velut
velut, In a comparison, even as, just as, like as, like
just as if he were here before our eyes
- I Correl., with a foll. sic or ita (very rare).
- A In gen.: velut in cantu et fidibus, sic ex corporis totius naturā et figurā varios motus ciere, Cic. Tusc. 1, 10, 20 (al. vel ut): cum velut Sagunti excidium Hannibali, sic, etc., Liv. 31, 18, 9: velut per fistulam, ita per apertam vitis medullam umor trahitur, Col. 3, 18, 5.—
- B In partic., to introduce comparisons: veluti Consul, cum, etc. ... sic exspectabat populus, etc., Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. v. 87 Vahl.): ac veluti magno in populo cum saepe coorta est Seditio ... Sic, etc., Verg. A. 1 148; v. infra, II. B. 2., and atque, II. 4.—
- II Absol.
- A In gen.: studeo hunc lenonem perdere, velut meum erum macerat, Plaut. Poen. 4, 1, 2 (818): cum repente instructas velut in acie certo gradulegiones accedere Galli viderent, Hirt. B. G. 8, 9: ne vitam silentio transeant veluti pecora, quae, etc., Sall. C. 1, 1: veluti qui sentibus anguem Pressit, Verg. A. 2, 379. —With abl. absol.: cum velut inter pugnae fugaeque consilium trepidante equitatu, Liv. 1, 14, 8 Weissenb. ad loc.; cf. id. 1, 31, 3; 1, 29, 4; 1, 53, 5; 2, 12, 13.—
- B In partic.
- 1 To connect, by way of example, a single instance with an established general proposition, as, for instance, for example: hoc est incepta efficere pulchre, veluti mihi Evenit, ut ovans praedā onustus incederem, Plaut. Bacch. 4, 9, 145 (1069); id. Rud. 3, 1, 4 (596); id. Merc. 2, 1, 3 (227); cf. id. Aul. 3, 4, 3 (462); id. Curc. 5, 3, 4 (682); id. Truc. 2, 1, 35 (243); 2, 7, 19 (569): numquam tam male est Siculis, quin aliquid facete et commode dicant: veluti in hac re aiebant, In labores Herculis, etc., Cic. Verr. 2, 4, 44, § 95: ut illi dubia quaedam res ... probetur: velut apud Socraticum Aeschinem demonstrat Socrates, etc., id. Inv. 1, 31, 51: est etiam admiratio nonnulla in bestiis aquatilibus iis, quae gignuntur in terrā. Veluti crocodili, etc., id. N. D. 2, 48, 124; id. Fin. 2, 35, 116; cf.: multa conjecta sunt aliud alio tempore, velut hoc, etc., id. Q. Fr. 3, 1, 7, § 23: velut in hac quaestione plerique dixerunt, id. N. D. 1, 1, 2: velut iste chorus virtutum in eculeum inpositus imagines constituit, id. Tusc. 5, 5, 13: aliae quoque artes minores habent multiplicem materiam, velut architectonice, Quint. 2, 21, 8: sermonibus ejus fruebar, veluti fuit illa sermocinatio, Gell. 19, 8, 1.—
- 2 To introduce a comparison or figurative expression, as, like, as it were: concurrunt veluti venti, cum spiritus Austri, etc., Enn. ap. Macr. S. 6, 2 (Ann. v. 423 Vahl.); 6, 3 (ib. v. 431 ib.): frena dabat Sipylus, veluti cum, etc., Ov. M. 6, 231: migrantes cernas totāque ex urbe ruentes, Ac, veluti ingentem formicae farris acervum Cum populant, etc., Verg. A. 4, 402; cf. supra, I. B.: hic velut hereditate relictum odium paternum conservavit, etc., Nep. Hann. 1, 3: quoddam simplex orationis condimentum, quod sentitur latente judicio velut palato, Quint. 6, 3, 19: ducetur rerum ipsā serie velut duce, id. 10, 7, 6: haec velut sagina dicendi, id. 10, 5, 17: inaequalia tantum et velut confragosa, id. 8, 5, 29: haec est velut imperatoria virtus, id. 7, 10, 13.—
- 3 To introduce a hypothetical comparative clause, just as if, just as though, as if, as though.
- a Usually velut si: absentis Ariovisti crudelitatem, velut si coram adesset, horrerent, Caes. B. G. 1, 32: tantus patres metus de summā rerum cepit, velut si jam ad portas hostis esset, Liv. 21, 16, 2; Quint. 2, 13, 1: velut si urbem adgressurus Scipio foret, ita, etc., Liv. 29, 28, 9: facies inducitur illis (corporibus mixtis) Una, velut si quis, etc., Ov. M. 4, 375.—
- b Sometimes, in this sense, velut alone: saepe, velut gemmas ejus signumque probarem, Per causam memini me tetigisse manum, Tib. 1, 6, 25 (21); Ov. M. 4, 596: velut ea res nihil ad religionem pertinuisset, Liv. 2, 36, 1: velut abundarent omnia, id. 2, 41, 9: me quoque juvat, velut ipse in parte laboris ac periculi fuerim, ad finem pervenisse, etc., id. 31, 1, 1 Weissenb. ad loc.
nam velut aequoreas Petrus calcaverat undas / sic huic evenit
quin totos semper perfert jejunia soles, / sanctorum Domini veluti sollempnia tricent
~ut aureus sol surgente aurora splendescit, sic ‥ inter mortales alios effulsit
dedi eidem ecclesie meam dominicam curiam in Magna Paxtona sicut fossatum circuit ‥ deinde dedi eidem ecclesie de cremento quamdam croftam ex altera parte ecclesie ~uti quoddam fossatum circumcingit
qui velud ardebat rubus et non igne calebat / virgo Maria fuit que Dominum genuit
si non te cunctorum perditorum infaustus pater, ~uti magnarum aquila alarum unguiumque daemon, infelici filiorum suorum agmini contra jus fasque rapuisset
de his quorum oculi ~ut lucerna lucent
illic ~ut in nocte oculus nostri intellectus caligat
enituitque poli veluti clarissima lampas
illi ~ut mihi vos credite, illum sicut me suscipite
ut quisquis eorum in diocesi confinis sui ~ut in propria ‥ omne divinum opus exerceret
verbum ‥ regium, ~ud verbum divinum, debet esse firmum
hirundines ‥ ~uti ad adsuetas sedes devenissent sese non haesitantes humeris viri Dei Guthlaci inposuerunt
~ut si dicam ibi esse intellectum in anima ubi est rationalitas
quoniam quidquid reverendo domino ac patri nostro archiepiscopo Lanfranco oboeditis, sic illud accipit ~ut si sibi oboediretur
intellectus ‥ quandoque rem simpliciter intuetur, ~ut si hominem per se intueatur aut lapidem, et ob hoc simplex est
~ut si quemlibet ignarum mellis ad ejus velles appetitum accendere
cum modo jacerem in oculis vestris ~ut mortua
~uti de efficacia suae voluntatis exsultantes et eidem ecclesie insultantes
infiniti scolares ‥ impium dogma ~ut catholicum praedicant
qui sunt exametri heroici? qui bella et heroum res gestas complectuntur, ~uti est Ilias Homeri vel Aeneidos Vergilii
quotiens aliquid contingit operante spontanea voluntate, ~ut cum homo homini facit injuriam, unde ab illo occiditur
non est ‥ pretereundum quod fiunt interdum designationes ex quibus nugari accidit, ~ut idem replicando ut ‘quidam homo bipes’ vel ‘qui est bipes currit’
si ‥ incorporeorum speculationes quis respiciat, veluti mathematica theoremata et theologiam ‥ in quibus maxime operatur intelligentia
cuncta hujus mundi ~ut aliena spernendo
Osbernum ducis jussu substitutum abbatem ~ut invasorem alieni juris calumniaturus esset
unde animalis [sc. serpentis ] lingua ~ut utilis et proficua reputatur inter thesauros regios preciosa, quamvis prius fuerit venenosa
illum objecta, ~ut putabat, purgantem
prior dictus placitans est et placitabilis in persona propria, veluti plane liquet ex processibus variis ‥ sub suo nomine prosecutis
alioquin non dixisset apostolus ~ut paternum legatum suis successoribus derelinquens
hujus industria regis Derorum et Berniciorum provinciae ‥ in unam sunt pacem, et ~ut unum compaginatae in populum
- —In a comparison, even as, just as, like as, like: ne vitam silentio transeant veluti pecora, quae, etc., S.: veluti qui sentibus anguem Pressit, like one who, etc., V.: velut in cantu et fidibus, sic ex corporis totius naturā et figurā varios motūs cieri: cum velut Sagunti excidium Hannibali, sic, etc., L.—Introducing an example, as, for instance, for example: numquam tam male est Siculis, quin aliquid facete et commode dicant; velut in hac re aiebant, etc. —Esp, in a hypothetical comparison, in the phrase, velut si, just as if, just as though, as if, as though: absentis Ariovisti crudelitatem, velut si coram adesset, horrerent, Cs.: patres metus cepit, velut si iam ad portas hostis esset, L.: facies inducitur illis (corporibus mixtis) Una, velut si quis, etc., O.—With ablabsol.: cum velut inter pugnae fugaeque consilium trepidante equitatu, L.: velut diis cum patriā relictis, L.—Just as if, as though: Inque sinūs caros, veluti cognosceret, ibat, O.: velut ea res nihil ad religionem pertinuisset, L.
-
…fortunam Sequanorum quam reliquorum, quod soli ne in occulto quidem queri neque auxilium implorare auderent absentisque Ariovisti crudelitatem, velut si coram adesset, horrerent, propterea quod reliquis tamen fugae facultas daretur, Sequanis vero, qui intra fines…
Julius Caesar, Gallic War
-
…magna virtute atque gloria bonorum memores, quae sibi quisque facilia factu putat, aequo animo accipit, supra ea veluti ficta pro falsis ducit. Sed ego adulescentulus initio, sicuti plerique, studio ad rem publicam latus sum ibique…
Sallust, Catilina
-
…decretis ex tanta multitudine neque praemio inductus coniurationem patefecerat neque ex castris Catilinae quisquam omnium discesserat tanta vis morbi ac veluti tabes plerosque civium animos invaserat. Neque solum illis aliena mens erat, qui conscii coniurationis fuerant, sed omnino…
Sallust, Catilina
-
…sub undis grandia saxa, ruit qua quidquid fluctibus obstat. sic igitur debent venti quoque flamina ferri, quae veluti validum cum flumen procubuere quamlibet in partem, trudunt res ante ruuntque impetibus crebris, interdum vertice torto corripiunt rapidique…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…est, multa prius de salute sua Pomptinum obtestatus, quod ei notus erat, postremo timidus ac vitae diffidens velut hostibus sese praetoribus dedit. Quibus rebus confectis omnia propere per nuntios consuli declarantur. At illum ingens cura atque…
Sallust, Catilina
-
…in agro Piceno, Bruttio, Apulia motus erat. Namque illi, quos ante Catilina dimiserat, inconsulte ac veluti per dementiam cuncta simul agebant. Nocturnis consiliis armorum atque telorum portationibus, festinando, agitando omnia plus timoris quam…
Sallust, Catilina
-
…Omnis homines, qui sese student praestare ceteris animalibus, summa ope niti decet, ne vitam silentio transeant veluti pecora, quae natura prona atque ventri oboedientia finxit. Sed nostra omnis vis in animo et corpore sita est…
Sallust, Catilina
-
…, nimborumque facis tempestatumque potentem. Haec ubi dicta, cavum conversa cuspide montem impulit in latus ac venti, velut agmine facto, qua data porta, ruunt et terras turbine perflant. Incubuere mari, totumque a sedibus imis…
Vergil, Aeneid
-
…quae primo cupida rerum novarum nimis bello favebat, mutata mente Catilinae consilia exsecrari, Ciceronem ad caelum tollere, veluti ex servitute erepta gaudium atque laetitiam agitabat. Namque alia belli facinora praedae magis quam detrimento fore, incendium vero…
Sallust, Catilina
-
…Saepe pater dixit generum mihi, filia, debes, saepe pater dixit debes mihi nata, nepotes illa, velut crimen taedas exosa iugales, pulchra verecundo suffunditur ora rubore, inque patris blandis haerens cervice lacertis da mihi perpetua…
Ovid, Metamorphoses