traductio
traductio, a removal, transfer
trāductĭo, ōnis, f. [traduco]. *
- Lit., a leading along, conducting in triumph: traductio captorum, Aus. Grat. Act. 4.—
- II Trop.
- A In gen. (acc. to traduco, II. A.), a removing, transferring from one rank to another: traductio ad plebem furibundi hominis ac perditi (Clodii), Cic. Sest. 7, 15. —
- B In partic.
- 1 (Acc. to traduco, II. B. 2.) A making a show of, exposure, public disgrace: hic damnatum cum dedecore et traductione vita exigit, Sen. Ira, 1, 6, 1: interrogationes ad traductionem nostram excogitatae, id. Ep. 85, 1; Vulg. Sap. 2, 14; cf. Lact. 4, 16, 7; id. Epit. 45, 5.—
- 2 A leading in triumph: captivorum, Aus. Grat. Act. 4. —
- 3 (Acc. to traduco, II. B. 4.) Of time, the passage, lapse, course: temporis, Cic. Div. 1, 56, 127.—
- 4 (Acc. to traduco, II. B. 5.) In rhet.
- a A transferring, metonymy: traductio atque immutatio in verbo: Africa terribili tremit horrida terra tumultu. Pro Afris est sumpta Africa, Cic. de Or. 3, 42, 167.—
- b A repetition of the same word, Auct. Her. 4, 14, 20.
trāductio, ōnis, f. (traduco), I) die Hinüberführung, 1) eig., die Überfahrt, Leucadiensis, die Üb. nach Leukadia, Iul. Hyg. b. Charis. 134, 19. – 2) bildl.: a) die Versetzung aus einer patrizischen Familie in eine plebejische, hominis ad plebem, Cic. Sest. 15. – b) ein Tropus, wenn ein Wort für ein anderes steht, bes. die Metonymie, Cic. de or. 3, 167. – c) temporis, die Fortdauer, fortgesetzte Ordnung od. Entwickelung der Zeit, da die Dinge nach ihrer Ordnung folgen müssen, Cic. de div. 1, 127. – d) die Wiederholung eines Wortes, als Redefigur, Cornif. rhet. 4, 20. – II) die Vorbeiführung, a) eig.: captorum, Auson. grat. act. II. 8. p. 21, 1 Schenkl. – b) bildl., das Preisgeben zum Gespötte, die Bloßstellung, Sen. de ira 1, 6, 4 u. ep. 85, 1. Vulg. sap. 2, 14 (auch angef. Lact. 4, 16, 7 u. epit. 45, 5) u.a.
quod nusquam pro ~one vel commercio propriarum rerum suarum ‥ aliquam consuetudinem solvit
quamdam ovem Hispanie morbidam que totum gregem Anglie morbi ~one contaminavit
quominus ‥ saccos [lane ] residuos ‥ versus partes exteras traducere valeant ‥ ne hujusmodi ~o fiat, ut dicitur ‥ impediti existunt
~ones et eskippaciones
cum ‥ [aves nondum viventes ] in aqua exciderint ‥ fit ‥ in spiritum vitalem transductio
accidit ‥ hujusmodi ~onem fieri diversis sibi invicem ‥ mutuantibus loquelis
circa paracionem perornacionemque [libri ] ‥ expendisse ‥ preter summam pro ~one alibi positam ‥ summam iij li.
donatio ‥ ad nuptias est que datur sponse a sponso vel desponsatione vel ~one
quam ‥ pecunie summam tempore ~onis ‥ filie nostre in domum sui soceri ‥ marito ‥ solvere promittimus
~o est quando casus a casu traducitur ut ‥ ‘†utrique [l. utrimque ] severus, utrique / congruus, utrumque nactus, utroque potens’, vel ‥ quando ‥ eadem dictio in diversis retinetur significationibus: ‘terrenis heres, Plutonis alumne, sed heres / que tibi tanta sitis? quam vitiosa sitis!’
in hac clausula ‘utrimque severus’ determinatur adjectivum per adverbium, in sequenti per dativum, in tertia per accusativum, in quarta per ablativum. hec ‥ diversitas casuum sumitur ab eadem dictione et sic incidit color qui appellatur ‘~o’
trāductĭō, (14) ōnis, f. (traduco), ¶ 1 traversée : Jul. Hyg. d. Char. 134, 19 || action de promener en triomphe : Aus. Grat. 8 ¶ 2 [fig.] a) action de faire passer dʼun point à un autre : ad plebem Cic. Sest. 15, action de faire passer dans la plèbe || [rhét.] métonymie : Cic. de Or. 3, 167 ; b) action de passer de bout en bout : temporis Cic. Div. 1, 127, écoulement du temps ; c) exhibition publique, exhibition au mépris : Sen. Ira 1, 6, 4 || ad traductionem nostram Sen. Ep. 85, 1, pour nous exposer à la risée ; d) [rhét.] répétition dʼun mot : Her. 4, 20.
- 1. het verplaatsen, verplaatsing [hominis ad plebem];
- 2. (metaf.) verloop van de tijd;
- 3. (postklass.) blootstelling;
- 4. (retor. t.t.) oneigenlijk gebruik van een woord, ihb. metonymie.
trāductiō ōnis, f
- traduco, a removal, transfer: ad plebem furibundi hominis.—Of time, a passage, lapse, course: temporis.—In rhet., a transfer of meaning, metonymy: in verbo.