tractatus
tractatus, a handling, management, treatment
tractātus, ūs, m. [tracto], a touching, handling, working.
- I Lit. (rare; not in Cic.): nucum, Plin. 15, 22, 24, § 87: plantae tractatu mansuescunt ut ferae, id. 17, 10, 12, § 66: tofacea aspera tractatu, id. 17, 7, 4, § 44.—
- II Trop., a handling, management, treatment (class.; esp. freq. in Quint.): artium (corresp. to the preced. tractantur), * Cic. de Or. 3, 23, 86: asperiorum tractatu rerum atteruntur (ingenia), Quint. 8, prooem. § 2; so, artis hujusce, id. ib. § 5: communis locorum, id. 12, 8, 2: temporis, id. 5, 10, 42: troporum, id. 1, 8, 16: aequi bonique, id. 12, 1, 8; 12, 2, 3: judicialis officii, Gell. 14, 2, 20; Vell. 2, 94, 4.—In plur.: tractatus omnes, Quint. 7, 6, 12: legales, id. 3, 8, 4.—
- 2 Esp., of mental handling. reflection, consideration: de copiis expensisque, Veg. Mil. 3, 3; Dig. 19, 5, 5: si cognitio prolixiorem tractatum habeat, ib. 36, 1, 3: in tractatu habere, Lact. Mort. Pers. 48, 2. —
- 3 A consultation, discussion: cum tractatu habito societas coïta est, Dig. 17, 2, 32: diu multumque tractatu inter nos habito, Cypr. Ep. 3, 3. —
- B Transf., in concr.
- 1 A treatise, tractate, tract: separatim toto tractatu sententia ejus judicanda est, Plin. 14, 4, 5, § 45.—
- 2 In eccl. Lat., a sermon, homily: tractatus populares, quos Graece homilias vocant, Aug. Haeres. 4 praef.
tractātus, ūs, m. (tracto), die Behandlung, Betastung, I) eig.: nucum, Plin. 15, 87. – II) übtr., die Behandlung, die Beschäftigung mit etw., die Bearbeitung, 1) im allg.: ipsarum artium tractatu delectari, Cic.: terra tractatu aspera, Plin.: consilia tractatu dura, Liv. – 2) insbes.: a) die Behandlung, Erörterung, Besprechung einer Sache, v. Redner oder Schriftsteller, auch im Plur., Quint., Plin. ep. u. Gell.: tractatu digna quaestio, Tac. dial. – b) die Überdenkung, Überlegung, Veget., ICt. u.a. – 3) meton.: a) die Abhandlung, Schrift, Plin. 14, 45. – b) die Predigt, Plur. bei Augustin. epist. 4 praefixa libro de haeres.
de iij s. iv d. rec. pro ~u desandeelez ibidem hoc anno
si Veneris stimulis tua mentula sit stimulata / levem tractatum digitorum nesciat illa
illi ‥ ~um magnum in concilio quid esset agendum habere coeperunt
agitur inter eos de regni statu ~us
ut ~ui pacis inter L. regem Francorum et nos insisteretur
antequam de electione futuri pontificis ~us aliquis habeatur
habito ‥ super negotio illo †citatu [l. ~u ] pleniori
quibus sic tractantibus, post multos ~us inter se habitos ‥ extitit ‥ concordatum
pro expensis factis apud N. C. pro ~u habendo cum executoribus W. J. pro terris in W.
nullus alterius religionis ‥ ~ibus capituli admittatur(
sperantes ‥ tempus tranquillius advenire quod ‥ diversi ~us pacis sibi ‥ promittebant
super ipso pacis ~u multos ‥ tractatus habuimus(
non obstante quod ~us ille multis de regno Scocie ‥ displicuit
contractus
beatus Hieronimus in ~u epistolae ad Titum ‥ περί ‥ ad contemptum pertinere dixit
proficit si nec genitum nec ingenitum esse ~us patefecerit
quomodo aliquis summam naturam in aliarum substantiarum ~u contineri intelligit?
sicut in ~u pentagoni docuimus
priusquam in capituli hujus ~u laboremus
haec in ~ibus magnorum auctorum ‥ explanata reppererat
codices ac ~us preclaros ‥ posteris ‥ monumentum reliquit
personas et earum officia ‥ presens ~us explanat
simplicem intellectum fidei sicut continetur ‥ in ~u qui dicitur ‘quicunque vult’
hic ‥ / ‥ scribendo fatigatus / calcem do tractatui
in quodam libello vel ~u ‥ cujus inceptio est ‘habito de ipsa plana musica’
~u vite sue ‥ a letis inchoante sed ad tristia ‥ vergente, totumque in threnis ‥ terminante
omnes aquarum ~us in gurgitibus et in foveis ‥ palis sunt obstructi
hec nomen ‘psalmus’ transumitur ad appellandum ~us qui modulabantur cum psalterio(
1 tractātus, a, um, part. de tracto.
2 tractātŭs, (14) ūs, m. , ¶ 1 action de toucher : Plin. 15, 87 ; 17, 44 ¶ 2 [fig.] a) action de cultiver, de manier, de sʼoccuper de : Cic. de Or. 3, 86 ; Quint. 8, pr. 2, etc. ; b) mise en œuvre, emploi : Quint. 1, 8, 16 ; 12, 8, 2 ; c) officii Gell. 14, 2, 20, accomplissement dʼune fonction ; d) action de traiter un sujet, développement : Plin. 14, 45 ; e) discussion, délibération : Dig. 17, 2, 32 ; f) sermon, homélie : Aug. Hær. 4, pr.
- 1. (Plin. Mai.) aanraking;
- 2. (metaf.) behandeling, beoefening [artium];
- 3. (postklass.) uiteenzetting, bespreking; verhandeling;
- 4. (August.) preek.
tractatus , a, um. part. p. v. tracto.
弄者。講。待。過者。拖者。Pater parum pie — a filio 兒不甚孝之父。
Suggest a Translation
See an image
弄者。講。待。過者。拖者。Pater parum pie — a filio 兒不甚孝之父。
Suggest a Translation
See an image
Horum tanta charitas fuit, et tanta dilectio, ut licet taciti possent jam devotæ et obsignatæ virtutis exemplis fidem fraternitatis extruere ; tamen ad stabilitatem perseverantiæ latius consulentes, pectoribus nostris rorem Tractatus salutaris infunderent : neque enim tacere poterant, qui Dei sermonem videbant. Nec mirum si paucis illis diebus tam large nostrum omnium mentes eorum Tractatus salubris animavit in quibus jam Christus, micante gratia de proxima passione fulgebat.S. Cyprian. de Opere et Eleem. :
Quales nunc in Ecclesia quosdam videmus quorum præclusæ aures, et corda cæca nullum de spiritualibus monitis lumen admittunt, de quibus mirari non oportet, quod contemnant in Tractatibus servum, quando a talibus Dominum videamus esse contemptum.Adde eumdem Epist. 78. et Optatum lib. 4. et 5. Ambrosium in Ep. 14. Gaudentium Brixiensem, etc.
Tractatus populares, quos Græci Homilias vocant, inquit S. Augustinus in Epist. 4. ad Quodvultdeum, præfixa lib. de Hæresib. et Victorem Vit. lib. 1.
Populares sermones Ecclesiastici, eidem Augustino lib. 1. Retract. cap. 22. et serm. 20. de Diversis cap. 7. Chronic. Reichersperg. ann. 436. de eodem S. Augustino :
Usque ad illud tempus 232. confecerat libros, exceptis innumerabilibus Epistolis, et homeliis, et aliis Tractatibus popularibus.Vide Petrum Chrysologum serm. 36. initio. In Concilio Laodiceno can. 19.
Tractatus Episcoporum, vertit Isidorus Mercator. In Capitul. Caroli M. lib. 1. cap. 73. al. 78.
Soli Canonici libri, et Catholici Tractatus, et Sanctorum authoritates et dicta legi et tradijubentur. Ita
Tractare, pro
Scripturas sacras exponere, usurpat, lib. 1. Sacrament. Eccles. Roman. cap. 33. semel ac iterum.
Defensorem omnium suis Tractatibus adjuvabat, et ministrando consilium, regebat ipse Rectorem.Vide Tractator 4.
tractatur, disceptatur.
Tractatus Nicænus, non semel apud S. Hilarium in Fragmentis. S. Ambrosius Ep. 13 :
Hoc scriptum est in Ariminensi Synodo ; meritoque Concilium illud exhorreo, sequens Tractatum Concilii Nicæni, a quo me nec mors nec gladius poterit separare.Infra :
Si Tractandum est, Tractare in Ecclesia didici, quod fecerunt patres mei.Ita etiam
Tractatum Concilii Nicænidixit
Tractatum plenum, quem ibidem
Concilium plenumvocat. Codex Canonum Ecclesiæ Africanæ cap. 47 :
Περὶ τῆς πίστεως γὰρ τοῦ ἐν Νικαίᾳ τρακτάτου ἠκούσαμεν.Epistola Clericorum Italiæ directa Legatis Gallor. ann. 552 :
Usque ad universalis Concilii Tractatum.Epistola Synodalis Concilii Aurelian. I :
Quia tanta ad religionis Catholicæ cultum gloriosæ fidei cura vos excitat, ut sacerdotalis mentis affectu Sacerdotes de rebus necessariis Tractaturos in unum colligi jusseritis, etc. Tractatus, ac deliberatio Synodi,apud Facundum Hermianensem lib. 1. cap. 5.
Synodalis Tractatus,in Epist. Leonis I. PP. ad Flavian. CP. et apud Marbodum Diac. in Vita S. Licinii Episc. Andeg.
Tractatus Ecclesiasticus, in Epist. 9. Gelasii I. PP. Lex 15. Cod. Th. de Episcop. etc. (16,2.) :
In Ariminensi Synodo super Ecclesiarum et Clericorum privilegiis Tractatu habito, etc.Hlotharii Imp. Epistola ad Leonem IV. PP :
Observantes, ut si ipse ratum esse decerneret, ex suo latere viros idoneos destinaret, quia una cum Episcoporum ipsius provinciæ Tractatu, causam utriusque inquirere, et canonice definire valerent.Præfatio Concilii Wormaciensis ann. 868 :
Dum.... apud Wormaciam.... convenissemus, ut de quibusdam Ecclesiasticis utilitatibus communis a nobis Tractatus ageretur, etc.Concilium Romanum ann. 904. cap. 2 :
Quatenus cum ad Synodum convenerint, libere cis Tractare et statuere liceat, quæ Sanctorum Patrum canonica censura decrevit.Concilium Trosleianum ann. 909. in Præf. :
De statu sanctæ Ecclesiæ ac totius regni utilitate Tractaturi.Adde Conc. Confluent. ann. 922. cap. 1.
Conventus Latiniaci post cessionem Gaufridi quondam Abbatis Latiniaci Tractatum habuerat de electione Abbatis..... Conventus Latiniaci vacante monasterio antequam Tractatum habeat de eligendo Abbatem, etc.
Synodicamappellabant, ut in hac voce docemus. Auctor Prædestinati lib. 1. hæresi 89 :
Consuetudo est namque, ut unum Tractatum suum Episcopus Alexandrinus mittat ad Constantinopolim, qui recitetur in Pascha, et Tractatum suum Constantinopolites, qui Alexandriæ recitetur. In Tractatu suo Constantinopolites Nestorius scripsit, Mariam non esse Theotocon, sed Christotocon, etc.
Post brevis recitationem statim fiet officium, et ea die si talis fuerit hora, vel in crastino Missa matutinalis, cum signorum pulsatione et Tractatu celebrabitur.An
Tractu?
Rogavimus dictos Abbatem et Conventum.... ut ipsi dicto Tractatui consentirent. Tractatus pacis,in Litteris ann. 1225. apud Rymer. tom. 1. pag. 280. Occurrit passim hac notione.
Habito diligenti Tractatu, licet nihil invenisset omissum, quod diligens inquisitor facere debuisset, tamen, etc.
Malum quod vocatur in majoribus morbus caducus, et habebat Tractatus, quos habet ille quem arripuit malum prædictum.Vide Tractus 5.
Petrus Laurentii, filius Bartholomei ludendo jecit rotam uno Tractatu ; quo facto Bartholomeus prædictus cepit et levavit de facto rotam ipsam a dicto ludo, et illam longe extra dictum ludum projecit.Forte pro
Tractus.
(tractātus, ūs)
m
- tracto, a handling, management, treatment.—Only ablsing.: artium.
-
…qui induti specie humana fabulas poetis suppeditaverunt, hominum autem vitam superstitione omni referserunt. atque hic locus a Zenone tractatus post a Cleanthe et Chrysippo pluribus verbis explicatus est. Nam vetus haec opinio Graeciam opplevit, esse exsectum Caelum…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…volo. nec tamen insaniturum illum puto ; nosse enim mihi hominem videor. ita male autem audio ipsum esse tractatum ut mihi ille emptor non esse videatur. quid enim pateretur sed quid argumentor si Faberianum explicas, emamus vel…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…possem nisi litteris ; quibus pugnare non destiti. summa haec est. pro ratione pecuniae liber alius est Brutus tractatus quam Pompeius. Bruto curata hoc anno talenta circiter c, Pompeio in sex mensibus promissa cc. iam in…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…vel in principiis vel in re narranda vel in perorando tantam habet vim, si est suaviter et cum sensu tractatum, ut saepe plus quam causa valeat. Tantum autem efficitur sensu quodam ac ratione dicendi, ut quasi mores…
Cicero, de Oratore
-
…corr. K G, , aegritudinem GKRV m del. K R c V, , trac tum GV tractatum KR et e corr. V, , contria G R V contraria K et e corr. G R…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…est paulo plura quam ostenderam dicere, non tam propter usum forensem, qui est a me omni hoc sermone tractatus, quam ut hoc videretis, si laudationes essent in oratoris officio, quod nemo negat, oratori virtutum omnium…
Cicero, de Oratore
-
…, cum gubernacula rei publicae tenebamus. magnus locus philosophiaeque proprius a Platone, Aristotele, Theophrasto totaque Peripateticorum familia tractatus uberrime. nam quid ego de Consolatione dicam quae mihi quidem ipsi sane aliquantum medetur, ceteris item multum illam…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…campum dedit in quo excurrere virtus cognoscique posset. reliqui temporis spatium in contentionem vocatur. ab utroque dissimillima ratione tractatum est. Servius hic nobiscum hanc urbanam militiam respondendi, scribendi, cavendi plenam sollicitudinis ac stomachi secutus est ;…
Cicero, pro Murena
-
…, mi Antoni, remitto atque ita ut me a te, cum iis verbis scripseris, liberalissime atque honorificentissime tractatum existimem, idque cum totum, quoquo modo se res haberet, tibi dandum putarem, tum do etiam humanitati…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…est, nam alterum est multiplex. Poematis enim tragici comici epici melici etiam ac dithyrambici, quo magis est tractatum a Latinis, suum cuiusque est, diversum a reliquis. Itaque et in tragoedia comicum vitiosum est et in…
M. Tullius Cicero, De Optimo Genere Oratorum