orationibus ‥ B. V. Dunst. 36; castella sua escis et armorum copiis, militibus et sagittariis refertissime ~ebant G. Steph. 78.  b ad sancti regis gesta elucubranda ‥ vertas michi tuum otium in honestum negotium, resecando hinc superflua, ~endo hiantia Abbo Edm. pref.; c1164 ex his que scripsimus vel resecare superflua vel ~ere hiantia (Ep.) Ailr. Serm. col. 363; 1350 Johanni Dyker ad ~endum stagnum molendini fullonatici ‥ v s. Ac. Durh. 550.  c prius tamen quam ~eti fuissent sex milia annorum ‥ apparuit Dominus Theod. Laterc. 4; si [luna] xxiij horas post occasum solis accensa ~everit ‥ Bede TR 43.  d 1392 quatenus ista solucio forte deficerit de aliquibus dictorum burgorum ~eatur de aliis burgis ExchScot 291. 2 to make up for (defect or deficiency), compensate (for). annorum ‥ damna ~ere Bede TR 45; ut si quid minus haberet meriti ‥ ~eret hoc castigans longae aegritudinis dolor Id. HE IV 27 p. 275; 797 uti detrimentum communium annorum embolismis ~eatur et fiat aequalis numerus dierum Alcuin Ep. 126; serpens exiguus modicitatem tamen malitia ~ens Gir. TH I 36; [gratia] semper erit in promptu tuos ~etura defectus P. Blois Serm. 774C; non presumitur de quoquam quod sit doli capax ante xiiij annum nisi malitia ~eat etatem Peckham Puer. Obl. 433; aliorum negligentiam ~ere Lit. Cant. I 116. 3 to supply (something lacking). b (imp.) mentally supply, understand (something unexpressed). duo [dies] qui minus habentur ‥ sperant adjectione ~enda Bede TR 46; parum est fratribus necessaria non subplesse Pull. CM 213; a1198 residuum numeri [clericorum] debet ~eri pro arbitrio magistri scolarum Doc. Bury Sup. 30; iste liber Grece [dicitur] Paralipomenon, quod sonat ‘residuorum’, quia quedam in aliis libris deerant hic ~entur S. Langton Chron. 63; 1334 quedam ‥ in predictis literis non contenta graciose ~ere Reg. Kilmainham 56; c1400 conversi omnes de monasterio defecerunt, pro quorum numero monachos ~evit Meaux III 229.  b ‘et fratres ejus’ [I Par. xvi 7] ~e fecit principes S. Langton Chron. 121; ‘nigra sum sed formosa’ [Cant. i 4] ~e [MS: suple] ‘per pressuras penitentiales et malis contemptibilis, sed formosa in facie divina’ Alex. Bath Mor. II 8 p. 127; ‘sic et Pitagoras’ [Jerome Ep. 53.1] suple multa pertransiens Gros. Hexaem. proem. 8; ‘misericordiam’ suple in presenti ‘et judicium’ in futuro [Psalm. c 1] Brinton Serm. 6 p. 11; quod septem artes liberales ‥ legantur, sub hac suple forma ‥ StatOx 235; 1438 respicite ‥ ad domesticos fidei, eos ~e qui lucernas ardentes habent in manibus suis EpAcOx 156. 4 to fulfil, carry out (task, function, or sim.). b (w. vicem or vices) to fill or take (another's place or role). c (ellipt. or absol.) to take another's place, fill in. cum sis mandatus, sis promptus, adesse paratus / coram patrono, supplens ex ordine jussa D. Bec. 1140; temptati temptatus amans fruitur vice, nec non / verus amans veri supplet amantis opus Gir. Symb. II 10; 1227 ibidem morando ad officium visitationis sue ~endum Pat 111; 1254 per predictas cc lib. [cere] ‥ thesaurarius ‥ duplicationem [luminarium] ~ebit Ch. Sal. 323; 1279 ut ipsi vel eorum alter quem adesse contigerit ipsum supleat officium vice nostra Reg. Ebor. 12.  b 1164 quia Remensem adire non potui, litteras meas ad abbatem ‥ direxi ut in hac parte ~eat vices meas J. Sal. Ep. 134 (136); rex ‥ in eisdem festivis ornatibus mittere qui vicem ejus supleat Map NC III 3 f. 40v; quod stultum et infirmum in nobis est, velut lychini vicem ~et in lampade nostra J. Ford Serm. 108. 6; 1300 si forte prior hiis intendere nequiverit, supprior vices suas supleat Vis. Ely 20; tunc Deus ~et ibi vicem agentis creati tamquam causa totalis Ockham Sent. VII 179; quod si [cantor] in choro existens facere tardaverit ‥ succentoris est vicem illius suplere Cust. Cant. 90; 1448 alii doctores ‥ loco prefatorum doctorum ‥ experti ad suplendum vices eorum ‥ deputentur StatOx 270.  c 1236 si ‥ non venerit ad averandum ‥ erit in misericordia de xxj d., et potest bedellus suplere et habebit vj denarios Cust. Battle 134.