transversus
transversus, turned across, lying across, thwart, crosswise, transverse
trānsversus, a, um: across the path or course, 5.19; crosswise.
transversus (-vorsus) or trāver-sus, a, um, Part. and P. a. of transverto.
trānsversus (trānsvorsus, trāversus), a, um, PAdi. (v. transverto), quer gehend od. liegend, schief, schräg, Quer-, I) adi.: A) eig.: cursus (Plur.), Laber. com. fr.: fossa, Caes.: vallum, Caes.: via, Cic.: so auch trames, Liv.: itinera, Seitenwege, Liv. fr., Seitenmärsche, Flankenmärsche, Sall.: u. so proelia, Flankengefechte, Flankenangriffe, Sall.: limes, Liv. (vgl. 2. prorsus) cuniculi, Seitenminen, Liv.: transverso itinere, in querer Richtung, Liv.: transverso foro, quer über den Markt, Cic.: digitus, s. digitus: unguis, s. unguis. – B) bildl.: 1) quer, querfeldein, cuius in adulescentiam transversa incurrit misera fortuna rei publicae, quer in den Weg tretend, Cic. Brut. 331. – 2) abwärts, seitwärts, transversorum ordinum partes appellantur casus, derectorum genera, Varro LL. 10, 22: ut sit una (ratio) derecta, altera transversa, Varro LL. 10, 43. – transversum agere alqm, vom (rechten) Wege (der Tugend) abbringen, Sen.: so auch transversum auferre alqm, im Reden, Schreiben, von der Materie, Plin. – II) subst., trānsversum, ī, n., die Quere, schräge Lage, -Richtung, in transversum, in die Quere, schräg, Plin.: per transversum, quer durch, in die Quere, Plin.: ex transverso, in die Quere, schräg, cedere, Plaut.; u. bildl., de od. ex transverso (traverso), querfeldein, in die Quere = von ungefähr, wider Vermuten, unvermutet, ecce de traverso (so!) L. Caesar, ut veniam ad se, rogat, Cic.: ecce tibi iste de transverso ›heus‹, inquit, ›adulescens‹ etc., Cornif. rhet.: ecce tibi e transverso Lampsacenus Strabo, qui etc., Cic.: tunc illa velut de traverso (so!) nescio unde veniens ignota, Augustin.: quod non exspectes, ex transverso fit, Petron.: multis haec calamitas ex transverso accĭdit, Scrib. – III) adv., transversum (transvorsum) u. (Plur.) transversa, in die Quere, seitwärts, A) eig.: transversa tueri, seitwärts (scheel, neidisch) sehen, Verg.: u. so alqm transversa tueri (ansehen), Val. Flacc.: venti transversa fremunt, von der Seite, seitwärts, Verg. – B) bildl.: transvorsum trudere a recte consulendo, abziehen, Cato origg. 5, 1.
~us super equum sicut saccus
ictibus itur / in me transversis, his et utrinque petor
invenerunt arborem jacentem in via ~am, et non potuerunt currum ducere propter arborem illam(
musculi obliqui duo descendentes versus imum ventrem his subjacent. ‥ infimi omnium sunt musculi ~i
scopuli oram loco adherenti ~um lignum xij pedum ‥ componere
juxta ~um crucis lignum
baculi pastorales iij ‥ unus ‥ cum curvamine eburneo ‥ unus cum curvamine corneo ‥ unus cum transverso cristallino
de successione cognatorum veniencium ex ~o
ligno in ore [taxi ] ex ~o imposito
ut ‥ ita ex ~o valvarum coaptent scrinium ut nisi humiliato corpore nullus patentem invadat ingressum
nullus ‥ signum aliquid extransversum refectorii de mensa ad mensam faciet; neque ‥ extransversum manifeste respiciet, sicut nec extransversum chori, sine justa causa
totam illam fabricam ‥ que sita est super cornerum [MS: cornetum ] de Baggelone ex ~o hospitalis S. Johannis
W. S. percussit W. de H. in capite extraverso sumitatis capitis cum una hachia
J. percussit W. cum uno baculo ‥ extraverso lumbos
asportavit duas barras euntes ex ~o portam
haia ‥ constructa extransverso ‥ aque de Lone ‥ usque solum ‥ abbatisse et conventus
parcellam terre ‥ situatam extraversum et circa Come Kenfyg
via predicta vadit de Fores usque ad Elgin ‥ et abinde de ~o usque ad divisas terre de K.
eodem vinculo circumcingitur lignum rotundum de ~o in medio collocatum
eos tamquam segetem in ~o gladiis secabant
octoginta due acre terre sc. a spina super Hoberham intransversum(del siic subtus Maurebergha usque ad ductum versus Musegravam
rivulus qui currit subtus boscum ‥ et †intransalum [MS: intransversum ] ab essarto
terram ‥ que jacet inter ecclesiam ‥ et murum ‥ in longitudine et in ~um juxta regiam viam a cornu magni stabuli usque ad eandem ecclesiam
tunicam et dalmaticam ex albo panno in ~o virgatas nobis contulit
pro j barra ferri empta ad ponendum in traverso in hostio domus vocate leRundehus
construere ‥ aque meatum ‥ a terra sua ‥ juxta ‥ iter quo itur a portu ‥ ad nemus de C. in traverso itineris
ipse [Severus ] fossam extendit in insula prefata per ~o [sic ] a mare usque ad mare
biduo ‥ vivens [sanctus Andreas ] in cruce positus per ~um, ut quidam dicunt, nichilominus predicavit populo
ante missae introitum sternatur unum aut duo tapetia per ~um chori, ubi stare debeat cantor
sic per ~um moram usque ad Raburne
et ita per ~um prati transeuntes pervenerant ad vetus fossatum
trabes erat per ~um ecclesie posita que crucem grandem sustentabat
Gallie interiora petentes, a Gennabensi urbe per ~um Lutetiam cuncta usque Parisius barbarica feritate consumunt
pertransversum
tenent ‥ j tenementum prout jacet in longitudine ale heddyke episcopi ab austro per ~um vie regie
quando portans arma debet dishonorari propter proditionem, fugam vel fidem ruptam, tunc arma sua sunt pingenda per traversum ‥ et causa est scribenda propter quam versa sunt arma
omnes malas exactiones in via que per Gallias Romam tendit, que vocantur tolonea vel ~a, data pecunia sua, diminui fecit [Canutus rex ] usque ad medietatem
sint quieti a traverso per omnes portus meos
sint ‥ immunes et exempti ab omnibus subsidiis ‥ peagio ‥ traversio et seculari consuetudine
dedit eidem abbatie ~um carreriarum Salmuri de transverso Ligeris
de lxxij s. de remanenti de traverso duarum quadrigarum
homines de Ware solebant semper dare ~um ad pontem de Ware ballivis domini regis
levare fecit tolnagium quod vocatur ~um in villa de N. de carectis et summagiis ibidem transeuntibus in alta strata de N.
W. nunc custos [castri ] capit ~um et thelonium in predicta villa sancti Albani
tolnetum fori et ~i infra burgum de Hertford cum tolneto nundinarum ibidem valet per annum xxx s. ‥ item ~um ad pontem de Ware ‥ valet per annum viij li.
absque solutione, exactione traversi, pedagii
quod non omitteret propter aliquam libertatem ‥ quin capere J. S. de C in com' C. gent', utlagat' in L. tali die etc. ad sectam A. ‥ ut in aliis ~is quia dicit quod die brevis etc. fuit commorans et conversans apud M.
ea tempestate Willelmus cognomento Transversus qui honorem Fracti Pontis (sic enim quoddam oppidum nominatur) ex dono ‥ regis habuerat
in strata illa que extenditur del West versus Est usque ad terram Godefridi de H. a ~u illius vie que venit de Wiggebruge versus Meldonam
trānsversus (11) (trānsvorsus, trāversus), a, um, part. de transverto pris adjt , ¶ 1 oblique, transversal : transversæ viæ Cic. Verr. 2, 4, 119, rues transversales ; transversis tramitibus Liv. 2, 39, 3, par des chemins de traverse ; transverso foro ambulare Cic. de Or. 3, 133, se promener en travers du forum || v. digitus, unguis, un travers de doigt, dʼongle || [poét., acc. de relat. au neutre] : venti transversa fremunt Virg. En. 5, 19, les vents font entendre de flanc leurs mugissements, cf. Virg. B. 3, 8 ¶ 2 [fig.] a) cujus in adulescentiam traversa incurrit misera fortuna rei publicæ Cic. Br. 331, dans la jeunesse de qui le misérable destin de la république sʼest jeté à la traverse ; b) aliquem transversum agere Sall. J. 6, 3 ; 14, 20, pousser qqn dans une voie transversale, le détourner de la voie droite ¶ 3 [expr. adverb.] : in transversum positus Plin. 16, 222, placé en travers ; per transversum Plin. 18, 180, dans un sens transversal ; e transverso Lucr. 6, 1018, transversalement || [fig.] de ou e transverso, inopinément : Cic. Att. 15, 4, 5 ; Ac. 2, 121.
- 1. dwars(liggend), schuin, scheef [via; vallum; limites; tigna elkaar kruisend; proelium aanval op de flanken; iter zijweg]; ➤ -o foro (ambulare) dwars over de markt; non unguem of digitum -um discedere geen vingerbreed;
- 2. (metaf.) ongelegen komend, storend; ➤ alqm -um agere iem. van het rechte pad afbrengen; / adv. (acc. plur. n) trānsversa (poët.) zijwaarts, (metaf.) scheel [tueri].
transversus , a, um. part. p. v. transverto.
— incedit 横旁走。Ex vel de transverso et in vel per transversum. 横然。Ex transverso 忽然。從旁。Transversum unguem vel digitum discedere 差一指寬。Transversa tueri 斜看。乜目。
Suggest a Translation
See an image
— incedit 横旁走。Ex vel de transverso et in vel per transversum. 横然。Ex transverso 忽然。從旁。Transversum unguem vel digitum discedere 差一指寬。Transversa tueri 斜看。乜目。
Suggest a Translation
See an image
Transversa linea, Transversus cognationis gradus, Gallice
Ligne collaterale, in Lege 6. Cod. Theod. lib. 8. tit. 18. de maternis bonis.
trāns-versus or trāversus (-vorsus)
adj.,
- turned across, lying across, thwart, crosswise, transverse: viae, cross-streets: tramites, L.: fossas transversas viis praeducit, Cs.: transverso ambulans foro, across the forum: ab hac non transversum digitum discedere, a finger's-breath: (versibus) incomptis adlinet atrum Transverso calamo signum, H.—Fig., at cross purposes, inopportune: cuius in adulescentiam transversa incurrit misera fortuna rei p.—As substn., only with praepp.: ecce tibi e transverso Lampsacenus Strato, qui det, etc., i. e. in contradiction: ecce autem de traverso Caesar, i. e. unexpectedly.