tractatio
tractatio, a handling, wielding, management, treatment
- In gen., a handling, management, treatment (class.): nec vero qui fidibus aut tibiis uti volunt, ab haruspicibus accipiunt earum tractationem, sed a musicis, Cic. Div. 2, 3, 9: armorum, id. de Or. 3, 52, 200: beluarum, id. Off. 2, 5, 17: magnarum rerum, id. Rep. 3, 3, 5: tractatio atque usus vocis, id. Or. 18, 59: usus et tractatio dicendi, id. de Or. 1, 23, 109: philosophiae, id. Ac. 2 (Luc.), 2, 6: litterarum, id. Brut. 4, 15: assidua veterum scriptorum, Gell. 5, 21, 3: quaestionum, Quint. 4, 5, 6: reipublicae, Sen. Tranq. 3, 1: est in utroque (in poësi et in oratione solutā) et materia et tractatio, materia in verbis, tractatio in collocatione verborum, Cic. Or. 59, 201.—
- II In partic.
- A Treatment of a person, i. e. conduct, behavior towards him (post-Aug., and mostly in jurid. lang.): maritus uxori, si malae tractationis accusabitur, non inverecunde dicet, etc., of maltreatment, Quint. 7, 4, 10 sq.; so id. 7, 4, 24; 7, 4, 29; 7, 3, 2; 4, 2, 30; 9, 2, 79; Sen. Contr. 3, 7; Tert. Poen. fin.—
- B In rhet. lang.
- 1 A rhetorical figure, the treatment, handling, discussion of a subject, Cic. de Or. 2, 41, 177; Quint. 9, 1, 33; Sen. Contr. 1, 1 med.—
- 2 A special use, usage of a word, Cic. Part. Or. 5, 17.
debet [scoparius ] ‥ cum necesse fuerit pulsatores in ~onibus campanarum adjuvare
in foss' fodiend' et ~one navis ad aquam xxj s.(
Henry le Wyndraghere et sociis suis tractitor' vini pro ~one ccclvj doliorum flor' ‥ de aqua de Twede usque celar' regis(
in una magna corda empta pro ~one doliorum vini ij s.(
in expensis factis ‥ circa ~onem eorumdemfothers usque aquam de K. et H. iiij s.
in j nova magna corda canabea ‥ empta pro sursum ~one lapidum super campanile monasterii ‥ lviij s. x d.
captus est et ‥ sub quadruplici pena, viz. ~onis, suspensionis, decapitationis, et demum ‥ in quatuor partes divisus vitam suam ‥ consummavit
damnati sunt clerici ‥ qui traxacione atque suspensione capitisque truncacione vitam finierunt
omnes affraie, ~ones sanguinum ‥ ac omnimodo querele ‥ terminentur ‥ coram ministris ‥ regis
pro ~one xltravis del lyngthake , xx d.
operare cum stanno ‥ donec sis dives, quia in eo est opus facilis ~onis et levis sumptus
quidam sompniant quod ‥ regina intendit ‥ prelatos ‥ convocare et super arduis negotiis cum ipsis tractare, in cujus ~onis eventum ‥ cautius est ambulandum
hactenus prolixi fuimus ‥ in hujus lapidis ~one
- 1. hantering, gebruik [armorum; tibiarum];
- 2. (metaf.) behandeling van een zaak, beoefening van iets [philosophiae; quaestionum; litterarum]; ➤ usus et ~ dicendi;
- 3. (postklass.) behandeling van iem. [mala].
弄。使喚。學。講。待人。Malae tractactionis accusat maritum 怨丈夫待之不善。
Suggest a Translation
See an image
Commissarii deputati super tracta seu Tractatione lanarum, etc.Vide Tracta 1. et infra Tractus 13.
- tracto, a handling, wielding, management, treatment: armorum: rerum magnarum: dicendi: philosophiae.—In rhet., of a subject, the treatment, handling, discussion.— Of a word, a special use, usage.
-
…, effugimus tamen in oratione poematis similitudinem. Est enim in utroque et materia et tractatio materia in verbis, tractatio in conlocatione ver borum. ternae autem sunt utriusque partes verborum translatum, novum, priscum nam de propriis nihil…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…similitudine aut imitatione aut inflexione aut adiunctione verborum. atque etiam est haec distinctio in verbis ; altera natura, tractatione altera. Natura, ut sint alia sonantiora grandiora leviora et quodam modo nitidiora, alia contra ; tractatione autem…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…aut feriendi rationem esse habendam putet, sed etiam, ut cum venustate moveatur, ut ei qui in armorum tractatione versantur, sic verbis quidem ad aptam compositionem et decentiam, sententiis vero ad gravitatem orationis utatur. Formantur autem…
Cicero, de Oratore
-
…facit. Reliquus est comparationis locus, cuius genus et ex emplum supra positum est ut ceterorum ; nunc explicanda tractatio est. Comparantur igitur ea quae aut maiora aut minora aut paria dicuntur ; in quibus spectantur haec numerus species…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…ad aurium voluptatem sequatur industria. ac vocis quidem bonitas optanda est ; non est enim in nobis, sed tractatio atque usus in nobis. Ergo ille princeps variabit et mutabit omnis sonorum tum intendens tum remittens persequetur gradus .…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…ipsius tamquam armorum est vel ad usum comminatio et quasi petitio vel ad venustatem ipsa ; m ; tractatio. Nam et geminatio verborum habet interdum vim, leporem alias, et paulum immutatum verbum atque deflexum et eiusdem…
Cicero, de Oratore
-
…in testamentis, in stipulationibus, in reliquis rebus quae ex scripto aguntur, posse controversias easdem exsistere. Horum tractationes in aliis libris explicantur. nec solum perpetuae actiones sed etiam partes orationis isdem locis adiuvantur, partim propriis partim…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…, nemo est, quin eos anteferre omnibus debeat. Quid enim potest esse praeclarius, quam cum rerum magnarum tractatio atque usus cum illarum artium studiis et cognitione coniungitur aut quid P. Scipione, quid C. Laelio ,…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…, sed medicos solemus adducere, nec vero, qui fidibus aut tibiis uti volunt, ab haruspicibus accipiunt earum tractationem, sed a musicis. eadem in litteris ratio est reliquisque rebus, quarum est disciplina. num censes eos…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…auctore umquam repugnabit ; sed, cum illis cognitionem rerum concesserit, quod in ea solum illi voluerint elaborare, tractationem orationis, quae sine illa scientia est nulla, sibi adsumet ; hoc enim est proprium oratoris, quod saepe…
Cicero, de Oratore