trabs
trabs, a beam, timber, rafter
Frieze-Dennison Vergil
- Lit., a beam, a timber: tigna trabesque, Lucr. 2, 192 sq.; v. tignum; Caes. B. G. 2, 29; 3, 13; 7, 23; id. B. C. 2, 9; Plin. 16, 38, 73, § 184; Gell. 1, 13, 17; Ov. M. 3, 78.—
- II Transf.
- A A tree: silva frequens trabibus, Ov. M. 8, 329; cf. id. ib. 14, 360: securi Saucia trabs ingens, id. ib. 10, 373; cf.Varr. ap. Non. 178, 31; Prop. 3 (4), 22, 38: fraxineae, Verg. A. 6, 181: lucus trabibus obscurus acernis, id. ib. 9, 87: Val. Fl. 5, 640. —
- B Any thing made of beams or timbers.
- 1 Very freq., a ship or vessel: abiegna trabes, Enn. ap. Cic. N. D. 3, 30, 75: trabes rostrata per altum, id. ap. Varr. L. L. 7, § 33: jam mare turbari trabibus ... vide bis, Verg. A. 4, 566: ut trabe Cypria Myrtoum pavidus nauta secet mare, Hor. C. 1, 1, 13; Ov. P. 1, 3, 76: Thessalica, Sen. Agam. 120.—
- 2 A roof: sub trabe citreā, Hor. C. 4, 1, 20; so in plur., id. ib. 2, 18, 3; 3, 2, 28. —
- 3 A battering-ram, ballista, etc., Val. Fl. 6, 383.—
- 4 A javelin, Stat. Th. 5, 566; 9, 124.—
- 5 A club, cudgel, Stat. Th. 1, 621.—
- 6 A table, Mart. 14, 91, 2.—
- 7 A torch, Sen. Herc. Fur. 103. —
- 8 In mal. part. = mentula, Cat. 28, 10.—
- C A fiery phenomenon in the heavens, a meteor: emicant et trabes simili modo, quas δοκοὺς vocant, qualis cum Lacedaemonii classe victi imperium Graeciae amisere, Plin. 2, 26, 26, § 96: trabes et globi et faces et ardores, Sen. Q. N. 1, 1, 5; 1, 1, 15; 1, 15, 4; 7, 4, 3-5; 7, 5, 21; id. Ep. 94, 56.
laquearia sunt tabulata quae supposita ~ibus adfiguntur clavibus
domus tota crepitare tignaque cum ~ibus deorsum vergere ceperunt
inferior ‥ pars veli ~ibus ex transverso ductis societur
domum ‥ altitudinis sub ~ibus septem pedum(
ascendit plumbarius ecclesiam ‥ apposuitque patellas ‥ cum carbonibus et igne in ruderibus ‥ super ‥ ~as aliquas et cetera queque cremabilia
a balke of howse, ~s, ~es, ~is et ~us
hec ~ia,a balk
transpositam veterem ~em que supra majus altare ponebatur ‥ in qua ‥ series xij patriarcharum ‥ figuratur
ad luminare super ~em coram summo altari in choro predicte ecclesie
debet [(thesaurarius ] invenire xvj cereos supra ~em secus altare
nec figantur ‥ per magistrum ~is oblati cerei ut ardeant super eam
in cereis factis preter luminaria circa feretrum et ~em coram conventu
de denariis collectis ad lumen thrabe
pro lumine ad ~em;
ad lumen ~is
in j colero ferr' circa collum ~is molendini(
in j ~e molendini de A. reparanda et liganda(
in ferro empto ad j(sole super quod ~es molendini rotatur
factum est ut plures [malefactores ] ‥ suspendio interirent, aliquando suspensis super unam ~em decem et novem
aratrum ‥ cujus medium sorciatur grave [v. l. grande ] robur quod usualiter ‘~em’ [gl.: ] vel ‘temonem’ dicimustref, bem
in ij vinculis faciendis ad ~em caruce ligandam(
in ij ~ibus ad carucas faciendis de meremio domini xv d.(
in j temone et j ~e emptis de novo xij d.(
in vj ligaminibus ferri emptis pro ~is caruc' circa foramina cult[(rorum ] circumligandis
[textores ] juraverunt quod ‥ habebunt in opere suo tres ~es
S. Mareschall habet et tenet †oves [l. omnes ] traves stantes in regalem viam infra A. et nimis incumbrant, et R. de C. levavit eas
traves ubi equi ferrantur levati sunt in via regia infra A. per R. de C.
de purpresturis dicunt quod G. le Marescal levavit quasdam ~es marescall[(' ] in regia strata ‥ et P. faber similiter habet ~es ‥ in regia strata que non sunt arrentate ad opus domini regis
~s de ferro pro lana ponderand'(
pro ‥ ~e pesagii lanarum in eadem [domo ] exercenda
ordinamus quod in eisdem portubus ‥ existat una ponderacio ‥ ~is vulgariter nuncupat'le kinges beme ‥ omnium ‥ mercandisarum ‥ que per ponderacionem ‥ vendi debent
cum totum dictumgreene woad per ~em ‥ regis ‥ pro ponderatione hujusmodi merchandis' remanentem ‥ cognitum fuerit
dum G. Cesar civili bello patrie immineret ‥ quot ~es [aer ] emiserit nec veteres historie sufficiunt enarrare
quasi ingens trabes de orientali et aquilonali parte claritas ingessit se in eandam stellam [insolitam ]
➳ orth. traps Varro Men. 391, cf. Char. 42, 13 ; v. trabes.
- 1. balk, ihb. dwarsbalk;
- 2. (poët.) boom(stam);
- 3. (poët.) (meton.) o.a.: (a) schip [sacra = de Argo; Thessalia]; (b) dak, huis; (c) fakkel; (d) meteoor.
● (al pl., t. astr.), travi (tipo di meteore) Plin; ≊ [Sen]
♢ nom. sing. trabis Oss.
- TARC-, a beam, timber, rafter: trabes in muro conlocare, Cs.: longa, O.—A tree: Silva frequens trabibus, O.: securi Saucia trabs ingens, O.: Lucus trabibus obscurus acernis, V.—A ship, vessel: abiegna trabes, Enn. ap. C.: Iam mare turbari trabibus . . . videbis, V.: trabe Cypriā secare mare, H.—A roof-tree, roof, house: sub trabe citreā, H.: sub isdem trabibus, H.
-
…latitudinem non amplius pedum CC relinquebatur ; quem locum duplici altissimo muro munierant ; tum magni ponderis saxa et praeacutas trabes in muro conlocabant. Ipsi erant ex Cimbris Teutonisque prognati, qui, cum iter in provinciam nostram atque Italiam…
Julius Caesar, Gallic War
-
…rubent ocelli. Phasellus ille, quem videtis, hospites, ait fuisse navium celerrimus, neque ullius natantis impetum trabis nequisse praeterire, sive palmulis opus foret volare sive linteo. et hoc negat minacis Hadriatici negare litus insulasve Cycladas…
Catullus, Carmina
-
…certant. Itur in antiquam silvam, stabula alta ferarum ; procumbunt piceae, sonat icta securibus ilex, fraxineaeque trabes cuneis et fissile robur scinditur, advolvunt ingentis montibus ornos. Nec non Aeneas opera inter talia primus hortatur socios…
Vergil, Aeneid
-
…musculi tegendi causa ponant collocentur. eo super tigna bipedalia iniciunt eaque laminis clavisque religant. ad extremum musculi tectum trabesque extremas quadratas regulas iiii patentis digitos defigunt, quae lateres, qui super musculo struantur, contineant. ita fastigato…
Julius Caesar, Civil War
-
…eo spoliaretur. Ex hoc genere illud est Ennii Utinám ne in nemore Pélio secúribus Caesae áccidissent ábiegnae ad terrám trabes Licuit vel altius Utinam ne in Pelio nata ulla umquam esset arbor etiam supra Utinam ne esset mons ullus Pelius…
M. Tullius Cicero, De Fato
-
…Pelio Nisi enim accidissent abiegnae ad terram trabes, Argo illa facta non esset, nec tamen fuit in his trabibus efficiendi vis necessaria. At cum in Aiacis navim crispisulcans igneum fulmen iniectum est, inflammatur navis necessario. atque…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…ancorariis tres in longitudinem parietum turris latas iiii pedes fecerunt easque ex tribus partibus quae ad hostes vergebant, eminentibus trabibus circum turrim praependentes religaverunt ; quod unum genus tegimenti aliis locis erant experti nullo telo neque tormento traici posse .…
Julius Caesar, Civil War
-
…effarciuntur. His collocatis et coagmentatis alius insuper ordo additur, ut idem illud intervallum servetur neque inter se contingant trabes, sed paribus intermissae spatiis singulae singulis saxis interiectis arte contineantur. Sic deinceps omne opus contexitur, dum iusta…
Julius Caesar, Gallic War
-
…tempestatumque accommodatae ; naves totae factae ex robore ad quamvis vim et contumeliam perferendam ; transtra ex pedalibus in altitudinem trabibus, confixa clavis ferreis digiti pollicis crassitudine ; ancorae pro funibus ferreis catenis revinctae ; pelles pro velis alutaeque tenuiter…
Julius Caesar, Gallic War
-
…et defensionem urbium summam habet opportunitatem, quod et ab incendio lapis et ab ariete materia defendit, quae perpetuis trabibus pedes quadragenos plerumque introrsus revincta neque perrumpi neque distrahi potest. His tot rebus impedita oppugnatione milites, cum toto…
Julius Caesar, Gallic War