vena
vena, a blood-vessel, vein
vēna, ae, f.: a vein, 4.2.
vēna, ae, f. [perh. root veh-, to carry, etc.; prop. a pipe, channel; Gr. ὀχετός], a blood-vessel, vein.
- I Lit.
- 1 In gen.: venae et arteriae a corde tractae et profectae in corpus omne ducuntur, Cic. N. D. 2, 55, 139: venam incidere, id. Pis. 34, 83; Cels. 2, 10: bracchiorum venas interscindere, Tac. A. 15, 35: abrumpere, id. ib. 15, 59: abscindere, id. ib. 15, 69: exsolvere, id. ib. 16, 17; 16, 19: pertundere, Juv. 6, 46: secare, Suet. Vit. Luc.: ferire, Verg. G. 3, 460: solvere, Col. 6, 14, 3.—
- 2 In partic., an artery: si cui venae sic moventur, is habet febrem, Cic. Fat. 8, 15; Cels. 3, 6: tentare, to feel the pulse, Suet. Tib. 72 fin.; for which, tangere, Pers. 3, 107; Sid. Ep. 22: si protinus venae conciderunt, i. e. the pulse has sunk or fallen, Cels. 3, 5; cf.: venis fugientibus, Ov. P. 3, 1, 69.—
- B Transf., of things that resemble veins.
- 1 A water-course, Hirt. B. G. 8, 43; Auct. B. Alex. 8, 1: fecundae vena aquae, Ov. Tr. 3, 7, 16; Mart. 10, 30, 10.—
- 2 A vein of metals, Cic. N. D. 2, 60, 151; Juv. 9, 31.—
- 3 The urinary passage, Cels. 4, 1.—
- 4 A vein or streak of wood, Plin. 16, 38, 73, § 184; 13, 15, 30, § 97. —Of stone, Plin. 37, 6, 24, § 91; Stat. S. 1, 3, 36.—
- 5 A row of trees in a garden, Plin. 17, 11, 15, § 76.—
- 6 = membrum virile, Mart. 4, 66, 12; 6, 49, 2; 11, 16, 5; Pers. 6, 72.—
- II Trop.
- A The strength: vino fulcire venas cadentes, Sen. Ep. 95, 22; id. Ben. 3, 9, 22; cf. Hor. S. 2, 3, 153.—
- B The interior, the innate or natural quality or nature of a thing: periculum residebit et erit inclusum penitus in venis et visceribus rei publicae, Cic. Cat. 1, 13, 31: (orator) teneat oportet venas cujusque generis, aetatis, ordinis, the innermost feelings, the spring, pulse, id. de Or. 1, 52, 223: si ulla vena paternae disciplinae in nobis viveret, Sev. ap. Spart. Pesc. 3.—
- C For a person's natural bent, genius, disposition, vein (the fig. taken from veins of metal): ego nec studium sine divite venā, Nec rude quid possit video ingenium, Hor. A. P. 409: tenuis et angusta ingenii, Quint. 6, 2, 3: benigna ingenii, Hor. C. 2, 18, 10: publica (vatis), Juv. 7, 53.
vēna, ae, f. (zu veho) die Vene, die Ader, I) eig. u. übtr.: A) eig.: 1) die Blutader, venae et arteriae a corde tractae, Cic.: venam incīdere, öffnen, Cels.: venam aperire, Tac.: venas abscindere, interscindere, abrumpere, interrumpere, alle Tac.: ferire venam pedis, Verg., venam sub cauda, Colum.: venas extrahere, das Blut aus den A., Sen.: ut in digitis nervos videretur habuisse, non venas, Treb. Poll. – 2) = arteria, die Pulsader, Plur. venae = der Puls, pulsus venae od. venarum, der Pulsschlag, Plin. u. Cels.: venarum exigui imbecillique pulsus, Cels.: venae non aequis intervallis moventur, der Puls ist ungleich, Cels.: si cui venae sic moventur, is habet febrem, Cic.: si protinus venae concĭderunt, wenn gleich am Anfang (der Krankheit) der Puls sinkt, Cels.: venas tentare, den Puls fühlen, Suet. u.a.: ebenso tangere, Pers. – Die Adern waren nach der Meinung der Alten Kanäle für Speise u. Trank, s. Ruhnken Rutil. Lup. p. 103 sq. – Die Adern als Sitz der Lebenskraft, vino fulcire od. reficere venas cadentes, die sinkenden Adern (sinkende Lebenskraft), Sen. ep. 95, 22; de ben. 3, 9, 2: u. so Hor. sat. 2, 3, 153. Ov. ex Pont. 1, 3, 10 (wo Sing.). – B) übtr., die Ader, a) von der Wasserader, die Quellader, cuniculis venae fontis intercisae sunt atque aversae, Hirt. b.G.: venas et flumina fontis elicuere sui, Ov.: Naīdas his (lacrimis) venam, quae numquam arescere posset, subposuisse ferunt, Ov.: in Lucrina tota Salmacis vena, Mart.: fecundae vena aquae, Ov. trist. 3, 7, 16 (im Bilde): poet., oculos lacrumarum vena refugit, den Augen entwich (erlosch) die Tränenquelle, Lucan. 9, 746. – b) v. der Erzader, aeris, argenti, auri, Cic.: auri venae et argenti, Solin.: latentes auri et argenti venae, Firm.: metalla, quorum in alto latet vena, Sen.: venae silicis, Verg.: semen veteris venae, die Körner der alten Goldader (v. Goldsand), Ov.: meton. = Metall, venae peioris aevum, Ov. met. 1, 128. – c) v. Uringang, Cels. 4, 1. p. 122, 18 D. – d) v. den Poren, Schweißlöchern, Vitr. 5, 3, 1. – e) v. den Adern, Streifen des Holzes, Plin., und des Gesteines, Plin., Ov. u. Stat. – f) v. den Saftgefäßen im Balsambaume, Gefäße, Röhren, Tac. hist. 5, 6. Claud. in Prob. et Olybr. cons. 252. – g) v. den Baumreihen in Gärten, venae arearum, Plin. 17, 76. – h) v. männl. Gliede, Pers. 6, 72. Mart. 6, 49, 2 u. 11, 17, 5: tenta dei vena, Priap. 33, 2. – II) bildl.: 1) im allg.: periculum (der gefährliche Krankheitsstoff) autem residebit et erit inclusum penitus in venis atque in visceribus rei publicae, wird im Leibe u. Blute (im Fleische u. Blute) des St. stecken, Cic. Cat. 1, 31: teneat oportet venas cuiusque generis, aetatis, ordinis, er muß sich auf den Puls verstehen, d.i. er muß nach der augenblicklichen Stimmung (Ruhe od. Wallung) sich zu richten verstehen, Cic. de or. 1, 223: u. so tenebit venas animorum, Tac. dial. 31. – 2) die geistige Anlage, bes. die poetische Ader, tenuis et angusta ingenii vena, Quint.: benigna ingenii vena, Hor.: vena publica (vatis), Iuven. – 3) = ein kleiner Teil, haec, si ulla vena paternae disciplinae viveret, fierent, eine Ader, ein Fünkchen, Sever. b. Spart. Pesc. 3, 11.
sanguis per ~as omnes ab ipso corde diffusus in nostro corpore plus ceteris humoribus principatur
potissimum sudans et prefervidis ~is suspiriosus
omnis caro ‥ habet ‥ in se et aeris aliquid quod a pulmonibus continetur et a corde per ~as quas arterias vocant diffunditur
cumque totum universaliter corpus nutrimento sibi ab epate directo nutriri habeat, totum corpus canalibus quibusdam irrigatur, quorum ortus ab epate, dicunturque ~e quasi nature vie sive nutrimenti vehicula
~as [ME: ] capitales ex quibus ab ejus capite acutis spinis coronato sanguis effluxiteþren
timor immoderatus ad eos accessit et ~as frigore mortificavit et nervos contraxit(
quemadmodum in humano corpore sunt meatus humoris, id est ~e, per quas sanguis desfluit et inde facto vulnere exilit ‥ item quemadmodum in humano corpore sunt arterie per quas hanelitus per corpus meat
a cerebro ‥ nervi, a corde arterie, ab epate ~e oriuntur
similiter et arterie deserviunt cordi et ~e epati; nam spiritum suscipiunt arterie a corde et deferunt ad pulsum faciendum, et vene sanguinem ab epate ad corpus nutriendum
sunt ‥ ~e omnes ex una tunica facte, non ex duabus sicut arterie
defert ei ‥ sanguinem vena ab epate progrediens dextrum cordis thalamum ingrediens, qui ibidem purgatus ad purum per ~am arteriatam ab eodem thalamo natam ad superiorum ‥ nutrimentum dirigitur
~a arterialis vel arteria venalis, que sic appellatur quia media est inter venam et artariam
ut eam pertranseat ~a concava que est ab epate et dirigitur ad ipsum cor
via est ei inepta duci per capillares ~as sed vie huic propinquiores sunt meseraice ~e
senes a 45 annis cephalicam ~am, a 70 mediam, post 75 basilicam, incidere desinant
~e fagitides dicuntur que sunt in carnositate faciei juxta extremitates oris, vel magis proprie ille que sunt sub lingua
in lateribus ligamentorum lingue sunt quedam ~e que salivam lingue administrant ‥ unde ille vene vocantur a medicis salivales
non enim in viscerato medullitus fervore ~arum rivulos sugentes gustant divinitatis
decoris vestri facies ‥ totas memoriae meae ~as cum magna jocunditate desiderabiliter implet
si in etatem ~e durioris evaserit, ad mollitiem ambulatorii gressus non poterit erudiri
de alterius [eruditione ], cujus jam ex parte induruit ~a
ex Cereris Bacchique precipue superabundantia ‥ in ~is et medullis Veneris ardor et amor vehementer exuberat
quia per cavernam profluat corticis saepius opobalsamum nominatur ‥ singularumque arborum largior ~a ter omnibus percutitur aestibus
~a est de compositione corticis et similiter nodus, quare est pars etherogenea
prima compositio est ex elementis, et sic componuntur humores, secunda ex elementis et humoribus, et hec est in nodis et venis, tertia est ex istis duobus et ex aliis, ut ex venis et nodis et cortice, et sic componuntur ille iiiior , scilicet radix, stipes, ramus, et virga
neque ‥ fiunt [sc. terrae motus ] nisi caelo marique tranquillo et vento in ~as terrae condito
in ventre terre sunt ‥ multe vacuitates quas ~as appellamus et fistulas
erat ‥ tellus durissima et saxosa, cui nulla omnino spes ~ae fontanae videretur inesse
illa ~a aque salientis in vitam eternam ad fontem vivum Deum pervenit
quedam [flumina ] ex terre penetralibus, irriguisque fontium ~is originaliter emersa, alia vero subito e stagnis erupta
in terra sunt ~e quas cataractas vocant, per quas aqua deducitur et inde si fodiatur exilit
flumina ‥ gratiarum omnium in ipsarum impetu fluentium ad primam originis sue ~am, hoc est ad paterne glorie fontem
quae [sc. Britannia ] etiam ~is metallorum, aeris, ferri, et plumbi et argenti, fecunda
sumpserat hinc calicem vitrei de vena metalli
saxa Dunelmia venas / innumeri varias eris habere solent
antimonium est ~a terre similis plumbo
de firma miner’ carbonum marinorum ‥ dimiss’ Johanni P. ad terminum xx annorum ‥ nondum respondetur nec oneratur, quia nondum invenit ~am(
tres ‥ minere ‥ quarum una continet in fodro plumbi xxvij libras argenti et ~a inde medio virge in latitudine existit
qui thesauros sapientiae invenire desiderat ‥ nec quiescat ab agendo prius quam se ~am veritatis invenisse cognoverit
hortus conclusus, vitae fons, vena salutis
e summis direxit splendide Flatum, / isque quater ternos ignita luce clientes / imbuit et dignis numerum successibus auxit. / hujus inexhaustae praedulcia pocula venae / sensit Vuilfridus fama super ardua notus
cum communis nobilitatis ~a Britonibus et Romanis ab Aenea defluat
hec ‥ pauca de multis excerpta de sincera ~a juris presenti opusculo curavi inserere
ingenio fieret laudabile carmen an arte quesitum est: ego nec studium sine divite ~a [cf. ], nec rude quid possit video ingeniumHor. Ars P. 409
si Dei cognitione proficimus, si Scripturarum ~as aliquanto subtilius penetramus
quasi furtive suscipiant aures eorum interni susurrii ~as
ex simili venalitatis ~a procedit quod in monasteriis Cluniacensium pauce monialium ‥ sine pretio suscipiuntur
vēna, (9) æ, f. , ¶ 1 veine : Cic. Nat. 2, 139 ; alicujus venas incidere Cic. Pis. 83, ouvrir les veines de qqn ; venas interscindere Tac. Ann. 15, 35 ; abrumpere Tac. Ann. 15, 59 ; abscindere Tac. Ann. 15, 69 ; exsolvere Tac. Ann. 16, 17, etc., sʼouvrir ou se faire ouvrir les veines [par ordre de lʼempereur] ¶ 2 pl. = le pouls : Cic. Fato 15 ; Cels. Med. 3, 6 ; Suet. Tib. 72 ¶ 3 veines [siège de la vie pour les anciens] : vino fulcire venas cadentes Sen. Ep. 95, 22, soutenir par le vin les veines défaillantes, cf. Sen. Ben. 3, 9, 2 ; Hor. S. 2, 3, 153 ; 2, 4, 25 ; Ep. 1, 15, 18 ; Virg. B. 6, 15 ; Liv. 26, 14, 5 ; Plin. 23, 29 ; 23, 35 ¶ 4 [mét.] : a) veine, filon de métal : Cic. Nat. 2, 151 ; Juv. 9, 31 ; b) canal dʼeau naturel, veine dʼeau : Hirt. G. 8, 43 ; Ov. Tr. 3, 7, 16 ; Mart. 10, 30, 10 ; c) uretère : Cels. Med. 4, 1 ; d) veine du bois : Plin. 16, 184, etc. ; [de la pierre] Plin. 37, 91 ; e) pores : Vitr. Arch. 5, 3, 1 ; f) rangée dʼarbres : Plin. 17, 76 ; g) membre viril : Mart. 4, 66, 12 ; 6, 49, 2 ; 11, 16, 5 ; Pers. 6, 72 ¶ 5 [fig.] a) = le cœur, le fond dʼune chose : in venis rei publicæ Cic. Cat. 1, 31, dans les veines de lʼétat || = la partie intime, lʼessentiel : Cic. de Or. 1, 223 ; b) = veine poétique, inspiration : Hor. P. 409 ; O. 2, 18, 10 ; Juv. 7, 53 ; Quint. 6, 2, 3.
- 1. bloedvat, ader, polsader, slagader, plur. (postklass.) = pols; ➤ -am temptare de pols voelen; (metaf.) penis;
- 2. (metaf.) ader, o.a.: (a) waterstroom [fontis]; (ondergronds) kanaal; (b) ader (van metalen) [aeris; argenti; auri]; (poët.) meton. metaal [peior van mindere kwaliteit = ijzer]; (c) (postklass.) vat, nerf (van planten); (d) ader (van gesteente) [marmoris];
- 3. (poët.; postklass.) (metaf.) dichtader, aanleg [dives; ingenii].
vena , ae. f.
脉絡。水泉。派。礦脉。脉派。草絲。本事。高興。— dives vel benigna 豐脉派。Ei venam incidere vel ferire vel exsolvere 放血。Venas tangere vel tentare vel venam tactu explorare 看脉。Venae non aequis moventur intervallis 脉不平。
Suggest a Translation
See an image
脉絡。水泉。派。礦脉。脉派。草絲。本事。高興。— dives vel benigna 豐脉派。Ei venam incidere vel ferire vel exsolvere 放血。Venas tangere vel tentare vel venam tactu explorare 看脉。Venae non aequis moventur intervallis 脉不平。
Suggest a Translation
See an image
Cum annuali censu 50. Venarum vini, etc.
Urnarum.
Incipiens a mari ab occidentali parte, et a parte meridiana per Venam de Alcobatia, etc.Vide Venella.
Et illi, qui in eadem aldea morantes erant, in quocumque loco Venam ferri potuerunt invenire, secure illam capiant, etc.
Venna. Vide in hac voce. Charta ann. 1108. inter Instr. tom. 2. Gall. Christ. novæ edit. col. 277 :
Concedentes etiam pascua porcorum ingenue, et vaccas.... De Venis quoque piscatoriis cum factæ fuerint ingenue. Faire les Venes,in Tabulario S. Dionysii ann. 1284.
In bona possessione, usagio et saisina capiendi.... boscum viridem fractum et eradicatum per ventum vel aliter, exceptis septem arboribus de una Vena eradicatis per ventum.
A locis videlicet, ubi ipsa(flumina) in Danubium fluunt, usque ad loca, ubi de Venis in amnes derivantur.
Dicimus ut canonicus in diminutione Venæ existens, etc.Vide Minuere.
Le suppliant parla à ung barbier,.... et lui demanda si vouloit seigner une sacouhade des Vaines de la mere ;...... ledit barbier saigna icelle Katherine es quatre parties de son corps, c'est assavoir en chacun pié et en chacun bras.... des Veines de la mere.
Armiger percussus fuit tractu cujusdam balistæ, adeo quod sagitta seu carellus vocatus Enguegne Gallice intravit guttur ipsius quasi per longitudinem dimidii pedis et perforavit Venam organalem colli ejusdem.
vēna ae, f
- a blood-vessel, vein: venae et arteriae: pertundere, Iu.: ferire, V.—An artery: si cui venae sic moventur, is habet febrim: temptatae pollice venae, i. e. the pulses, O.—A watercourse: fecundae aquae, O.—A metallic vein, mine: auri venas invenire: argentum venae secundae, Iu.: venae peioris aevom, i. e. of baser metal, O.—Fig., strength: Deficient inopem venae te, ni, etc., H.: venis fugientibus aeger, O.—Plur, the veins, heart, inmost nature: periculum erit inclusum in venis rei p.—A vein, natural bent, genius, disposition: ingeni benigna, H.: publica (vatis), Iu.
-
…videbimur fortasse ad breve quoddam tempus cura et metu esse relevati, periculum autem residebit et erit inclusum penitus in venis atque in visceribus rei publicae. Vt saepe homines aegri morbo gravi, cum aestu febrique iactantur, si aquam…
Cicero, in Catilinam
-
…fuit, versa est in corporis usum ; quod solidum est flectique nequit, mutatur in ossa ; quae modo vena fuit, sub eodem nomine mansit ; inque brevi spatio superorum numine saxa missa viri manibus faciem traxere virorum ,…
Ovid, Metamorphoses
-
…saevior ingeniis et ad horrida promptior arma, non scelerata tamen. De duro est ultima ferro. Protinus inrupit venae peioris in aevum omne nefas fugere pudor verumque fidesque ; In quorum subiere locum fraudesque dolique insidiaeque et vis et…
Ovid, Metamorphoses
-
…et litora curvae praetexunt puppes. Iuvenum manus emicat ardens litus in Hesperium ; quaerit pars semina flammae abstrusa in venis silicis, pars densa ferarum tecta rapit silvas, inventaque flumina monstrat. At pius Aeneas arces, quibus altus…
Vergil, Aeneid
-
…cernerem quem ad modum nasci possent, etiam quem ad modum interirent viderem. nam sanguinem bilem pituitam ossa nervos venas, omnem denique membrorum et totius corporis figuram videor posse dicere unde concreta et quo modo facta sint animum ipsum…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…nihil igitur hunc virum sagittae, quas ab Hercule acceperat, tum consolabantur, cum E vi perino mo rsu venae vi scerum Vene no inbutae tae tros cruciatu s cient. itaque exclamat auxilium expetens, mori cupiens ; Heu…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…se opinionibus inconstanter et turbide in motu esse semper ; cum autem hic fervor concitatioque animi inveteraverit et tamquam in venis medullisque insederit, tum existet et morbus et aegrotatio et offensiones eae, quae sunt eis morbis aegrotationibusque contrariae .…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…quod iam ab hoc expetas honos ad patrem, insignia honoris ad te delata sunt. tu ornatus exuviis huius venis ad eum lacerandum quem interemisti, ego iacentem et spoliatum defendo et protego. atque hic tu et reprehendis me…
Cicero, pro Sulla
-
…, festivo homini Egilio, qui videretur mollior nec esset, dixisset quid tu, Egilia mea quando ad me venis cum tua colu et lana Non pol inquit audeo, nam me ad famosas vetuit mater accedere. Salsa sunt…
Cicero, de Oratore
-
…quin is nocte et die concoquatur ; cuius etiam in reliquiis inest calor iis quas natura respuerit. iam vero venae et arteriae micare non desinunt quasi quodam igneo motu, animadversumque saepe est cum cor animantis alicuius evolsum ita mobiliter…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum