tractim
tractim, at length
tractim, adv. [tractus],
- by drawing along, i.e. little by little, by degress; in a drawling way, at length, slowly (poet. and in post-Aug. prose), Enn. ap. Macr. S. 6, 4 (Ann. v. 418 Vahl.): quid, si ego illum tractim tangam, ut dormiat? i.e. should stroke him, Plaut. Am. 1, 1, 157 (309): ire, Lucr. 3, 530; 6, 118: susurrant, Verg. G. 4, 260; so, sonat jucundo hiatu, Gell. 7, 20, 3: tractim pronuntiata littera i, i.e. pronounced long, id. 4, 6, 6; cf. also, dicere (opp. festinanter), slowly, Sen. Ep. 40, 9.
tractim, Adv. (traho; vgl. Diom. 407, 5), I) ziehend, zugweise, a) übh.: quid, si ego illum tractim tangam (eins aufstreiche = eine Ohrfeige ziehe), ut dormiat? Plaut. Amph. 313. – b) nach und nach, ire, Lucr. 3, 528. – II) gezogen, gedehnt, langsam, susurrare, Verg.: dicere, Arell. bei Sen. u. Gell.: littera i scilicet tr. pronuntiata, Gell.
comes ‥ invitus ‥ processit ~im ‥ et morose ad pronuntiandum
si ‥ pes longam habeat in deposicione et longam in elevacione, vocatur ‘spondeus’ ‥ quia ~im sonat
egredientes a completorio fratres in dormitorio ‥ ~im transeant et mature
divina officia ‥ ~im, distincte concinantur ‥ non transcurrendo aut sincopando
tractim (14) (traho), ¶ 1 en traînant : si ego illum tractim tangam Pl. Amph. 313, si je le caressais [si je le touchais en promenant la main ; cf. en fr., si je lui caressais les côtes] ¶ 2 lentement : Lucr. 3, 530 ; Sen. Ep. 40, 9 ¶ 3 dʼune façon prolongée : Virg. G. 4, 26 || dʼune façon traînante, allongée : Gell. 4, 6, 6.
- 1. (Plaut.) strelend; ➤ ~ tangere alqm iem. een draai om zijn oren geven;
- 2. (poët.; postklass.) op langgerekte, slepende wijze, langzaam [loqui]; ➤ ~ pronuntiata littera;
- 3. (Lucr.) langzamerhand [ire].
continuatim. Tractimvero
canere, lenta et morosa modulatione. Honorius Augustodun. lib. 1. cap. 36 :
Tractus, a trahendo dicitur, quia trahendo, id est Tractim canitur.Id est
lente, morose, quomodo
Tractimexponitur in Glossario Longobardico S. Germani Paris.
Tractim, ut sensim, id est, diutine, longo tractu.
Dicto itaque. Cap. 119 :Deus in adjutorium meum intende, morose et trahendo a Sacerdote, etc
Et cum paratum fuerit, tabulam in claustro Tractim percutere.... debet.Romualdus Salern. Archiep. in Chronico MS.
Clericos in ea multos et præbendas instituit, et divinum in illa officium reverenter, et Tractim,
Tractatim
et cum Dei reverentia et timore celebrari disposuit. Chronicon Trudonense lib. 8 :
Assiduus erat omnibus horis in choro, et de Psalmis Tractim cantandis, et cantu dulce æque modulando indefessa illi sollicitudo.Charta Caroli Regis Siciliæ ann. 1304. apud Ughellum tom. 7. Ital. sacræ pag. 897 :
Volumus, quod ipsa deinceps Ecclesia secundum ordinem Parisiorum Ecclesiæ per libros, quos eidem Ecclesiæ dedimus, divinum officium celebretur, punctatim videlicet atque Tractim.Statuta antiqua Ord. Cartus. 2. part. cap. 13. § 5 :
Historiam legat rotundius, sermones et homilias attractius, aperte tamen et distincte legat omnia, ut possit intelligi, etc.
tractim
adv.
- tractus, at length: susurrant, in a continuous murmur, V.