About Report a problem

Menu

tractare

tractare [CL not in senses 1–9] 1 to move by pulling, haul, drag. b (pr. ppl. as adj., of animal) draught. 1250 fecit ~are unam alam galline et reclamare fecit illum austur[c]um IMisc 4/19; 1258 in prebenda viij affrorum ‥ ix quar. dim. quia ~averunt multum ad herciam (Ac.) Crawley 226; c1290 abbas ‥ venit apud Neugate et fecit eum in carcere profundo ~ari State Tri. Ed. I 33; 1295 in cordis emptis ad ~andum predictum meremium (Ac. Galley Ipswich) KR Ac 5/7 m. 1; 1308 in quodam haunser empto ‥ pro dicta masta ~anda (Navy) Ib. 14/14; 1348 in carpentria j crane pro meremio et petris ‥ que ceciderunt ‥ sursum ~andis (Works) Ib. 462/16 f. 9d.; 1434 in iiij cordis canabi emptis pro ‥ lodiis ‥ ~andis Fabr. York 55.  b c1300 [custus carucarum:] in summa virgarum empta ad boves ~ant[es] ij d. FormMan 32; 1408 quod nullus habeat aliquos ‥ equos ~antes in caruca sua in pastura predicta (Cust.) Doc. Bev. 19. 2 (spec.) to drag (condemned man in process of execution for treason), ‘draw’ (v. et. trahere 5, trainare 1). 1399 dux ‥ / ‥ fac tractari falsos et decapitari Pol. Poems I 367; s1402 decem fratres ordinis Minorum ‥ de prodicione convicti ~ati fuerant ac suspensi Croyl. Cont. B 495. 3 to convey, transport, carry (also absol.). 12‥ caumiabit xv cumulos stipule ita quod quisque contineat v garbiculos quare [? l. quorum] unus possit ~ari per medium brachium DCWint. Cust. Swith. f. 119 (cf. (Nettleton, Wilts) Cust. Glast. 68: garbam tam magnam quantum poterit trahere sub brachio suo); 1340 Hanekino van Brese et xviij sociis suis marinariis ~antibus ipsum dominum regem, familiam suam ‥ et victualia sua de Andwerpia usque insulam de Werde (AcWardr) TR Bk 203 p. 178; cum stipendio xliv hominum ~ancium, laborancium, et auxiliancium in navibus predictis Ib.. 4 to pull towards one, draw (in or up, in quot. clothing). 1270 vidit nudam carnem mulieris et virum ~antem braccas suas quando surrexit SelCCant 101. 5 to pull back (arrow and loose it so as to shoot), draw (also absol.). b to draw (and loose) an arrow at (target), shoot with an arrow. 1248 ipsi ~averunt ad forestarios sex sagittas ‥ et forestarii ~averunt ad eos (Hunts) SelPlForest 77; 1251 viderunt ‥ duos malefactores ‥ cum arcubus ‥ qui ~averunt ad eos tres sagittas (Northants) Ib. 102; 1274 nesciunt quis illam sagittam ~avit CourtR Wakefield I 19; 1322 camerarius ‥ una cum hominibus suis ‥ in navem, marinarios, ac mercatores ‥ insultum fecit, ad eos cum espringaldis et arbalistis ‥ continue ‥ ~ando Cl 139 m. 8.  b Grimbaldus ‥ arcum sumens, volens columbam ~are dirupta vena interiit Eul. Hist. I 359; accepit arcum et ~avit eum [sc. patrem] per medium subtus umbilicum Latin Stories 24. 6 to draw or take out, extract (from container or source). accipiter mihi sepe liber [est], versum vice Nisi / tracto L. Durh. Hypog. 67; [refectorarius tenetur] cervisiam a dolio ~are in celario et justas ‥ implere Cust. Westm. 98; 1290 austurci ‥ ~ati fuerunt de mutis KR Ac 352/20 m. 3; 1339 in iiij ollis ligneis pro servicia in eisdem ~anda (Navy) Ib. 20/37; 1378 Rogero T. auxilianti eos [sc. carbonarios] pro aqua ~anda Ac. Durh. 586. 7 to draw out (straw, perh. so as to straighten or arrange in bundles, for use in thatching). 1323 in locacione j mulieris conducte ad fenum ~andum pro coopertura ‥ grangie et boverie (Glos) MinAc 854/7; 1374 in stipendio j mulieris ~antis dictum stramen in garbis (Pontefr.) DL MinAc 507/8227 m. 1; 1384 in eodem stramine ~ando ad cooperturam (Pontefr.) Ib. 507/8228 m. 8. 8 to draw a net through (body of water), drag, trawl. 1315 quod ‥ habeant ‥ cum sagena sua quemlibet tercium tractum ‥ sine impedimento ‥ ita ‥ quod ‥ quamcito debitum tempus ~andi evenerit ‥ tractus ‥ suos ‥ ~are faciant Couch. Furness II 218; 1316 J. B. ~avit gurgites apud W. noctanter et asportavit inde piscem CBaron 122; 1336 in iij magnis stangnis mundandis ‥ eo quod ~ati fuerunt ‥ pro pissibus capiendis (Lincs) DL MinAc 242/3886 m. 4. 9 to pull or tug at, (in quot.) to milk (animal). 1270 in stipendiis xxxj mulierum ~ancium oves in estate et autumpno (Yorks) MinAc 1078/12 r. 1; nec ultra festum nativitatis B. Marie matrices ~ari per ubera seu lactari non permittantur Fleta 167; 1378 xxx [oves matrices] non ~abantur post separationem quia debiles (Thurmond, Hants) Ac. Man. Wint.. 10 to handle, touch. a1199 [sacerdos] corpus Christi bajulavit ‥ manibus ‥ quibus paulo ante scorti pudenda ~avit P. Blois Ep. 123. 361A; c1269 custos forestarum ‥ et ‥ justiciarius ‥ protestabuntur se vidisse et manibus propriis ~asse cartas ecclesie S. Werburge Cart. Chester 31; ~ans ‥ caput suum ‥ recordatus est se habuisse tonsuram monachi (Endeus 6) VSH II 62; 1445 presentes littere vacant hic quia male ~antur, ideo reinrotulantur DL ChancR 12 m. 4. 11 to manipulate or work (material). b (transf., in quot. math.) to bring into a different form, convert. 1324 [for false moulds sent to Caen for stones to be worked] ~andis [there according to the said moulds] (KR Ac) Building in Eng. 22.  b eodem modo ‥ ipse substancie ad unius substancie similitudinem erunt ~ande Rob. Angl. (I) Alg. 70 (cf. ib. 68: ad unam convertas substanciam). 12 to act or behave towards, deal with, treat (in spec. manner); b (male ~are). 790 honorifice eos ~a in †vine [l. vino] et pane Alcuin Ep. 8; quas ille ‥ alternatim ‥ turpi palpatu ‥ libidinose trectavit B. V. Dunst. 21; quia Deus hominem illum ‥ sic ~avit aut ~ari permisit Anselm (CurD I 8) II 60; 1200 quod prepositi ‥ juste et legitime ~ent tam pauperes quam divites (Northampton) BBC 246; si ‥ ballivi eorum injuste illos ~ati fuissent [sic] Leg. Ant. Lond. 35; 1397 recusat cohabitare cum uxore sua ‥ nec ~at eam affectu maritali Vis. Heref. I 281.  b 1245 cepit ipsam ‥ et ipsam verberavit et male ~avit ita quod comedit nasum suum SelPlJews 12; 1308 recognovit se percussisse et male ~asse Robertum Rec. Elton 152; 1397 male ~at uxorem suam subtrahendo victualia et alia sibi debita de jure Vis. Heref. II 444. 13 to handle, act in regard to, deal with, manage. b (leg.) to consider, examine (plea or sim.). cum [filii regis] propter etatem regnum ~are nequivissent ‥ frater suus loco illorum sublimatur G. Mon. III 20; 1205 quod terre et tenementa ‥ ~entur per legem Bretoll' ‥ et legem Anglischerie secundum quod ‥ solent ~ari per predictas leges (Shrewsb.) BBC 137; 1243 si ‥ contigerit quod [heredes] appelentur de vita ‥ non ~antur nisi secundum libertates civitatis London' (Lond.) Ib. 168.  b regis judices ‥ per quos debent cause singulorum alterna prosecutione ~ari (Leg. Hen. 29. 1) GAS 563; c1125 omne placitum et forisfactum et justitia a ministris abbatis ‥ ~abuntur in curia S. Werburge Cart. Chester 6; 1221 coram ipsis justiciariis ~ata fuit loquela PlCrGlouc 85. 14 to treat (of), discuss, consider (subject, in speech or writing). b to consider (that). Scottiam regressus est ~aturus cum suis quid ‥ facere deberet Bede HE III 26; ut poetica ~emus et philosophica tradamus Alb. Lond. DG 6. 2; c1255 ut ‥ prior et cellerarius ‥ ~ent cum consilio que ~anda fuerint Bury St. Edm. 192; requisitus quis esset cum quo ‥ loqueretur et quid cum eo ~asset Latin Stories 103; istam materiam ~arem diffusius si non obstaret prolixitas Wycl. Log. I 234.  b dicite ei quid diu mecum de causa Anglorum cogitans ~avi, viz. quia ‥ idola destruantur (Lit. Papae) Bede HE I 30; cum omnis substantia ~etur aut esse universalis ‥ aut esse individua Anselm (Mon. 27) I 45. 15 (intr.) to have dealings or discussions, to engage in business. b to engage in discussion or discourse in speech or in writing (on a subject). si quis per se vel susceptam ‥ personam de morte regis ~et [AS: syrwie] (Quad.) GAS 51; pharisei et pontifices ‥ invidia cruciabantur et congregato concilio ~abant de morte ejus Ailr. Serm. 2. 1. 264C; s1266 concessit exheredatis treugas ‥ ad ~andum interim de pace Leg. Ant. Lond. 92; 1275 (1300) in capitulo et alibi ubi ~atis pacienter et modeste vos habeatis Reg. Cant. 854; s1328 semper ‥ despective et iniquissime ~avit cum ea [sc. uxore sua] Ad. Mur. Chr. 57n.; 1356 in expensis ‥ supprioris et domini R. de A. ~ancium cum consilio domini regis ‥ super inhabitacione fratrum apud A. Ac. Durh. 556; s1381 ~are ceperunt de chartis abbatis reddendis Wals. HA II 28; c1401 peccatum est homini in dolo ~are cum fratre suo Wyche Ep. 539; si quis suam ‥ uxorem incriminatus fuerit ‥ absque certa causa quod ‥ in animam ipsius mariti ‥ ~asset Upton 81; ad consilium convenerunt quomodo cum rege ‥ pro pace ‥ melius ~arent Strecche Hen. V 171.  b 798 postquam ‥ super hiis uberius ~atum est (Clovesho) CS 291; rex super ‥ industria lupi cepit ‥ cogitare et cum viris sapientibus inde propensius ~are Arthur & Gorlagon 18; de quo volumine ~abimus in postpositis in capitulo isto Mens. & Disc. (Anon. IV) 82; de plana musica quidam ‥ sufficienter ~averunt Hauboys 180.

Saved

Recent